Jak okupacja przesuwała ulice i fasady — dr Żanna Komar o architekturze w Lüneburgu

W Lüneburgu zebrali się badacze, by przyjrzeć się temu, jak wojna i okupacja przekształcały zabudowę i miejskie rytuały. Reprezentantka Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie dr Żanna Komar zabrała tam głos, dzieląc się odkryciami z materiałów archiwalnych i kuratorskiego pola badań.

• Seminarium „Kontakt – Demarkacja – Wyobrażenia” pokazało, jak okupacja przebudowywała przestrzeń miejską
• Dr Żanna Komar opowiadała o fotografowaniu architektury w okresie okupacji i pokazach swoich wystaw
• Spotkanie połączyło badaczy z różnych miast i pokazało wielowymiarowość okupacyjnej praktyki przestrzennej

Seminarium „Kontakt – Demarkacja – Wyobrażenia” pokazało, jak okupacja przebudowywała przestrzeń miejską

W ramach seminarium zatytułowanego „Kontakt – Demarkacja – Wyobrażenia. Praktyki przestrzenne w okupowanym mieście w czasach narodowego socjalizmu” uczestnicy analizowali ingerencje okupantów w układy przestrzenne miast i wsi oraz konsekwencje tych działań dla życia społecznego. Wydarzenie odbyło się 8 października w Northeast Institute w Lüneburgu, placówce zajmującej się historią i kulturą Niemców w Europie Północno-Wschodniej oraz szerzej — regionami Polski, krajów bałtyckich, Rosji i państw po ZSRR. To była trzecia edycja seminarium i tym razem dyskusje skupiły się szczególnie na symbolice przestrzeni i formach oporu wobec niemieckiej dominacji.

Dr Żanna Komar opowiadała o fotografowaniu architektury w okresie okupacji i pokazach swoich wystaw

W swoim wystąpieniu dr Żanna Komar skoncentrowała się na temacie wykorzystywania fotografii architektury jako źródła do badania okupacyjnych przekształceń — wykład nosił tytuł „Fotografowanie architektury w okresie okupacji na przykładzie materiałów archiwalnych”. Jako historyczka sztuki i architektury oraz kuratorka w Instytucie Dziedzictwa Europejskiego MCK, Komar odwoływała się do przykładów z własnych realizacji kuratorskich: wystaw takich jak „Odesa. Długi wiek XX w sztuce”, „Niechciana stołeczność. Architektura i urbanistyka Krakowa w czasie okupacji niemieckiej 1939–1945”, „Ukraina. Wzajemne spojrzenia”, „Architektura niepodległości w Europie Środkowej” oraz „Lwów, 24 czerwca 1937. Miasto, architektura, modernizm”. Jest też autorką książki „Trzecie miasto Galicji. Stanisławów i jego architektura w okresie autonomii galicyjskiej” (Kraków 2008).

Spotkanie połączyło badaczy z różnych miast i pokazało wielowymiarowość okupacyjnej praktyki przestrzennej

W gronie prelegentów znaleźli się naukowcy z różnych ośrodków: Katja Bernhardt (Berlin), Hanna Grzeszczuk-Brendel (Poznań), Anna Czocher (Kraków), Dmytro Myeshkov (Lüneburg), Waltraud Indrist (Wien) i Marija Drėmaitė (Vilnius). Dyskusje pokazały, że analiza planów, zdjęć i interwencji w krajobraz miejskich to nie tylko opis zabudowy, ale także odczytywanie politycznych i społecznych napięć zapisanych w kamieniu i w fotografii. Dla mieszkańca Krakowa i regionu to przypomnienie, jak architektura może być narzędziem władzy i jak ważne są archiwa i kuratorska praca przy rekonstrukcji pamięci miejskiej. 📷

na podstawie: MCK Kraków.