Legionelloza nie przenosi się między ludźmi. Zagrożenie wiąże się z wodą

Zakażenie może zacząć się podczas zwykłego prysznica, gdy drobne krople wody trafią do dróg oddechowych. W Krakowie, podobnie jak w innych miejscach, bezpieczeństwo zależy przede wszystkim od stanu instalacji wodnych i jakości wody. Legionelloza bywa łagodna, ale może też prowadzić do ciężkiego zapalenia płuc oraz poważnych powikłań.

• Zakażenie może zacząć się podczas korzystania z prysznica
• Od objawów grypowych do ciężkiego zapalenia płuc
• Konserwacja instalacji ogranicza ryzyko namnażania bakterii

Zakażenie może zacząć się podczas korzystania z prysznica

Bakterie Legionella sp. naturalnie występują w środowisku wodnym. Problem pojawia się wtedy, gdy namnażają się w instalacjach, a skażona woda tworzy aerozol. Do zakażenia dochodzi najczęściej przez wdychanie takich drobnych cząstek.

Aerozol może powstawać między innymi podczas:

• korzystania z prysznica,
• używania wanien z hydromasażem,
• przebywania w pobliżu fontann,
• pracy urządzeń klimatyzacyjnych.

Zakażenie jest również możliwe po zachłyśnięciu się skażoną wodą. Dotychczas nie potwierdzono natomiast, aby bakterie przenosiły się z człowieka na człowieka. Sam kontakt z osobą zakażoną nie jest więc wskazywany jako droga szerzenia się choroby.

Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi kontrole i działania nadzorcze dotyczące bezpieczeństwa instalacji wodnych. Szczególną uwagę poświęca obiektom użyteczności publicznej, placówkom ochrony zdrowia oraz budynkom zamieszkania zbiorowego. To właśnie tam sprawność instalacji i regularne badania mają znaczenie dla większej liczby osób korzystających z tych samych urządzeń.

Od objawów grypowych do ciężkiego zapalenia płuc

Objawy pojawiają się zwykle po 2–10 dniach od zakażenia. Początek choroby może przypominać grypę, dlatego sama gorączka czy ból mięśni nie wskazują jeszcze jednoznacznie na legionellozę. Wśród najczęściej występujących symptomów znajdują się:

• wysoka gorączka,
• bóle mięśni,
• ból głowy,
• suchy kaszel,
• duszność,
• inne objawy zapalenia płuc.

U części chorych pojawiają się także bóle brzucha, nudności, wymioty i biegunka. Możliwe są również zaburzenia świadomości oraz inne objawy neurologiczne.

Najpoważniejsza postać choroby to choroba legionistów – ciężkie zapalenie płuc wywołane przez bakterie Legionella sp. Bez właściwego leczenia może dojść do poważnych powikłań. Najbardziej narażone na ciężki przebieg są osoby starsze, przewlekle chore oraz pacjenci z obniżoną odpornością.

Łagodniejsza postać zakażenia, nazywana gorączką Pontiac, przebiega bez zapalenia płuc. Pojawiają się wtedy między innymi:

• nagły wzrost temperatury,
• ból głowy,
• bóle mięśni,
• dreszcze,
• objawy infekcji górnych dróg oddechowych.

Gorączka Pontiac zwykle ustępuje samoistnie. W najcięższych przypadkach legionelloza może jednak doprowadzić do sepsy albo zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, czyli DIC. Oba powikłania stanowią bezpośrednie zagrożenie życia.

Konserwacja instalacji ogranicza ryzyko namnażania bakterii

Legionellozę w większości przypadków można leczyć odpowiednio dobranymi antybiotykami. Szybkie rozpoznanie choroby i rozpoczęcie terapii zwiększają szanse na pełne wyzdrowienie. Szczególnej ostrożności wymagają osoby z grup najbardziej narażonych na ciężki przebieg, zwłaszcza gdy pojawiają się duszność, wysoka gorączka lub objawy zapalenia płuc.

Najskuteczniejszym sposobem ograniczania ryzyka pozostaje prawidłowe utrzymanie instalacji wodnych. Znaczenie mają przede wszystkim:

• regularne czyszczenie i dezynfekcja zbiorników,
• okresowe badania jakości wody w sieciach wodociągowych,
• konserwacja urządzeń klimatyzacyjnych,
• kontrola urządzeń sanitarnych i kąpielowych,
• nadzór nad instalacjami w placówkach ochrony zdrowia.

Systematyczna konserwacja, dezynfekcja i sprawdzanie parametrów instalacji ograniczają warunki sprzyjające namnażaniu bakterii. Dla mieszkańców oznacza to, że większe znaczenie niż unikanie kontaktu z chorym ma nadzór nad miejscami, w których woda może tworzyć aerozol. Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz zarządcy obiektów odpowiadają za działania, które mają zmniejszać ryzyko wystąpienia ognisk zachorowań.

na podstawie: Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie.