Wernakularyzm wraca na warsztat - Miłobędzki pyta, co naprawdę daje tradycja

Wokół architektury lokalnej znów robi się gęsto od pytań, które nie pozwalają przejść obok obojętnie. 5 maja, godz. 18.00 podczas spotkania związanego z premierą numeru Autoportretu „Nowy wernakularyzm” 1/2026 głos zabierze Maciej Miłobędzki z JEMS Architekci, a temat szybko wykracza poza samą teorię budowania 🏗️

• Autoportret otwiera rozmowę o tym, co w tradycji nadal działa
• Tradycyjne budowanie nie było skansenem, tylko żywą praktyką
• Kim jest Maciej Miłobędzki i dlaczego warto go posłuchać

Autoportret otwiera rozmowę o tym, co w tradycji nadal działa

Punktem wyjścia jest proste, ale mocne pytanie - czy dawne, lokalne sposoby budowania mogą jeszcze podpowiadać coś sensownego współczesnym miastom i wsiom. W tle są sprawy bardzo konkretne: wspólnotowe działania, relacja z miejscem, materiały, które nie udają niczego, oraz sposób zamieszkiwania, który nie musi wyglądać wszędzie tak samo.

Miłobędzki ma przyjrzeć się temu razem z publicznością i spróbować odpowiedzieć, czy wernakularyzm można dziś rozumieć szerzej niż tylko jako powrót do dawnego rzemiosła. W zapowiedzi spotkania mocno wybrzmiewa też pytanie o udział architektek i architektów - nie tylko jako projektantów nowych form, ale też osób, które potrafią czytać lokalny kontekst bez protekcjonalnego tonu.

Więcej aktualności z Krakowa znajdziesz na stronie głównej faktykrakowa.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na faktykrakowa.pl/wydarzenie.

Tradycyjne budowanie nie było skansenem, tylko żywą praktyką

Autor przywoływanego tekstu „Nieprzeżyty regionalizm” przypomina, że lokalni budowniczowie nie tkwili w ślepym kulcie przeszłości. Zwykle szukali sposobów, by ulepszać to, co już znali - ostrożnie, bez gwałtownych skoków, ale za to z wyczuciem realnych potrzeb.

“Nowości musiały udowodnić swoją przydatność i sens.”

To zdanie dobrze streszcza cały spór o nowy wernakularyzm. Nie chodzi tu o sentymentalny powrót do dawnych chałup i drewnianych detali, tylko o sprawdzenie, czy z lokalnych tradycji da się jeszcze wydobyć logikę przydatną dla dzisiejszego projektowania. W czasach, gdy architektura często działa w trybie szybkich rozwiązań i standardowych schematów, taka rozmowa brzmi wyjątkowo aktualnie.

Kim jest Maciej Miłobędzki i dlaczego warto go posłuchać

Gość spotkania nie jest przypadkowy. Maciej Miłobędzki to dr inż. architekt, absolwent Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, współzałożyciel pracowni JEMS Architekci i laureat Honorowej Nagrody SARP 2021 za wkład w rozwój architektury polskiej. Od lat łączy projektowanie z dydaktyką, a obecnie działa także jako prodziekan do spraw rozwoju na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej 📚

To daje tej rozmowie dodatkowy ciężar - bo nie będzie tylko o wspomnieniach i regionalnych inspiracjach, ale o realnym myśleniu o tym, jak projektować mądrzej, bliżej człowieka i miejsca. Właśnie dlatego premiera numeru Autoportretu może zainteresować nie tylko architektów, lecz także wszystkich, którzy lubią patrzeć na miasto przez pryzmat jego pamięci, materiału i codziennej praktyki.

na podstawie: MCK Kraków.