Wesoła dostaje 50 mln zł i szykuje nowy rozdział dla krakowskiej kultury

W krakowskiej Wesołej zapadła decyzja, która może realnie przyspieszyć zmianę całego tego obszaru. Projekt „Kwartał Kultury na Wesołej” otrzymał 50 mln zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko, a to otwiera drogę do prac przy dwóch historycznych budynkach przy ul. Kopernika. W tle jest jednak coś więcej niż sama inwestycja – chodzi o stworzenie miejsca, w którym literatura, język, edukacja i spotkanie ludzi kultury mają działać razem. Dla Krakowa to jeden z tych momentów, gdy plan przestaje być zapisem w dokumentach i zaczyna nabierać realnych kształtów.

• Dwa adresy przy Kopernika mają zagrać jak jedna instytucja
• Miejsce dla literatury, ale też dla szerszego ruchu kulturalnego
• Wesoła ma stać się dzielnicą, która łączy centrum z regionem

Dwa adresy przy Kopernika mają zagrać jak jedna instytucja

Kwartał Kultury połączy dwa uzupełniające się ośrodki – Dom Literatury i Języka przy ul. Kopernika 15 oraz nową siedzibę Małopolskiego Instytutu Kultury w Krakowie przy ul. Kopernika 15a. Oba miejsca mają zostać odnowione i otwarte na działania, które nie będą zamknięte wyłącznie w murach instytucji, ale wciągną w obieg także twórców, organizacje pozarządowe i osoby korzystające z oferty kulturalnej.

W praktyce chodzi o model, który ma zmienić sposób myślenia o miejskiej kulturze – mniej hierarchii, więcej współpracy i współdecydowania. Jak podkreśliła Carolina Pietyra, dyrektorka Krakowskiego Biura Festiwalowego, nowe dofinansowanie potwierdza sens budowania instytucji „na styku twórców, NGO, mieszkańców i jednostek samorządowych”.

„Kwartał Kultury, a w szczególności model działania Domu Literatury i Języka będzie przestrzenią realnej współpracy” – zaznaczyła Carolina Pietyra.

To ważny sygnał także dla samej Wesołej, która od lat jest jednym z najbardziej wrażliwych i uważnie projektowanych fragmentów centrum Krakowa. Zamiast kolejnego zamkniętego obiektu miasto ma zyskać przestrzeń, która ma oddychać programem, a nie tylko architekturą.

Miejsce dla literatury, ale też dla szerszego ruchu kulturalnego

Władze miasta nie ukrywają, że inwestycja ma szerszy wymiar niż sama przebudowa dwóch adresów. Aleksander Miszalski, prezydent Krakowa, zwrócił uwagę, że projekt jest odpowiedzią na potrzeby środowiska literackiego, z którym miasto prowadzi dialog od początku kadencji.

„To miejsce dla ludzi literatury w Krakowie – przestrzeń do pracy, spotkań i rozwoju” – powiedział prezydent.

Równolegle miasto wzmacnia też inne narzędzia wsparcia dla literatury. W tym roku po raz pierwszy wszyscy finaliści Nagrody Conrada mają otrzymać finansowe wyróżnienia, a budżet Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO wzrósł do 400 tys. zł. Fundusz Księgarski został z kolei zwiększony do 500 tys. zł.

Te liczby pokazują, że „Kwartał Kultury” nie ma być samotną wyspą. Ma wejść w większy system, w którym ważne są nie tylko same wydarzenia, lecz także ludzie pracujący nad książką, językiem, czytelnictwem i dialogiem między instytucjami a odbiorcami.

Wesoła ma stać się dzielnicą, która łączy centrum z regionem

Projekt ma też wyraźny wymiar regionalny. Tomasz Włodarski, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury, zwraca uwagę, że lokalizacja w ścisłym centrum Krakowa i blisko ważnych węzłów komunikacyjnych pozwoli dotrzeć do odbiorców z całego regionu.

„Staniemy się miejscem animacji i wymiany między kulturą miasta i Małopolski” – mówi Tomasz Włodarski.

To właśnie tu spotykają się dwa porządki: miejski i regionalny. Z jednej strony Kraków umacnia pozycję Miasta Literatury UNESCO, z drugiej buduje naturalny pomost z mniejszymi ośrodkami w Małopolsce. Współpraca z Małopolskim Instytutem Kultury ma sprawić, że centrum przy Kopernika będzie nie tylko adresem na mapie, ale także punktem wymiany doświadczeń, działań i pomysłów.

Dla samej Wesołej to kolejny etap większego planu. Agencja Rozwoju Miasta Krakowa uczestniczyła w przygotowaniu formalnym projektu, a Katarzyna Olesiak, prezes ARMK, podkreśla, że nie jest to jednorazowy gest, lecz efekt dłuższego procesu.

„To nie jest projekt punktowy, ale efekt świadomie zaplanowanego i systematycznie realizowanego procesu” – powiedziała.

Modernizacja budynku przy ul. Kopernika 15 ma stworzyć otwarte, współzarządzane miejsce kultury, a obiekt przy Kopernika 15a ma stać się przestrzenią współpracy, edukacji i rozwoju sektora kultury w skali regionu. Dofinansowanie zostało przyznane w ramach Działania 7.1 Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej w programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.

na podstawie: Urząd Miasta w Krakowie.