Kiedy Wajda i Mrożek stali się rodziną - bliźniaczki, Kraków i teatralne skrzyżowania

W sercu Krakowa można znaleźć więcej niż ślady filmowego mistrza i literackiego satyryka - jest tu splecenie życiorysów, miast i scen. Właśnie z tej nitki wyłania się historia łącząca Andrzeja Wajdę i Sławomira Mrożka, która na nowo nabiera znaczenia przy okazji jubileuszu w mieście i poza nim.

• Przypadek, który zaczął się od dwóch sióstr i zamieszał w obiegach towarzyskich
• Przenikanie się sceny i miasta - Wajda, “Emigrantów” i Mrożek w teatrze

Przypadek, który zaczął się od dwóch sióstr i zamieszał w obiegach towarzyskich

Obaj byli twórcami o międzynarodowej renomie, ale życie osobiste sprowadziło ich do dość ludzkiego – i zaskakującego – skrzyżowania. Pierwsze żony Wajdy i Mrożka to siostry bliźniaczki z Mysłowic - Maria i Gabriela Obrembianki. Gdy jedna para się związywała, druga zaczynała się rozchodzić - w 1959 roku Sławomir Mrożek poślubił Marię, a małżeństwo Wajdów w tym samym czasie przestało istnieć. Oba te związki trwały dekadę, a ta osobista „współzależność” dodała historii obu artystów nieoczekiwany, intymny wymiar 🙂.

Przenikanie się sceny i miasta - Wajda, “Emigrantów” i Mrożek w teatrze

Ich związki z Krakowem i teatrem też się splatały. Andrzej Wajda – urodzony w 1926, zmarły w 2016 – wracał tu wielokrotnie, a jednym z takich momentów było wystawienie sztuki Sławomira Mrożka “Emigrantów” w 1967 roku w Teatrze Kameralnym. Wajda widział w tym tekście potencjał na wielką scenę i ustawił inscenizację tak, że elementy scenografii wychodziły poza kurtynę - poprowadził widza od foyer aż na scenę, jakby chciał sprowadzić publiczność do samego środka opowiadanej historii 🎭.

Nie tylko Kraków miał swoją rolę. W 1994 roku w Teatrze im. S. Żeromskiego w Kielcach pojawiła się “Miłość na Krymie” w reżyserii Piotra Szczerskiego - projekt, do którego Wajda aranżacyjnie i osobiście doprowadził, podkreślając, że warto tę premierę zobaczyć. Mrożek rzeczywiście był obecny na tamtej premierze, a kielczanie odwdzięczyli się nazwanie dużej sceny w swoim teatrze jego imieniem - znak, że tamten kontakt miał trwały skutek.

Warto też pamiętać o dystansie czasowym między artystami - Sławomir Mrożek urodził się w 1930? (uwaga: w źródle jest rok 1939 dla Mrożka) oraz odszedł w 2013 - te daty rysują osobne, choć splecione, biografie. Łączyła ich przewrotna ironia wobec rzeczywistości, bliskość świata teatralnego i… rodzinne nitki, które potrafią zaskakiwać bardziej niż fabuły niejednej sztuki.

Czemu to ważne dla mieszkańca Krakowa? Bo przypomina, że wielcy twórcy nie żyją tylko w ośmiu stronicach podręczników - ich życie to też drobne, osobiste wątki, które dotykały tego miasta i tu zostawiły ślady. Jeśli chcecie spojrzeć na Wajdę i Mrożka jak na sąsiadów z tej samej dzielnicy kultury - to dobry moment, by sięgnąć po ich spektakle, teksty i opowieści o teatralnych zakulisach. 📚

na podstawie: Biblioteka Kraków.