Kryzys nie zawsze krzyczy. W Krakowie pomoc jest bliżej niż się wydaje

Najpierw przychodzi zmęczenie, potem wycofanie, a czasem złość, której nie da się już schować pod codzienną rutyną. Tak właśnie potrafi zaczynać się kryzys psychiczny – po cichu, krok po kroku, aż nagle codzienność zaczyna się rozsypywać. W Krakowie działa jednak kilka ścieżek wsparcia, od telefonów zaufania po miejskie punkty pomocy i interwencję całodobową. To ważne, bo w takich momentach liczy się nie czekanie, ale pierwszy ruch.

• Sygnały, które łatwo pomylić z chwilowym gorszym dniem
• Telefon, który potrafi przerwać ciszę
• Krakowska sieć wsparcia działa od pierwszej rozmowy po pomoc całodobową

Sygnały, które łatwo pomylić z chwilowym gorszym dniem

Problemy ze zdrowiem psychicznym rzadko pojawiają się jak grom z jasnego nieba. Częściej rozwijają się powoli, a człowiek sam nie zawsze zauważa, kiedy zwykłe przeciążenie emocjonalne zaczyna przechodzić w coś poważniejszego. Właśnie dlatego tak łatwo przeoczyć moment, w którym potrzeba już nie odpoczynku, lecz realnej pomocy.

Szczególnie ostrożnie trzeba patrzeć na dzieci i nastolatków. U nich depresja czy silny kryzys mogą wyglądać jak bunt, wybuchowość, nagłe wycofanie, spadek koncentracji albo agresja. Taki obraz bywa mylący, bo część tych zachowań można wziąć za trudniejszy okres dorastania. Tymczasem długie trwanie tych objawów nie jest czymś, co warto przeczekać.

Nieleczony kryzys psychiczny może prowadzić do bardzo groźnych konsekwencji, także do prób samobójczych. Dlatego kiedy niepokój dotyczy nas samych albo kogoś bliskiego, lepiej zareagować od razu, niż liczyć, że sytuacja sama się wyciszy.

Telefon, który potrafi przerwać ciszę

Pierwszym krokiem często bywa rozmowa z kimś, kto potrafi wysłuchać i pokierować dalej. Taki kontakt nie kończy problemu, ale może wyznaczyć bezpieczny kierunek, zanim kryzys się pogłębi. Warto znać numery, które działają bezpłatnie i są dostępne wtedy, gdy zwykłe wsparcie z otoczenia nie wystarcza.

Najważniejsze formy pomocy telefonicznej to:

• 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży, czynny całą dobę przez siedem dni w tygodniu; działa też platforma online z formularzem i czatem
• 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, czynny całą dobę przez siedem dni w tygodniu
• 800 100 100 – telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci, czynny od poniedziałku do piątku według grafiku
• 116 123 – Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym, czynny całą dobę przez siedem dni w tygodniu; działa też platforma online z formularzem i czatem
• 800 70 22 22 – Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym, czynne całą dobę przez siedem dni w tygodniu; dostępne są też kontakt mailowy i czat

To rozwiązania dla osób, które potrzebują natychmiastowego wsparcia, ale nie wiedzą jeszcze, od czego zacząć. W kryzysie sam telefon bywa pierwszym miejscem, w którym ktoś naprawdę odpowiada na sygnał alarmowy.

Krakowska sieć wsparcia działa od pierwszej rozmowy po pomoc całodobową

W mieście nie kończy się to na numerach alarmowych. Kraków finansuje Centrum Pierwszej Pomocy Psychologicznej, które działa w czterech punktach i oferuje bezpłatne konsultacje psychologiczne. Z takiej pomocy mogą korzystać mieszkańcy w kryzysie, także rodziny z dziećmi do 18. roku życia i młodzi dorośli do 26. roku życia.

Punkty działają w różnych częściach miasta, tak aby wsparcie nie było oddalone o pół Krakowa:

• Śródmieście – ul. Szlak 65
• Podgórze – ul. Czyżówka 16
• Nowa Huta – os. Górali 24
• Krowodrza – ul. Zielony Dół 4

To istotne, bo przy problemach psychicznych bliskość miejsca pomocy często ma znaczenie większe niż formalności. Im szybciej można umówić spotkanie, tym mniejsze ryzyko, że człowiek zostanie sam z narastającym napięciem.

W Krakowie działa też trzy poziomy specjalistycznego wsparcia dla dzieci i młodzieży. Najbliżej codziennego życia są ośrodki środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej – w mieście jest ich obecnie 11. Tam podstawą pracy jest środowisko pacjenta, a więc dom, relacje i otoczenie. Dalej funkcjonują poradnie i oddziały dzienne Centrów Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży – takich miejsc jest w Krakowie 7. Najcięższe przypadki trafiają do trzech ośrodków wysokospecjalistycznej opieki całodobowej: w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika, Szpitalu Klinicznym im. dr. Józefa Babińskiego i Szpitalu Uniwersyteckim.

Przy nagłych sytuacjach można też sięgnąć po Ośrodek Interwencji Kryzysowej przy ul. Radziwiłłowskiej 8b. Placówka zapewnia wsparcie psychologiczne, prawne i socjalne, a w razie potrzeby także całodobowe miejsca pobytu dla osób wymagających natychmiastowej pomocy. Działa tam również telefon zaufania 12 413 71 33, dostępny codziennie w godz. 16.00–21.00.

Miasto uruchamia także dodatkowe miejsca wsparcia dla dzieci, młodzieży i rodziców. Wśród nich są Strefa Nastolatka w Centrum Kultury „Dworek Białoprądnicki” oraz Zielony Domek, który pomaga najmłodszym dzieciom do 3. roku życia i ich opiekunom. Kraków rozwija również sieć Centrów dla Rodzin, gdzie można dostać bezpłatną pomoc psychologiczną, terapeutyczną i wychowawczą.

Wszystkie te punkty i numery składają się na jedną prostą wiadomość: w kryzysie nie trzeba zostać samemu z problemem. Pomoc istnieje, jest realna i w wielu przypadkach dostępna od razu.

na podstawie: Urząd Miasta w Krakowie.