Miliony na drogi i zdrowie. Sejmik Małopolski zamknął sezon mocnymi decyzjami

Na ostatniej przedwakacyjnej sesji Sejmiku Małopolski padły decyzje, które będą odczuwalne w wielu miejscach regionu. Najwięcej pieniędzy trafi na drogi, ale w pakiecie są też zdrowie, retencja, sport, piecza zastępcza i ruch przy strategii rozwoju województwa. Radni zamknęli tyle tematów naraz, że obrady bardziej przypominały przegląd najważniejszych spraw Małopolski niż zwykłe posiedzenie. W tle wyraźnie widać jeden wspólny mianownik – przygotowanie regionu na lata, w których o jakości życia coraz częściej będą decydować woda, transport i demografia.

• Drogi i zdrowie dostały najwięcej. W Krakowie ruszy kolejna część przychodni
• Susza zmienia reguły gry. Sejmik stawia na deszczówkę i retencję
• Demografia ciąży nad danymi. Wsparcie trafi do rodzin, szkół i sportu

Drogi i zdrowie dostały najwięcej. W Krakowie ruszy kolejna część przychodni

Największa część korekt w planie wieloletnich wydatków dotyczy infrastruktury drogowej. Na ten cel samorząd województwa dołożył około 78 mln zł, a pieniądze mają pójść na budowę i modernizację dróg w kilku miejscach regionu. Wśród najważniejszych zadań znalazły się połączenie autostrady A4 w Bochni z DK94, rozbudowa drogi wojewódzkiej w gminie Gręboszów oraz środki na dokumentacje obwodnic w Myślenicach, Kętach, Słomnikach i w rejonie Rudna. Dodatkowe prace budowlane przewidziano też przy obwodnicy Proszowic.

W pakiecie zmian znalazło się również wsparcie dla ochrony zdrowia. Szpital Rydygiera w Krakowie otrzyma około 3,5 mln zł na budowę i wyposażenie nowej części przychodni. Ma to poprawić dostęp do opieki specjalistycznej i podstawowej, a jednocześnie odciążyć istniejącą infrastrukturę placówki. Zmiany objęły także inne małopolskie szpitale, zwłaszcza w obszarze cyfryzacji i zakupu sprzętu.

Równolegle sejmik przesunął w czasie prace nad aktualizacją strategii rozwoju regionu. Dokument „Małopolska 2030”, który ma wyznaczać kierunki rozwoju do 2035 roku, ma zostać przyjęty w drugiej połowie 2027 roku.

„Chcemy, by maksymalnie do końca przyszłego roku strategia została przyjęta przez Sejmik”

– mówił marszałek Łukasz Smółka, wskazując, że dodatkowy czas ma pozwolić samorządowcom szerzej włączyć się w rozmowę o potrzebach gmin i różnych części województwa.

Susza zmienia reguły gry. Sejmik stawia na deszczówkę i retencję

Woda i jej brak wróciły na sesji jako jeden z najmocniejszych tematów. Program „Małopolska Deszczówka” ma pomóc gminom lepiej zatrzymywać wodę opadową i ograniczać skutki suszy, która coraz mocniej daje się we znaki w regionie. W tegorocznej edycji wpłynęły 87 wnioski z całego województwa, a na wsparcie przeznaczono około miliona złotych. Dzięki udziałowi własnemu gmin łączna wartość inwestycji przekroczy 2 mln zł. Zakupione zbiorniki mają pojemność od 500 litrów do nawet 10 tys. litrów i będą montowane przy domach oraz budynkach użyteczności publicznej.

„Brak wody i susza to problem, który będzie narastał”

– podkreślił wicemarszałek Ryszard Pagacz, przypominając, że od 2020 roku województwo przekazało 147 dotacji dla 96 gmin na łączną kwotę 3,65 mln zł.

Samorząd zwraca uwagę, że działania w gospodarce wodnej nie kończą się na deszczówce. Jak zaznaczył marszałek Łukasz Smółka, blisko 200 mln zł z Funduszy Europejskich ma trafić na rozbudowę magistrali wodociągowych. To ważne także dlatego, że sytuacja w Małopolsce nie jest jednolita – jedne gminy walczą z nadmiarem wody, inne zanikaniem zbiorników i wysychaniem jezior. Najtrudniej jest w terenach górskich, gdzie problem suszy nakłada się na ukształtowanie terenu i ograniczone możliwości magazynowania wody.

Na podobne wyzwania wskazali też leśnicy. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie Piotr Kempf mówił o rosnącym zagrożeniu pożarowym, słabszym stanie części drzewostanów i coraz dotkliwszej suszy. W ubiegłym roku na terenie RDLP w Krakowie odnotowano 11 pożarów lasów, a największy objął cztery hektary. Równolegle prowadzone są działania z zakresu Małej Retencji Górskiej – powstają suche zbiorniki retencyjne i przebudowywane są potoki, zwłaszcza w nadleśnictwach Miechów i Niepołomice .

Demografia ciąży nad danymi. Wsparcie trafi do rodzin, szkół i sportu

Choć gospodarka regionu nadal rośnie, coraz wyraźniej widać, że największy ciężar przesuwa się w stronę zmian ludnościowych. W przyjętej przez sejmik ocenie sytuacji na rynku pracy zwraca uwagę wzrost PKB o 3,6 proc. i ponad 516 tys. działających firm, ale równie mocno wybrzmiewa fakt, że bezrobocie nie jest dziś głównym problemem. Stopa bezrobocia w Małopolsce wynosi 4,7 proc. wobec 5,1 proc. w kraju, a najważniejszym ośrodkiem pozostaje Kraków, skupiający około 37 proc. wszystkich zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w województwie.

W danych o rynku pracy niepokoi natomiast skala planowanych zwolnień. W ubiegłym roku zgłoszono zamiar objęcia nimi 5430 osób. Wciąż poszukiwani są m.in. sprzedawcy, doradcy klienta, programiści, pracownicy biurowi, a także osoby z branży budowlanej, medycznej i transportowej. Sejmik zwraca jednak uwagę przede wszystkim na demografię – spadek liczby urodzeń, starzenie się mieszkańców i ponad 1,1 mln osób biernych zawodowo mogą w najbliższych latach mocno wpłynąć na rynek pracy oraz system usług społecznych.

W tym samym pakiecie decyzji pojawił się pilotaż „Mobilna Piecza Zastępcza w Małopolsce”. Na jego realizację w 2026 roku przeznaczono 500 tys. zł. Pieniądze mają pomóc zawodowym rodzinom zastępczym wychowującym co najmniej troje dzieci w zakupie środków transportu. Program obejmie Tarnów oraz powiaty krakowski, olkuski, limanowski, gorlicki i tarnowski. Jak zaznaczyła Marta Malec-Lech z zarządu województwa, chodzi o ułatwienie codziennego funkcjonowania rodzin, które często zmagają się z wykluczeniem komunikacyjnym.

Do tego dochodzą kolejne inwestycje w sport. W ramach programu „Sportowa Małopolska” 26 gmin i powiatów dostanie ponad 16 mln zł na budowę i modernizację boisk, hal, sal gimnastycznych oraz zapleczy sportowo-socjalnych. Największe projekty to sala gimnastyczna w Krasnem Potockim w gminie Chełmiec, rozwój infrastruktury w Stadłach w gminie Podegrodzie i budowa kompleksu sportowego w Gdowie. Wsparcie trafiło też do mniejszych przedsięwzięć w Bobowej, Bochni, Brzesku, Brzeszczach, Czorsztynie, Gorlicach, Wadowicach, Zawoi i Zakopanem.

Zmiany czekają również Szkołę Podstawową nr 10 Mistrzostwa Sportowego w Zakopanem, która od 31 sierpnia 2026 roku zacznie działać w dwóch lokalizacjach. Oprócz obecnego budynku przy ul. Droga do Olczy placówka przejmie też obiekt przy ul. Balzera 15. Decyzję wymusił wzrost liczby uczniów i oddziałów, a nowa baza ma poprawić warunki nauki i opieki.

Podczas sesji radni poznali także plany Centrum Historii i Kultury Romów w Oświęcimiu, oficjalnie otwartego 11 czerwca. To pierwsza w Polsce samorządowa instytucja w całości poświęcona historii, kulturze i dziedzictwu Romów. Centrum przygotowuje już wydarzenia na najbliższe tygodnie – obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci Romów i Sinti w Miejscu Pamięci zaplanowano na 2 sierpnia, a „Dzień z Kulturą Romską” na 16 sierpnia.

na podstawie: Małopolski Urząd Marszałkowski.