UM Kraków: 100. rocznica urodzin Jacka Woźniakowskiego

W czwartek, 23 kwietnia minęła 100. rocznica urodzin Jacka Woźniakowskiego, pierwszego w odrodzonym samorządzie prezydenta Krakowa, lidera opozycji intelektualnej skupionej wokół wydawnictwa Znak”, uczestnika obrad Okrągłego Stołu, twórcy nowoczesnej wizji naszego miasta jako pomostu pomiędzy Wschodem a Zachodem.

Fot. Mariusz Kubik, mariuszkubik.pl

100. rocznica urodzin Jacka Woźniakowskiego przypada w szczególnym czasie w maju będziemy obchodzić trzydziestolecie odrodzenia samorządu terytorialnego rocznicę odzyskania przez Polaków wpływu na losy ich małych ojczyzn.

27 maja 1990 r. odbyły się pierwsze wolne wybory do samorządu terytorialnego. Jacek Woźniakowski z rekomendacji Krakowskiego Komitetu Obywatelskiego w czerwcu 1990 roku został wybrany przez Radę Miasta na urząd prezydenta Krakowa pierwszego w odrodzonym samorządzie miejskim. Przełom ustrojowy wyznaczył najpilniejsze zadania: wdrożenie systemu funkcjonowania nowej gminy i jej samorządu oraz uregulowanie spraw majątkowych. Jednocześnie gmina przyjęła do prowadzenia szereg spraw z zakresu administracji rządowej głównie z obszaru budownictwa, ochrony środowiska, dróg i spraw komunikacyjnych. W ślad za tym przeorientowano system budżetowania samorządu.

Jacek Woźniakowski wszedł do władz miasta z wizją Krakowa jako pomostu między Wschodem a Zachodem Europy. Wyrazem tego było przygotowanie koncepcyjne i organizacyjne otwartego w 1991 roku Międzynarodowego Centrum Kultury był przewodniczącym Rady Fundatorów Fundacji MCK i członkiem jego Rady Programowej. Doprowadził do podjęcia przez Radę Miasta uchwał o nawiązaniu współpracy z Wilnem, o przystąpieniu do Związku Miast Polskich, Ligi Miast Europejskich i Stowarzyszenia Eurocities oraz o sygnowaniu Karty Miast Europejskich. Przedstawiane Radzie szersze projekty programowe nie zyskały jednak poparcia. Złożył rezygnację po półrocznej prezydenturze w styczniu 1991 roku.

Jacek Woźniakowski historyk sztuki, pisarz, publicysta, tłumacz, wydawca, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, przez całe swoje życie był związany z Krakowem. Urodził się w 1920 roku w Biórkowie w powiecie proszowickim w rodzinie ziemiańskiej. Był uczestnikiem kampanii wrześniowej 1939 roku w 8. Pułku Ułanów. Oficer Armii Krajowej, podczas okupacji działał między innymi w Warszawie i w obwodzie mieleckim AK. Został dwukrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych.

W 1951 roku ukończył filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim, w 1960 roku uzyskał doktorat nauk humanistycznych, w 1990 roku tytuł profesora zwyczajnego. Doktor honoris causa Katolickiego Uniwersytetu w belgijskim Leuven. W latach 19481990 był wykładowcą historii sztuki na KUL. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych wykładał na uniwersytecie Le Mirail w Tuluzie i Hebrew University w Jerozolimie.

Związany z Tygodnikiem Powszechnym” (do 1953 roku sekretarz redakcji), w latach 19571960 redaktor naczelny miesięcznika Znak”, współzałożyciel i w latach 19591990 redaktor naczelny wydawnictwa Znak”. Publicysta pisma Wierchy” w latach 19761990. W 1956 roku założył Kluby Inteligencji Katolickiej w Warszawie i Krakowie, od tego roku działał w Związku Literatów Polskich (w latach 19801983 w prezydium Zarządu Głównego) oraz w PEN Clubie.

Autor setek artykułów publicystycznych i naukowych. Najważniejsze jego książki to: Góry niewzruszone”, Co się dzieje ze sztuką?”, Czy kultura jest do zbawienia koniecznie potrzebna?”, Laik w Rzymie i w Bombaju”. W 1978 roku był współzałożycielem i wykładowcą Towarzystwa Kursów Naukowych. W latach 19821992 był przedstawicielem Papieskiej Rady ds. Kultury. Od 1989 roku należał do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

W roku 1988 wszedł do Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ Solidarność”, w 1989 roku brał udział w obradach Okrągłego Stołu. Był uczestnikiem Krakowskiego Komitetu Obywatelskiego w latach 19891990. Od 1990 roku był zaangażowany w prace Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. Został pierwszym przewodniczącym Stowarzyszenia Willa Decjusza w Krakowie. Od 2000 roku działał aktywnie w Polskiej Akademii Umiejętności. Był wieloletnim przewodniczącym jury Nagrody Kościelskich.

Otrzymał wiele nagród, między innymi nagrodę PEN Clubu im. Mieczysława Lepeckiego i nagrodę Fundacji Alfreda Jurzykowskiego. Był wielokrotnie odznaczany, poza wspomnianymi odznaczeniami wojskowymi, Krzyżem Komandorskim OOP, Krzyżem Oficerskim francuskiej Legii Honorowej, Palmami Akademickimi, Złotym Medalem Gloria Artis, w 1997 roku srebrnym medalem Cracoviae Merenti” za zasługi dla Miasta Krakowa.

Zmarł 29 listopada 2012 r. w Warszawie. Jego imię nosi skwer pomiędzy ul. Szpitalną, Teatrem im. Juliusza Słowackiego i kościołem św. Krzyża w Krakowie.

Więcej informacji o prezydentach Krakowa można znaleźć w Poczcie Krakowskim: poczetkrakowski.pl .