Szczątki Liberatora z Ostrowa opowiedzą w Krakowie o misji dla Warszawy

W Muzeum Lotnictwa Polskiego historia wielkiej wojny spotka się z pamięcią o konkretnych ludziach i miejscu, które naznaczyła ich ostatnia misja. 18 listopada 2026 roku będzie można zobaczyć relikty bombowca zestrzelonego nad Małopolską, a wcześniej posłuchać o alianckich lotach z pomocą dla walczącej Warszawy. ✈️

• „Na pomoc walczącej Warszawie” przybliży ostatni lot Liberatora
• Ostrów przechowuje pamięć o alianckich lotnikach
• Konferencja i wernisaż pokażą historię z kilku perspektyw

„Na pomoc walczącej Warszawie” przybliży ostatni lot Liberatora

Wystawa „Na pomoc walczącej Warszawie. Relikty samolotu B-24J Liberator EW 248 P ze Szkoły Podstawowej im. Lotników Alianckich w Ostrowie” pokaże fragmenty maszyny oraz pamiątki przechowywane przez społeczność szkolną. To materialne ślady misji, która połączyła odległe włoskie bazy, okupowaną Polskę i wieś Ostrów.

W sierpniu 1944 roku alianckie załogi latały nocą nad terenem zajętym przez Niemców, by zrzucać broń, amunicję, żywność i leki walczącym w powstaniu warszawiakom. Wśród uczestniczących w tych lotach jednostek była 1586 Eskadra Specjalnego Przeznaczenia oraz dywizjony południowoafrykańskie i brytyjskie. Zagrożenie ze strony niemieckiej artylerii i nocnych myśliwców sprawiało, że część samolotów nie wracała do baz.

B-24J Liberator EW 248 P wystartował z południowych Włoch wieczorem 16 sierpnia 1944 roku. Dowodził nim major Izaak J.M. Odendaal. W nocy z 16 na 17 sierpnia 1944 roku samolot został zaatakowany przez niemiecki nocny myśliwiec i rozbił się na polach Ostrowa, niedaleko Klimontowa.

Z ośmioosobowej załogi przeżył drugi pilot, porucznik Johannes J.C. Groenewald. Uratował się na spadochronie, a pomocy udzielili mu żołnierze Armii Krajowej. Pozostałych siedmiu lotników zginęło. Po wojnie ich szczątki przeniesiono na cmentarz wojskowy przy ulicy Prandoty w Krakowie, do kwatery żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej. 🕯️

Więcej lokalnych informacji z Krakowa jest na faktykrakowa.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na faktykrakowa.pl/wydarzenie.

Ostrów przechowuje pamięć o alianckich lotnikach

Losy Liberatora są ważną częścią historii Ostrowa. Szkoła Podstawowa im. Lotników Alianckich pielęgnuje pamięć o załodze, organizuje rocznicowe uroczystości i angażuje uczniów w poznawanie dziejów lotników. W miejscowości znajdują się także tablica na budynku szkoły i Pomnik Pamięci Bohaterskich Lotników Alianckich.

Wystawę przygotowano we współpracy ze szkołą, która wypożyczyła muzeum relikty samolotu i pamiątki. Ekspozycja jest częścią projektu „Muzea Domowe – ożywianie tożsamości w społecznościach lokalnych Małopolski”. Jego idea pozwala pokazywać zbiory przechowywane poza muzeami i wydobywać na światło dzienne historie pielęgnowane przez lokalne społeczności.

Powiązany artykuł

Wernisaż wystawy „Na pomoc walczącej Warszawie” i konferencja historyczna

Konferencja i wernisaż pokażą historię z kilku perspektyw

Spotkanie rozpocznie się 18 listopada 2026 roku o godz. 11:00 w Sali Konferencyjnej na I piętrze Gmachu Głównego Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Po konferencji uczestnicy przejdą do Hangaru Głównego, gdzie odbędzie się prezentacja wystawy. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny.

Program:

• 11:00–11:05 – Przywitanie gości – Tomasz Kosecki, dyrektor Muzeum Lotnictwa Polskiego
• 11:05–11:15 – Wystąpienie Anny Kotyzy, dyrektor Szkoły Podstawowej im. Lotników Alianckich w Ostrowie
• 11:15–11:35 – „Z ziemi włoskiej nad Polskę” – Marek Siuta, Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
• 11:35–11:55 – „Losy samolotu B-24 Liberator majora Odendaala zestrzelonego nad Ostrowem w nocy 16/17 sierpnia 1944 r.” – Wojciech Krajewski, autor książki „Zestrzeleni nad Ostrowem”
• 11:55–12:10 – „Historia samolotu Liberator – konstrukcja i obszary działań” – Jarosław Dobrzyński, Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
• 12:30–13:00 – Prezentacja wystawy w Hangarze Głównym.

na podstawie: Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.