UM Kraków: Festiwal Opera Rara: Gdzie jest piekło?

Prawdziwym misterium można by określić koncert Enfers” (Piekła”) otwierający w Centrum Kongresowym ICE Kraków tegoroczny festiwal Opera Rara. Już choćby przez same jego ramy efektowne i symboliczne: zaciemnienie sceny i widowni na początku oraz rozjaśnienie na końcu. Zatem krótki wypad do piekła? A może sugestia, że z piekła wbrew opowieści o Orfeuszu i Eurydyce da się wyjść? Zwłaszcza jeśli założymy jak John Milton w Raju utraconym” że piekło jest we mnie”.

Fot. Wojciech Wandzel, wandzelphoto.com / Krakowskie Biuro Festiwalowe

Założenie owo tłumaczyłoby i uprawomocniało koncepcję koncertu piekielnie dobrą, powiedzmy od razu autorstwa Raphaëla Pichona kierownika założonego przed dwunastu laty francuskiego zespołu wokalno-instrumentalnego Pygmalion. Zespołu, dodajmy, który przyjęto w Krakowie owacyjnie podobnie jak podczas ostatniego festiwalu Misteria Paschalia. Koncepcję do bólu konsekwentną, intrygująco i przekonywująco osnutą wokół tematu piekła (jakże lubianego przez kompozytorów) i świata zmarłych: fragmenty z francuskich oper - głównie Jeana-Phillipe’a Rameau i Christopha Willibalda Glucka oraz z mszy żałobnych Marca-Antoine’a Charpentiera, Jeana Gillesa oraz Michela-Richarda de Lalande’a wykonywane są przez jednego centralnego śpiewaka - barytona, któremu tylko czasem dyskretnie towarzyszą soliści kameralnego chóru. W tej koncepcji nie widać szwów: utwory przechodzą jeden w drugi płynnie i naturalnie, tworząc ciemną w tonacji opowieść o Tartarze i ludzkiej duszy.

Opowieść podaną doskonale przez wykonawców. Oklaskiwany od Salzburga po Londyn francuski bas-baryton Stéphane Degout - który pod Wawelem gościł po raz pierwszy - zachwycił ciemną, szlachetną barwą głosu, kulturą muzyczną, wreszcie niezwykle emocjonalną, subtelnie cieniowaną interpretacją (jak choćby w Voici les triste lieux” z opery Dardanus”, Qu’ai-je appris…” z Hippolyte et Aricie” czy finałowym Requiem æternam” Rameau). Chórzyści dowiedli, że czują się swobodnie zarówno jako ensemble jak i soliści w ich wykonaniu szczególnie wyróżniały się fragmenty fugowane oraz te wyrażające silne emocje. Piekielny entourage tworzyła z wirtuozerią, wyczuciem stylu, radością wspólnej gry i… grzmotami orkiestra Pygmalion, kierowana przez Pichona z energią i empatią (O songe affreux” z Ifigenii w Taurydzie”, Danse des Furies” z Orfeusza i Eurydyki” Glucka czy Chaos” z Les Élémens” Jeana-Féry Rebela).

Muzyka, obraz (zmienna kolorystyka świateł), zapach (rozchodząca się po sali woń kadzideł czyżby odstraszacz złego?), wreszcie dotyk do żywego… Piekło odczute wszystkimi zmysłami we mnie, w tobie.

Zobacz program festiwalu Opera Rara 2018 - kliknij tutaj .