Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie - kontakt, godziny, sprawy

Instytut Pamięci Narodowej (IPN) to państwowa jednostka zajmująca się badaniem, dokumentowaniem i upowszechnianiem wiedzy o najnowszej historii Polski. Krakowski oddział mieści się w centrum miasta i prowadzi działalność śledczą, archiwalną, edukacyjną oraz badawczą. Pod jednym adresem działają dwie odrębne jednostki: Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni oraz Księgarnia IPN — każda z własnymi godzinami i kompetencjami.

Szukam adresu i danych kontaktowych → Kontakt i siedziba Chcę wiedzieć, co mogę załatwić w oddziale → Najważniejsze sprawy w Krakowie Szukam dokumentów o sobie lub bliskich → Oddziałowe Archiwum w Krakowie Chcę złożyć wniosek o udostępnienie akt → Wnioski o udostępnienie dokumentów Szukam informacji o ofiarach i miejscach pochówku → Poszukiwania i identyfikacje Chcę zgłosić zbrodnię nazistowską lub komunistyczną → Ściganie zbrodni przeciwko narodowi polskiemu Chcę sprawdzić oświadczenie lustracyjne → Lustracja Chcę zadbać o grób weterana lub miejsce pamięci → Upamiętnianie walk i męczeństwa Interesują mnie badania naukowe i monografie → Biuro Badań Historycznych Szukam warsztatów i lekcji historii dla szkół → Biuro Edukacji Narodowej Chcę kupić książki historyczne → Księgarnia IPN Mam dodatkowe pytania dotyczące działalności oddziału → FAQ

Kontakt i siedziba

Siedziba krakowskiego oddziału IPN znajduje się przy ul. Stefana Czarnieckiego 3. To tu mieści się pion śledczy Instytutu, a także punkt sprzedaży publikacji historycznych. Warto pamiętać, że choć obie jednostki dzielą ten sam adres, działają niezależnie i mają odmienne godziny pracy.

Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie

• Adres: ul. Stefana Czarnieckiego 3, 30-536 Kraków
• Telefon: +48 12 297 77 00

Księgarnia IPN

• Adres: ul. Stefana Czarnieckiego 3, 30-536 Kraków
• Telefon: (12) 297 77 07
• Godziny: poniedziałek–piątek w godzinach 10:00-16:00

Najważniejsze sprawy w Krakowie

Krakowski oddział IPN obsługuje sprawy z obszaru południowej Polski. Oto najczęstsze scenariusze, w których warto się tu zgłosić:

• Poszukiwanie dokumentów o sobie lub bliskich → Oddziałowe Archiwum IPN w Wieliczce, tel. +48 +48 12 289 14 07 lub +48 +48 12 289 14 00, wnioski można też składać korespondencyjnie na adres ul. Stefana Czarnieckiego 3
• Sprawy lustracyjne → Biuro Lustracyjne, kontakt przez centralę lub delegaturę
• Zgłoszenie informacji o zbrodniach komunistycznych lub nazistowskich → Oddziałowa Komisja Ścigania, tel. +48 +48 12 297 77 00
• Wsparcie przy upamiętnianiu miejsc pamięci → Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa
• Warsztaty edukacyjne dla szkół → Biuro Edukacji Narodowej
• Zakup publikacji historycznych → Księgarnia IPN, tel. (12) 297 77 07, czynna w godzinach 10:00-16:00

Oddziałowe Archiwum w Krakowie

Archiwum IPN gromadzi i udostępnia dokumenty dotyczące losów Polaków oraz obywateli polskich innych narodowości w latach 1917–1990. Jego siedziba znajduje się w Wieliczce, pod adresem pl. Mieczysława Skulimowskiego 1, natomiast korespondencję kieruje się na adres główny oddziału przy ul. Czarnieckiego.

Z zasobu archiwalnego korzystają naukowcy, dziennikarze, osoby prywatne poszukujące informacji o sobie lub bliskich, a także instytucje realizujące zadania ustawowe. Dokumenty udostępniane są w czytelni lub na wniosek — w zależności od charakteru sprawy i uprawnień wnioskodawcy.

Kontakt do archiwum:

• Telefon: +48 12 289 14 07, +48 12 289 14 00
• Fax: +48 +48 12 289 14 01
• Czytelnia Akt Jawnych: poniedziałek–piątek w godzinach 8.15-15.30

Wnioski o udostępnienie dokumentów

Wnioski o udostępnienie dokumentów archiwalnych można składać osobiście w oddziałowym archiwum lub delegaturze IPN, a także drogą pocztową. Krakowskie archiwum obsługuje wnioski w kilku kategoriach:

• wnioski osób fizycznych o dokumenty dotyczące ich samych, zmarłych osób najbliższych lub spokrewnionych
• wnioski instytucji o udostępnienie materiałów do realizacji zadań ustawowych
• wnioski dziennikarzy o udostępnienie dokumentów do publikacji prasowej
• wnioski naukowców o udostępnienie zasobu do badań

W przypadku badań naukowych wymagane jest uzasadnienie celowości dostępu do konkretnych dokumentów. Wnioski rozpatrywane są zgodnie z procedurami określonymi w ustawie o IPN.

Poszukiwania i identyfikacje

Wieloosobowe Stanowisko ds. Poszukiwań i Identyfikacji działa w Krakowie od 2016 roku. Zajmuje się prowadzeniem wszechstronnych badań historycznych mających na celu ujawnianie nieznanych dotąd miejsc pochówku ofiar zbrodni niemieckich i komunistycznych, a także grobów osób poległych w walkach o niepodległość w latach 1917–1990.

Stanowisko współpracuje z instytucjami państwowymi, samorządowymi i organizacjami pozarządowymi przy ekshumacjach, identyfikacji szczątków i upamiętnianiu ofiar totalitaryzmów.

Ściganie zbrodni przeciwko narodowi polskiemu

Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu to pion śledczy IPN zatrudniający prokuratorów. Stanowią oni integralną część Prokuratury i posiadają uprawnienia prokuratora, także w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych.

Do wyłącznej kompetencji prokuratorów Komisji należy ściganie:

• zbrodni komunistycznych
• zbrodni nazistowskich popełnionych przez okupanta niemieckiego
• zbrodni nacjonalistów ukraińskich
• innych czynów stanowiących zbrodnie wojenne i przeciwko ludzkości

Komisja przyjmuje zawiadomienia o przestępstwach, prowadzi postępowania przygotowawcze i reprezentuje oskarżenie przed sądami.

Lustracja

Biuro Lustracyjne IPN bada zgodność z prawdą oświadczeń lustracyjnych osób kandydujących do najważniejszych stanowisk publicznych lub wyrażających zgodę na ich objęcie. Krakowskie oddziałowe biuro lustracyjne wykonuje zadania z zakresu lustracji osób pełniących funkcje publiczne.

Główne obszary działalności:

• przyjmowanie i rejestracja oświadczeń lustracyjnych
• monitorowanie obowiązku składania oświadczeń
• analiza oświadczeń i zbieranie materiałów do ich oceny
• przygotowywanie i obsługa postępowań lustracyjnych

Upamiętnianie walk i męczeństwa

Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa zajmuje się inicjowaniem działań związanych z poszukiwaniem i opieką nad miejscami walk, męczeństwa i pochówku. Prowadzi także ewidencję grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski oraz dofinansowuje ich opiekę.

Biuro realizuje również prace ekshumacyjne, przenosi odnalezione szczątki Polaków poległych lub pomordowanych za granicą na cmentarze w kraju, a także opiniuje wnioski o trwałe upamiętnienie miejsc i wydarzeń historycznych.

Na mocy ustawy o zakazie propagowania komunizmu IPN przygotowuje opinie dotyczące nazw budowli i obiektów użyteczności publicznej, które mogą propagować ideologię totalitarną.

Biuro Badań Historycznych

Biuro Badań Historycznych prowadzi badania naukowe nad historią Polski od 1918 roku. Jego pracownicy opracowują monografie, wydawnictwa źródłowe i periodyki, organizują konferencje naukowe oraz przygotowują ekspertyzy dla sądów, organów administracji i organizacji pozarządowych.

W 2023 roku Biuro realizowało m.in. takie projekty badawcze jak: “Uchodźstwo, emigracja niepodległościowa 1939–1990”, “II wojna światowa i okupacje ziem polskich 1939–1944/45”, “Twórcy, dziennikarze i naukowcy wobec władz komunistycznych” oraz “«Ludowe» Wojsko Polskie jako element aparatu represji”.

Biuro Edukacji Narodowej

Głównym zadaniem Biura Edukacji Narodowej jest wspieranie kształcenia Polaków z zakresu historii najnowszej oraz upowszechnianie tej wiedzy w kraju i za granicą. Krakowski oddział popularyzuje historię Polski od 1918 roku, promuje wiedzę o udziale Polaków w II wojnie światowej oraz informuje o metodach, miejscach i sprawcach zbrodni popełnionych na obywatelach polskich.

Pracownicy Biura przygotowują i prowadzą lekcje, wykłady, warsztaty, debaty, konwersatoria, seminaria, rajdy i gry miejskie związane z miejscami pamięci. Organizowane są także wystawy, projekty edukacyjne i konkursy o tematyce historycznej. Biuro wspiera lokalne inicjatywy patriotyczne i upamiętnieniowe.

Księgarnia IPN

Przy siedzibie oddziału działa księgarnia oferująca publikacje Instytutu Pamięci Narodowej — monografie, wydawnictwa źródłowe, czasopisma i materiały edukacyjne. To dobre miejsce, by nabyć literaturę historyczną bezpośrednio od wydawcy, często w cenach niższych niż w sieciowych księgarniach.

• Adres: ul. Stefana Czarnieckiego 3, 30-536 Kraków
• Telefon: (12) 297 77 07
• Godziny: poniedziałek–piątek w godzinach 10:00-16:00

FAQ

1. Gdzie dokładnie mieści się delegatura IPN w Krakowie? Przy ul. Stefana Czarnieckiego 3, 30-536 Kraków. To tu znajduje się Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni oraz Księgarnia IPN. Archiwum IPN ma natomiast siedzibę w Wieliczce, pod adresem pl. Mieczysława Skulimowskiego 1.

2. Jakie są godziny pracy delegatury? Księgarnia IPN czynna jest poniedziałek–piątek w godzinach 10:00-16:00. Godziny pracy Komisji Ścigania nie zostały podane — przed wizytą warto zadzwonić pod numer +48 +48 12 297 77 00.

3. Jakie sprawy mogę załatwić osobiście w krakowskim oddziale? Możesz złożyć zawiadomienie o zbrodniach komunistycznych, nazistowskich lub nacjonalistów ukraińskich; złożyć wniosek o udostępnienie dokumentów archiwalnych (także korespondencyjnie); złożyć oświadczenie lustracyjne lub uzyskać informacje o postępowaniu lustracyjnym; zgłosić się po wsparcie przy upamiętnianiu miejsc pamięci; wziąć udział w warsztatach edukacyjnych lub zakupić publikacje w księgarni.

4. Czy archiwum IPN jest w tym samym miejscu co oddział? Nie. Archiwum mieści się w Wieliczce (pl. Mieczysława Skulimowskiego 1), podczas gdy główna siedziba oddziału i Komisja Ścigania są w Krakowie przy ul. Stefana Czarnieckiego 3. Korespondencję do archiwum można jednak kierować na adres krakowski: ul. Stefana Czarnieckiego 3, 30-536 Kraków.

5. Czy potrzebuję skierowania, by skorzystać z archiwum IPN? Nie. Dostęp do dokumentów w czytelni lub na wniosek nie wymaga skierowania, ale wymaga złożenia odpowiedniego wniosku i uzasadnienia celowości dostępu — szczególnie w przypadku badań naukowych.

6. Jak skontaktować się z archiwum telefonicznie? Oddziałowe Archiwum w Wieliczce dostępne jest pod numerami +48 +48 12 289 14 07 i +48 +48 12 289 14 00. Czytelnia Akt Jawnych czynna jest poniedziałek–piątek w godzinach 8.15-15.30.

Materiał źródłowy stanowiła strona krakow.ipn.gov.pl.