Na Centralnej kończy się era betonowej samowoli, rusza rozbiórka

To jedna z tych spraw, które latami wiszą nad miastem jak ciężka chmura, a potem nagle ruszają z miejsca. Przy ul. Centralnej 73B nadbudowa wzniesiona bez pozwolenia ma wkrótce trafić do rozbiórki, po serii decyzji, grzywien i odwołań. Krakowski nadzór budowlany doprowadził procedurę do końca, a koszt prac ma obciążyć inwestora. Na Centralnej, gdzie od lat ścierają się prawo i beton, widać już finał jednej z najgłośniejszych samowoli w mieście.

• Grzywna nie zatrzymała sprawy, więc nadzór sięgnął po wykonanie zastępcze
• Centralna 73B ma zejść z mapy po latach sporów
• Na Centralnej wciąż czekają kolejne adresy

Grzywna nie zatrzymała sprawy, więc nadzór sięgnął po wykonanie zastępcze

Sprawa budynku przy ul. Centralnej 73B ciągnie się od 2009 roku. To wtedy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał nakaz rozbiórki nielegalnej nadbudowy. Chodzi o obiekt, nad którego parterową częścią wyrósł cały, pięciokondygnacyjny fragment bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Inwestor przez lata korzystał z kolejnych środków odwoławczych, a to odsuwало wykonanie decyzji w czasie. Nadzór budowlany odpowiedział egzekucją administracyjną, sięgając po grzywnę w najwyższej dopuszczalnej wysokości. Kara została skierowana do egzekucji i ostatecznie ściągnięta przez administrację skarbową, ale i to nie skłoniło zobowiązanego do podjęcia rozbiórki.

Dopiero wtedy urzędnicy uruchomili wykonanie zastępcze, czyli rozwiązanie, w którym obowiązek zostaje wykonany zamiast inwestora, ale na jego koszt. 24 marca Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał to postanowienie w mocy. Kilka dni później, 2 kwietnia, do zobowiązanego trafiło zawiadomienie o planowanej rozbiórce na przełomie kwietnia i maja.

Centralna 73B ma zejść z mapy po latach sporów

Na tym adresie to nie tylko kwestia jednej ściany czy jednego piętra, ale symbol długo przeciągającej się walki z samowolą budowlaną. Procedura pokazuje, że nawet po latach zwłoki administracja może doprowadzić sprawę do końca, jeśli decyzja jest prawomocna, a kolejne środki prawne nie zmieniają jej treści.

“Jesteśmy zdecydowani, aby doprowadzić do rozbiórki pierwszej z nich i zapoczątkować proces porządkowania tego rejonu” – podkreśla Aleksander Miszalski.

Prezydent Krakowa zwraca uwagę, że teren przy Centralnej stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów działań, które w miejskim obiegu od dawna nazywane są patodeweloperką. W praktyce oznacza to nie tylko problem formalny, ale też przestrzenny bałagan, z którym miasto musi mierzyć się latami.

Na Centralnej wciąż czekają kolejne adresy

Sprawa 73B nie zamyka całego wątku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzi lub prowadził postępowania także wobec innych budynków przy tej samej ulicy. Każdy z nich ma własny bieg, własne decyzje i własne odwołania, dlatego porządkowanie tej części Krakowa to proces rozpisany na wiele akt.

• ul. Centralna 57A – trwa postępowanie egzekucyjne dotyczące rozbiórki. Na inwestora nałożono grzywnę, a zażalenie rozpatruje Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie.
• ul. Centralna 73A – w II instancji wciąż rozpoznawane jest odwołanie od nakazu rozbiórki.
• ul. Centralna 57 – po decyzji PINB z 2019 roku, nakazującej rozbiórkę nadbudowanej i rozbudowanej części budynku, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia. W lipcu 2025 r. wojewódzki inspektor uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcie, a po lutowych oględzinach analizowany jest materiał dowodowy.

To właśnie przez takie postępowania Centralna stała się adresem, który od lat wraca w miejskich dyskusjach o samowolach budowlanych. Teraz jednak najbardziej znany z tych przypadków wchodzi w decydującą fazę – i wygląda na to, że tym razem beton nie zdąży już wygrać z decyzją urzędników.

na podstawie: UM Kraków.