Rok inwestycji i zieleni - jak Kraków podsumował pracowity rok

Kraków zamknął kolejny rok pełen drobnych, ale mocnych zmian. Zmiana priorytetów z wielkich projektów na inwestycje osiedlowe, większa ilość zieleni i pierwsze konkretne decyzje w sprawie metra zarysowały nowy kierunek rozwoju miasta. W tle prac drogowych, szkół i parków przebija się jeden wspólny cel - poprawa codziennego komfortu mieszkańców.

• Kraków w ruchu - metro, tramwaje i nowy tabor zmieniają miasto
• Pakt dla krakowskich osiedli porządkuje drogi, chodniki i małe inwestycje
• Zieleń i odporność klimatyczna stają się standardem miejskim
• Edukacja, sport i kultura - inwestycje zmieniają codzienne miejsca spotkań

Kraków w ruchu - metro, tramwaje i nowy tabor zmieniają miasto

W mijającym roku największym sygnałem zmian w transporcie były konkretne decyzje dotyczące budowy metra - zaprezentowano przebieg dwóch linii o łącznej długości 29 kilometrów z 29 stacjami, które mają znaleźć się w zasięgu niemal 40% mieszkańców i przewidywać do 300 tysięcy pasażerów dziennie. Równolegle w centrum kontynuowano remonty torowisk - m.in. prace przy ul. Franciszkańskiej i przebudowę skrzyżowania Straszewskiego–Piłsudskiego, a budowa linii Krakowskiego Szybkiego Tramwaju do Mistrzejowic osiągnęła etap drążenia tunelu w śródmieściu; zakończenie tej inwestycji planowane jest na pierwszą połowę 2026 roku.

MPK podpisało umowy na dostawę 237 autobusów i 90 tramwajów o łącznej wartości blisko 2,3 mld zł - pojawiły się autobusy wodorowe i kolejne elektryczne, a miasto pozyskało ponad 425 mln zł bezzwrotnych dotacji z UE na tabor i infrastrukturę. Na zapleczu inwestowano w stacje ładowania i instalacje fotowoltaiczne w zajezdniach. Tabor MPK i Mobilis przejechał razem niemal 65 mln kilometrów.

Pakt dla krakowskich osiedli porządkuje drogi, chodniki i małe inwestycje

Rok 2025 oznaczał też przesunięcie punktu ciężkości inwestycji bliżej osiedli. W ramach Paktu dla krakowskich osiedli miasto zaplanowało do 2029 roku wydanie około 500 mln zł na ciągi piesze, oświetlenie, ławki i inne drobne, ale odczuwalne na co dzień zmiany. Dołącza do tego program “Da się!” z budżetem rzędu 70–80 mln zł, przeznaczonym na przedsięwzięcia wcześniej uważane za niemożliwe.

Przykładem uporządkowanego podejścia do układu komunikacyjnego są Kliny - nowe ronda przy ul. Zawiłej, wyremontowana ul. Borkowska i budowa ul. 8 Pułku Ułanów mają odciążyć istniejące trasy i poprawić dostępność południowych dzielnic. Remont mostu Grunwaldzkiego, przeprowadzony od maja, kosztował 15,5 mln zł i ma zapewnić bezpieczne użytkowanie przez kolejne lata.

Zieleń i odporność klimatyczna stają się standardem miejskim

W 2025 roku zieleń zyskała silniejszą pozycję w miejskiej polityce. Powołanie Miejskiej Ogrodniczki i realizacja projektu Zielone ulice zaowocowały powstaniem 78 projektów odbetonowania i szeregiem koncepcji przywracających naturę do przestrzeni miejskiej - m.in. „Zielony Parking przy ul. Piwnej” czy rewitalizacja Bulwarów Wiślanych. Na mapie Krakowa pojawiły się nowe parki: Aleksandry Północ, Kurczaba i Łokietka, a także liczne kieszonkowe tereny zielone. W ciągu roku posadzono ponad 46 tysięcy drzew i krzewów w ramach celu osiągnięcia 200 tysięcy nowych drzew do połowy 2029 roku; uruchomiono też publiczny licznik drzew i system informowania o planowanych wycinkach.

W obszarze gospodarki wodnej Zarząd Infrastruktury Wodnej wzmacniał retencję przy ul. Burzowej i Łazowej, budował kolektory w rejonie ul. Prokocimskiej oraz doposażył Miejski Magazyn Przeciwpowodziowy w agregaty o wartości około 2,1 mln zł. W ramach projektu LIFE PACT ukończono budowę 5 ogrodów deszczowych - inwestycja warta 663 tys. euro, która ma zmniejszać ryzyko podtopień i poprawiać mikroklimat.

Edukacja, sport i kultura - inwestycje zmieniają codzienne miejsca spotkań

Inwestycje w oświatę to niemal 160 mln zł na nowe budynki i 51 mln zł na remonty; realizowano 138 zadań inwestycyjnych oraz 475 zadań remontowych w 260 placówkach. Jednym z ważniejszych projektów jest Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 15 przy ul. Grochowej - inwestycja z salami dydaktycznymi, halą sportową i zapleczem medycznym, której zakończenie planowane jest w 2026 roku.

Sportowe przedsięwzięcia Zarządu Infrastruktury Sportowej obejmowały 42 inwestycje, ponad 90 imprez sportowych i 150 treningów - łączna wartość działań to ponad 325 mln zł. Uliczne biegi - TAURON 22. Cracovia Maraton, 18. PKO Bieg Trzech Kopców i 11. PKO Cracovia Półmaraton Królewski - zgromadziły około 35 tysięcy uczestników. Wśród działań pojawiły się też monitoringi CCTV w 15 obiektach szkolnych udostępnionych mieszkańcom.

W kulturze rozwinęła się sieć instytucji poza centrum; od października działa nowoczesny Ośrodek Ruczaj, a Biblioteka Kraków otworzyła filie “Kosmos” i “Teatralna”. Trwają prace nad Willą Kossaków - przyszłą Kossakówką. Powołano Społeczną Radę Kultury, a 32 instytucje współtworzyły Krakowską Sieć Dostępności Kultury.

Rok 2025 to także wzmocniony dialog z mieszkańcami - miasto zarejestrowało większe zainteresowanie konsultacjami, a prezydent Aleksander Miszalski spotykał się w formule Ławki Dialogu - odbyło się 14 spotkań, które dały przestrzeń do bezpośredniej rozmowy o problemach i postulatach.

Mieszkańcy odczują te zmiany na kilka konkretnych sposobów - więcej zieleni w sąsiedztwie, cichszy i bardziej ekologiczny tabor, nowo wyremontowane chodniki i rozwiązania odwodnieniowe zmniejszające ryzyko podtopień. Jednocześnie warto być przygotowanym na typowe utrudnienia budowlane - objazdy, czasowe zmiany tras tramwajowych i roboty drogowe w newralgicznych punktach. Dla osób chcących wpływać na kierunek inwestycji dobrą drogą pozostają konsultacje miejskie i Budżet Obywatelski - miasto sygnalizuje, że teraz inwestuje się również w pomysły zgłaszane na poziomie osiedli.

na podstawie: Urząd Miasta w Krakowie.