Deklaracja Krakowska w Krakowie Euromontana stawia na zrównoważony rozwój gór

Euromontana przyjęła w Krakowie „Deklarację Krakowską” — sygnał dla mieszkańców gór, że sprawy infrastruktury, usług i odnowy pokoleniowej trafiają na europejską listę priorytetów. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli z 16 krajów i lokalnych samorządowców, którzy zapowiedzieli wspólne działania na rzecz przyszłości obszarów górskich.

• W Krakowie podpisano deklarację dla przyszłości obszarów górskich
• Zobowiązania i głos mazowieckich samorządowców rezonują w Małopolsce

W Krakowie podpisano deklarację dla przyszłości obszarów górskich

Podczas konferencji z okazji 30-lecia istnienia Europejskiego Stowarzyszenia Obszarów Górskich Euromontana w Krakowie uczestnicy przyjęli dokument nazwany „Deklaracją Krakowską”. Wśród sygnatariuszy znaleźli się przedstawiciele regionów i organizacji z 16 krajów oraz szefowie samorządów z Polski: Łukasz Smółka - Marszałek Województwa Małopolskiego, Władysław Ortyl - Marszałek Województwa Podkarpackiego, Ryszard Pagacz - Wicemarszałek Województwa Małopolskiego oraz Iwona Gibas - Członek Zarządu Województwa Małopolskiego. Dokument został także podpisany przez Laurę Gascon Herrero, Prezydent Euromontany.

Przyjęta deklaracja określa obszary działań, które Euromontana zamierza rozwijać w najbliższych latach. W centrum uwagi znalazły się m.in. zrównoważony rozwój, odnowa pokoleniowa, inwestycje w infrastrukturę i poprawa dostępu do usług na terenach podgórskich i górskich. Organizacja chce też wykorzystać możliwości budżetowe Unii Europejskiej po 2027 roku, aby finansować dostosowane do lokalnych potrzeb projekty.

„Deklarację Krakowską” podpisali: Łukasz Smółka – Marszałek Województwa Małopolskiego, Władysław Ortyl – Marszałek Województwa Podkarpackiego, Ryszard Pagacz – Wicemarszałek Województwa Małopolskiego, Iwona Gibas – Członek Zarządu Województwa Małopolskiego, Laura Gascon Herrero, Prezydent Euromontany oraz przedstawiciele 16 krajów Stowarzyszenia Obszarów Górskich.

Zobowiązania i głos mazowieckich samorządowców rezonują w Małopolsce

Przyjęty dokument ma być praktycznym planem współpracy między regionami górskimi Europy. Euromontana zapowiada wzmacnianie współpracy mieszkańców obszarów górskich, promocję walorów tych terenów oraz prowadzenie badań i analiz dotykających życia w górach. Wśród tematów, którym organizacja poświęci uwagę, wymieniono rolnictwo, pasterstwo, spójność terytorialną i rozwój obszarów wiejskich.

Organizatorzy i sygnatariusze deklaracji podkreślali, że choć od 1995 roku sytuacja regionów górskich się zmieniła, wiele problemów pozostaje aktualnych. Do wyzwań dopisano też nowe zjawiska: nasilające się skutki zmian klimatu oraz podwójną transformację - zieloną i cyfrową. Postulaty ewoluowały od zabiegania o obecność kwestii górskich w politykach europejskich do żądań wdrażania konkretnych, dobrze finansowanych i dostosowanych do warunków lokalnych rozwiązań tworzonych razem ze społecznościami górskimi.

Deklaracja, którą przyjęliśmy, przypomina nam, że mimo dotychczasowych osiągnięć, wiele nadal pozostaje do zrobienia. Wyzwania, przed którymi stoimy, są konkretne i wymagają wspólnych odpowiedzi: zmiany klimatu, depopulacja i starzenie się społeczeństwa czy dostęp do usług i infrastruktury. Programy finansowane ze środków europejskich nam to ułatwiają, ale kluczowa była i nadal pozostaje dobra współpraca

Dla mnie „Deklaracja Krakowska” to nie tylko dokument, ale obietnica, że mieszkańcy gór – od Tatr po Pireneje – nie zostaną sami wobec kryzysów klimatycznych i gospodarczych. To symbol naszej solidarności i dowód, że wspólnie możemy znaleźć rozwiązania, które dadzą górom nową energię i nowe możliwości rozwoju

Góry często postrzegane są jako bariera – trudne do przekroczenia pasma, które dzielą ludzi i regiony. A jednak historia naszych krajów pokazuje coś zupełnie innego. Góry nas nie dzielą – one nas łączą. Łączą kultury i tradycje, wspólną historię, ale też współczesne wyzwania i możliwości. Te cele kiedyś miały charakter bardziej związany z codziennym życiem, dziś chcemy mówić o dalekosiężnej i wielowymiarowej współpracy

W praktyce dla mieszkańców oznacza to intensyfikację działań lobbingowych i projektowych na poziomie europejskim, aby środki trafiały tam, gdzie są potrzebne: na lokalne drogi i transport, dostęp do usług medycznych i edukacyjnych, wsparcie dla młodych rodzin i rolników oraz inwestycje pozwalające dostosować tereny górskie do zmian klimatu i cyfrowej gospodarki.

Euromontana zapowiada kontynuację działań badawczych i promocyjnych oraz większą współpracę między regionami i organizacjami pozarządowymi. Dla Małopolski i Podkarpacia uczestnictwo w tej inicjatywie to szansa na lepsze przygotowanie do wykorzystania funduszy UE po 2027 roku oraz na rozwój projektów odpowiadających specyfice terenów górskich.

Na podst. Małopolski Urząd Marszałkowski