Pancerne składy z Nowego Sącza — jak warsztaty zmieniały oblicze kolei wojennej

W murach historii Sądecczyzny kryje się opowieść o stalowych pociągach, które przemierzały fronty i wracały do napraw w lokalnych halach naprawczych. Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowym Sączu oraz historia Warsztatów Kolei w Nowym Sączu rzucają nowe światło na ten mało znany rozdział dziejów kolejnictwa.

• Pociągi pancerne pokazują, jak od 1914 roku ewoluowała konstrukcja i serwis wojskowych składów
• Leszek Zakrzewski łączy lokalną pasję z badaniem techniki i pamięci społecznej

Pociągi pancerne pokazują, jak od 1914 roku ewoluowała konstrukcja i serwis wojskowych składów

Wykład poświęcony pociągom pancernym prowadzi słuchaczy od początków ich powstawania w czasach austro‑węgierskich — zaczynając od 1914 roku — przez mechanikę konstrukcji, aż po praktyczne rozwiązania stosowane przy wzmacnianiu parowozów i wagonów. Ze szczególnym naciskiem omówione zostaną prace prowadzane w Warsztatach Kolei w Nowym Sączu: ich udział w budowie i naprawie jednostek pancernych oraz późniejsza rola przy powojennej produkcji parowozów i wagonów pancernych dla Wojska Polskiego. To opowieść nie tylko o stalowych pancerzach, ale też o ludzkiej pracy w halach naprawczych i technicznych pomysłach, które trafiały na tory 🚂.

Leszek Zakrzewski łączy lokalną pasję z badaniem techniki i pamięci społecznej

Prelegent, Leszek Zakrzewski, to postać dobrze znana regionalnym miłośnikom historii — urodzony w Krakowie inżynier‑zawodowiec, historię traktuje jako pasję praktyczną. Od 2004 roku pełni funkcję prezesa nowosądeckiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, a jego aktywność obejmuje m.in. działalność w Katolickim Stowarzyszeniu Civitas Christiana w latach 2000–2016, gdzie był sekretarzem zarządu oddziału w latach 2001–2013, oraz pracę w Zarządzie Oddziału Małopolskiego w Krakowie w latach 2003–2007. Był też zaangażowany w redakcję „Almanachu Sądeckiego” w latach 2004–2015, zasiadał w Radzie Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu (2008–2012) oraz w Komitecie Redakcyjnym „Rocznika Sądeckiego” (2007–2016). Od 1998 roku opublikował ponad 320 artykułów dotyczących historii ulic, kolei na Sądecczyźnie i biogramów zasłużonych mieszkańców. Jego działania obejmują też inicjatywy upamiętniające — współautor koncepcji tablicy poświęconej więźniom nowosądeckiego więzienia z 2022 roku — oraz członkostwa w instytucjach pamięci i muzeach od 2017 roku; w ostatnich latach dołączył także do rad muzealnych w 2022 i 2025.

Publiczność może spodziewać się wykładu łączącego techniczną analizę z lokalnym kontekstem — historii Warsztatów Kolei w Nowym Sączu i ich wkładu w wojskowe konstrukcje. To propozycja dla osób ciekawych technologii, militariów i regionalnej pamięci, którym bliskie są historie ukryte między torami i blachą. 🙂

na podstawie: Muzeum Narodowe w Krakowie.