Na Balicach uratowano tysiące wyjazdów. Szybki paszport ma już dwa lata

Na krakowskim lotnisku wciąż zdarzają się sytuacje, w których jeden brakujący dokument potrafi wywrócić cały plan podróży. Punkt wydawania paszportów tymczasowych działa tam już dwa lata i przez ten czas pomógł ocalić blisko 6 tys. wyjazdów – od urlopów po delegacje. Podczas briefingu na Balicach przedstawiciele wojewody, lotniska, Straży Granicznej i służb celnych pokazali nie tylko skalę tego rozwiązania, ale też to, jak bardzo lotnisko zmieniło się przed tegorocznymi wakacjami. W tle była jedna, bardzo praktyczna lekcja: przed wylotem warto sprawdzić nie tylko bilet, lecz także każdy dokument i zawartość bagażu.

• Punkt, który gasi kryzysy tuż przed odlotem
• Wakacyjny ruch na Balicach rośnie razem z ofertą lotniska
• Czego lepiej nie pakować do walizki, nawet jeśli wygląda jak pamiątka

Punkt, który gasi kryzysy tuż przed odlotem

Punkt Wydawania Paszportów Tymczasowych na lotnisku Kraków-Balice ruszył 1 lipca 2024 roku i był drugim takim miejscem w Polsce. Przez pierwsze dwa lata pracy uratował niemal 6 tys. podróży. Jak podał wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar, tylko w pierwszym półroczu działalności wydano tam ponad 1,5 tys. szybkich paszportów tymczasowych, w całym 2025 roku było to blisko 3 tys. dokumentów, a do 26 czerwca tego roku – ponad 1,4 tys.

„Administracja państwowa ma służyć obywatelom, wspierać ich i pomagać, szczególnie w sytuacjach trudnych”.

To właśnie w takich sytuacjach punkt na Balicach ma największe znaczenie. Dokument dostaje wyłącznie obywatel Polski, który wcześniej miał już dowód osobisty albo paszport, ma ważny bilet na lot zagraniczny i przed wylotem stracił dokument, zapomniał go zabrać albo zorientował się, że paszport stracił ważność lub jest ważny zbyt krótko, by wjechać do kraju docelowego.

Ważne są też zasady działania punktu. Nie ma tu rejonizacji, więc można z niego skorzystać nawet wtedy, gdy wylot odbywa się z innego lotniska. Paszport tymczasowy wydawany jest od ręki, ale wniosek trzeba złożyć nie wcześniej niż dwa dni robocze przed podróżą. Opłata wynosi 30 zł, a na miejscu można też wykonać fotografię. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 7.30–15.30.

Nie da się tam natomiast złożyć wniosku o paszport biometryczny. MSWiA zaleca, by zrobić to wcześniej, a szybki dokument traktować wyłącznie jako rozwiązanie awaryjne. To ważna uwaga, bo właśnie takie pomyłki najczęściej prowadzą do nerwowych sytuacji tuż przed odprawą.

Co trzeba mieć i czego ten punkt nie załatwi

Najkrócej rzecz ujmując – paszport tymczasowy na lotnisku nie jest „zapasowym” dokumentem dla każdego. Żeby go dostać, trzeba spełnić trzy warunki jednocześnie:

• mieć polskie obywatelstwo,
• posiadać wcześniej dowód osobisty albo paszport,
• mieć ważny bilet na lot zagraniczny.

Do tego dochodzi jedna z dwóch okoliczności: utrata dokumentu albo zbyt krótki termin jego ważności przed wylotem. Punkt nie wydaje dokumentu osobom, które nigdy wcześniej nie miały polskiego dokumentu tożsamości z numerem PESEL. Sam fakt, że ktoś złożył wniosek o paszport biometryczny i czeka na odbiór, nie wystarcza.

Wakacyjny ruch na Balicach rośnie razem z ofertą lotniska

Kraków Airport wchodzi w sezon z rozbudowaną siatką połączeń. Tegoroczne wakacje obejmują 172 połączenia do 38 krajów i 118 miast. Wśród nowości pojawiły się rejsy PLL LOT do Madrytu, Barcelony, Rzymu i Gdańska , połączenia Wizz Air do Budapesztu, Wenecji i na Rodos oraz loty Ryanair do Budapesztu. Najgłośniejszą nowością jest jednak wejście Etihad Airways z bezpośrednim połączeniem do Abu Dhabi.

„Szacujemy, że tylko w lipcu i sierpniu obsłużymy blisko 3 miliony pasażerów!”

Taką skalę ruchu trudno przejść bez zmian organizacyjnych. Port od miesięcy inwestuje w rozwiązania, które skracają kolejki i upraszczają kontrolę. Jednym z nich są skanery CT. Dzięki nim pasażerowie nie muszą już wyjmować elektroniki z bagażu podręcznego, a sama kontrola jednej osoby trwa około 20 sekund. To drobna zmiana dla pojedynczego podróżnego, ale przy letnim tłoku ma realne znaczenie dla płynności odpraw.

Swoje zrobiła też nowa przestrzeń Terminalu Wspierającego dla podróżnych lecących poza strefę Schengen. Obiekt z sześcioma gate’ami działa od majówki i już w pierwszych tygodniach obsłużył ponad 162 tys. pasażerów. W praktyce oznacza to, że część ruchu rozkłada się sprawniej, a odprawa przy dużym obłożeniu nie musi oznaczać długiego postoju w jednym miejscu.

Czego lepiej nie pakować do walizki, nawet jeśli wygląda jak pamiątka

Obok spraw paszportowych i wakacyjnych połączeń na lotnisku mocno wybrzmiały też ostrzeżenia celników. Służba Celno-Skarbowa przypomniała, że nie każda egzotyczna pamiątka wolno przywieźć do Polski. Konwencja CITES chroni gatunki zagrożone, więc z zagranicznego targu nie powinny trafiać do bagażu koralowce, egzotyczne muszle, wyroby ze skóry krokodyli lub węży ani preparaty tradycyjnej medycyny azjatyckiej.

Za przewóz takich okazów bez świadectw i zezwoleń grozi konfiskata, a nawet kara od 3 miesięcy do 5 lat więzienia. Od początku roku zatrzymano już 86 sztuk okazów o łącznej wadze niemal 6,5 kg. To pokazuje, że problem nie dotyczy wyłącznie pojedynczych przypadków, a część podróżnych wciąż wraca z przedmiotami, których po prostu nie wolno wwozić.

Funkcjonariusze zwracają też uwagę na produkty spożywcze i roślinne z krajów spoza Unii Europejskiej. Od początku roku zatrzymano już prawie 1,3 tys. kg takich towarów, w tym 428 kg pochodzenia zwierzęcego i 837 kg roślinnego. W przypadku owoców przepisy są bardzo konkretne – legalnie można przywieźć tylko banany, kokosy, duriany, ananasy i daktyle. Wszystko inne może skończyć się mandatem od 480 zł do nawet 24 tys. zł.

Na tym lista niebezpiecznych pomyłek się nie kończy. Od początku roku udaremniono przywóz ponad 26 tys. papierosów oraz 70 litrów alkoholu ponad dopuszczalne normy. W efekcie funkcjonariusze Oddziału Celnego Port Lotniczy Kraków-Balice ukarali mandatami 114 podróżnych, a łączna kwota kar sięgnęła 83 410 zł. Wniosek jest prosty – na Balicach można dziś nie tylko szybciej polecieć, ale też bardzo szybko stracić czas i pieniądze, jeśli ktoś zlekceważy przepisy.

na podstawie: MUW Kraków.