Najpopularniejsze wiadomości, fakty i informacje dla miasta Kraków

Dokładnie 71 lat temu stracono Stanisława Szajnę – żołnierza wyklętego, partyzanta oddziału „Żandarmeria” Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej. Dzisiaj doczesne szczątki polskiego Bohatera spoczęły na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

W uroczystościach pogrzebowych uczestniczył wojewoda małopolski Łukasz Kmita. Obecny był także prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Jarosław Szarek.

Wydarzenie odbyło się z udziałem asysty wojskowej, a mszy świętej – odprawionej w kościele Niepokalanego Poczęcia NMP przy ulicy Rakowickiej w Krakowie – przewodniczył metropolita krakowski arcybiskup Marek Jędraszewski.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda odznaczył pośmiertnie Stanisława Szajnę Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczenie z rąk wojewody Łukasza Kmity odebrał siostrzeniec „Orła”, Pan Stanisław Kawecki.

***

Stanisław Szajna „Orzeł”

Urodził się 11 czerwca 1924 r. w Szuminie nieopodal Sambora (obecnie Ukraina, obwód lwowski). Pochodził z rodziny chłopskiej, choć jego ojciec pracował też jako dróżnik. W czasie wojny związał się z Armią Krajową. Uczestniczył w obronie polskich osiedli przed nacjonalistami ukraińskimi, a później w akcji „Burza”.

W połowie 1945 r. znalazł się w granicach pojałtańskiej Polski. Zamieszkał na Podkarpaciu, gdzie szybko włączył się w działania niepodległościowe; najpierw w strukturach „Straży” Rady WiN Brzozów, a po jej likwidacji w jednym z patroli podległych zgrupowaniu NSZ Antoniego Żubryda „Zucha”. Uczestniczył w wielu akcjach zbrojnych, starciach z komunistami oraz zwalczaniu podszywających się pod podziemie niepodległościowe band. Swoją działalność ujawnił w 1947 r.

Ponownie zasilił szeregi niepodległościowej konspiracji wiosną 1948 r., przystępując do działającego w powiecie nowosądeckim oddziału „Żandarmeria” Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców. Służył w tym czasie w stopniu starszego sierżanta i posługiwał się pseudonimem „Orzeł”. Jego podstawowym zadaniem stała się ochrona kapelana oddziału, ks. Władysława Gurgacza.

Aresztowany 2 lipca 1949 r., został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie z 13 sierpnia 1949 r. na śmierć. Zamordowano go niemal dokładnie miesiąc później, 14 września, na dziedzińcu więzienia przy ul. Montelupich w Krakowie. Ciało zostało potajemnie pogrzebane w nieoznaczonym grobie na cmentarzu Rakowickim i mimo upamiętnienia tego miejsca w kolejnych latach, Stanisława Szajnę udało się zidentyfikować dopiero w 2019 r. w wyniku prac Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN.

Źródło: IPN Kraków

20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny 20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny 20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny 20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny 20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny 20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny 20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny 20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny 20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny 20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny 20200914 Pogrzeb Stanisława Szajny