Nowa fontanna na Rynku ma oddać ducha Krakowa - mieszkańcy za historycznym akcentem

W konsultacjach w Krakowie przeważyła opinia, że dotychczasowa fontanna „Kryształ” powinna zostać zastąpiona zupełnie nową realizacją, która nawiąże do historycznego charakteru Rynku Głównego. Konsultacje odbywały się między 8 września - 3 października, a wśród zgłoszeń dominowały propozycje łączące tradycję z funkcjonalnością - z miejscami do siedzenia, stonowaną kolorystyką i zielenią. Miasto zapowiada konkurs na koncepcję i dalsze prace projektowe.

• Kraków zdecydował - renowacja „Kryształu” nie wchodzi w grę
• Zarząd Infrastruktury Wodnej kieruje proces - od konkursu do realizacji
• Światło, zieleń i siedziska - jak widzą to uczestnicy konsultacji

Kraków zdecydował - renowacja „Kryształu” nie wchodzi w grę

Ankiety i spotkania pokazały wyraźny trend: na pytanie o przyszłość istniejącej instalacji aż 76% uczestników opowiedziało się przeciwko jej renowacji. Wśród zgromadzonych danych znalazło się 744 ankiety - w tym 670 elektronicznych i 74 papierowe, a w konsultacjach uczestniczyli mieszkańcy z wszystkich dzielnic miasta. Ekspertyza techniczna wskazała liczne problemy z obecną konstrukcją - m.in. nieszczelności, uszkodzenia szkła i granitu oraz wyeksploatowaną instalację elektryczną - co zadecydowało o odrzuceniu wariantu remontowego ze względów ekonomicznych i użytkowych.

Decyzja o zastąpieniu fontanny ma być jednocześnie próbą zachowania kontinuum historycznego tego miejsca - projektanci mają dążyć do formy zgodnej z charakterem Rynku Głównego, ale przemyślanej pod kątem codziennego użytkowania i trwałości materiałów.

Zarząd Infrastruktury Wodnej kieruje proces - od konkursu do realizacji

Prace nad nową fontanną prowadzi Zarząd Infrastruktury Wodnej w Krakowie, a koordynację konsultacji zapewniał Wydział Dialogu, Konsultacji i Kontaktu Obywatelskiego Urzędu Miasta Krakowa. Zapowiedziano etapowanie działań: przygotowanie dokumentacji, ogłoszenie konkursu na koncepcję, wybór wykonawcy dokumentacji projektowej, a dalej - przetargi i realizację robót. To typowa ścieżka inwestycyjna, ale w tym przypadku istotne będą także uzgodnienia z konserwatorem zabytków ze względu na archeologiczne walory płyty Rynku Głównego.

Miasto jasno informuje, że nie planuje przywrócenia na Rynek projektu prof. Wiktora Zina z parku Jerzmanowskich - koszt i stan tej fontanny zadecydowały o rezygnacji z jej przenoszenia.

Światło, zieleń i siedziska - jak widzą to uczestnicy konsultacji

W praktycznych oczekiwaniach ankietowanych znalazły się rozwiązania, które mają uczynić fontannę miejscem zarówno reprezentacyjnym, jak i przyjaznym na co dzień. Ponad 81% badanych chciało, aby przy fontannie znalazły się miejsca do siedzenia - 37% opowiedziało się za oddzielnymi ławkami, a 44% za siedziskami wkomponowanymi w konstrukcję. Iluminację poparło łącznie 73% uczestników - część widzi ją jako stały element (ok. 40%), inni preferują rozwiązania zmienne, okazjonalne (ok. 33%) z możliwością regulacji barwy i intensywności. Za obecnością zieleni przy fontannie było 77% głosujących; połowa wskazywała na potrzebę wkomponowania roślin wokół obiektu, choć ostateczne rozwiązania będą konsultowane z konserwatorem, by nie naruszyć struktury archeologicznej pod płytą Rynku Głównego. Jako element dekoracyjny najczęściej wskazywano motywy nawiązujące do symboliki miasta - taki wybór poparło 46% respondentów, przy jednoczesnych propozycjach sięgających do sposobów zdobień znanych z kamienic czy prac artystów pokroju Stanisława Wyspiańskiego. Miasto zastrzega też, że fontanna nie będzie wyposażona w nagłośnienie - dźwięk pozostanie naturalnym szumem wody.

W kolejnych etapach projektowania najważniejszy okaże się dobór materiałów - stonowana paleta barw i trwały kamień mają współgrać z historycznym otoczeniem, a decyzje będą wymagać zgody konserwatora zabytków i służb miejskich.

Mieszkańcy mogą oczekiwać, że projektanci będą starali się pogodzić dwa bieguny oczekiwań - reprezentacyjność Rynku i potrzeby codziennego użytkowania. W praktyce oznacza to większą uwagę przy rozwiązaniach dostępności, ergonomii siedzisk i systemach oświetlenia, które nie będą dominować przestrzeni nocą, lecz podkreślać wydarzenia. Ważne będą też gwarancje dotyczące utrzymania - fontanna ma działać w warunkach intensywnej eksploatacji, więc wybór materiałów i prostota rozwiązań technicznych mogą zaważyć na kosztach późniejszej obsługi. Ponieważ proces przewiduje konkurs i etapy projektowe, mieszkańcy powinni spodziewać się przedstawienia wariantów - od bardziej konserwatywnych, historyzujących, po śmielsze interpretacje ikonografii Krakowa - zanim zapadną ostateczne decyzje.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.