Szczepienia przeciw COVID-19 bez opłat. Nowe zasady dla dzieci i dorosłych

W krakowskich przychodniach i wybranych aptekach będzie można skorzystać z bezpłatnych szczepień przeciw COVID-19. Dla części pacjentów wystarczy jedna dawka, inni będą potrzebowali dwóch lub dodatkowej dawki zaleconej przez lekarza. Zmienią się też zasady dotyczące zapisów i dokumentów potrzebnych przed szczepieniem. Sprawdzamy, kto może się zaszczepić i jak wygląda podział dawek w sezonie 2026/2027.

• Bez e-skierowania, ale po wcześniejszym umówieniu wizyty
• Dorośli dostaną jedną dawkę, dzieci mają różne schematy
• Najwięcej korzyści mogą odnieść osoby z grup ryzyka
• Szczepionka kupiona w aptece też może zostać rozliczona
• Punkty szczepień odbierają preparaty przez system RARS

Bez e-skierowania, ale po wcześniejszym umówieniu wizyty

Szczepionki kupuje Minister Zdrowia, natomiast kwalifikacja pacjenta i wykonanie szczepienia są finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Dotyczy to osób mających prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Na szczepienie można zapisać się bezpośrednio w wybranym punkcie. Pacjent nie potrzebuje e-skierowania, ale powinien ustalić termin z przychodnią podstawowej opieki zdrowotnej albo apteką realizującą szczepienia. To oznacza, że przed wizytą warto sprawdzić dostępność usługi w konkretnym miejscu – nie każdy punkt musi prowadzić zapisy w tych samych dniach.

Szczepienia wykonują:

• przychodnie POZ, które mogą szczepić dorosłych i dzieci;
• apteki ogólnodostępne mające umowę z NFZ na realizację szczepień.

Przed podaniem preparatu nie obowiązuje kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego. Informacja o kwalifikacji oraz wykonanym szczepieniu musi jednak zostać wpisana do elektronicznej Karty Szczepień.

Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało osobny komunikat dotyczący uruchomienia Centralnej e-Rejestracji oraz zapisów przez Internetowe Konto Pacjenta i aplikację mojeIKP.

Dorośli dostaną jedną dawkę, dzieci mają różne schematy

Osoby od 12. roku życia będą szczepione jednodawkowym preparatem Spikevax XFG w dawce 50 mikrogramów. U dzieci stosowana jest wersja pediatryczna tej samej szczepionki, zawierająca 25 mikrogramów w dawce 0,25 ml.

Schemat zależy od wieku i wcześniejszych szczepień:

• dzieci od 6 miesięcy do 4 lat bez wcześniejszych szczepień otrzymują dwie dawki, podawane w odstępie co najmniej 28 dni;
• dzieci od 6 miesięcy do 4 lat, które były już szczepione albo przebyły potwierdzone zakażenie SARS-CoV-2, otrzymują jedną dawkę;
• dzieci od 5 do 11 lat otrzymują jedną dawkę.

W przypadku ciężkiego niedoboru odporności lekarz może zalecić dodatkową dawkę odpowiednią dla wieku. Zasadniczo należy zachować co najmniej dwa miesiące od poprzedniego szczepienia. Wyjątkiem są dzieci od 6 miesięcy do 4 lat bez wcześniejszych szczepień – trzecią dawkę można podać po minimum 28 dniach od drugiej.

Ostateczną decyzję dotyczącą dodatkowego szczepienia podejmuje lekarz. Dotyczy to także pacjentów, u których ze względu na stan zdrowia potrzebny jest odmienny schemat.

Codziennie nowe informacje z Krakowa publikujemy na faktykrakowa.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na faktykrakowa.pl/wydarzenie.

Najwięcej korzyści mogą odnieść osoby z grup ryzyka

Szczepienia są szczególnie zalecane osobom powyżej 60 lat, a zwłaszcza seniorom mającym co najmniej 75 lat. W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się również dzieci, młodzież i dorośli z chorobami przewlekłymi lub osłabioną odpornością.

Chodzi między innymi o osoby z:

• cukrzycą;
• przewlekłymi chorobami układu oddechowego;
• przewlekłą chorobą nerek lub wątroby;
• chorobami układu sercowo-naczyniowego;
• otyłością olbrzymią, przy BMI wynoszącym co najmniej 40;
• zaburzeniami neurorozwojowymi;
• aktywną chorobą nowotworową;
• immunosupresją wynikającą z choroby albo leczenia.

Szczególne znaczenie szczepienia wskazano także w przypadku pensjonariuszy placówek opieki długoterminowej i ich opiekunów, kobiet w ciąży oraz pracowników ochrony zdrowia mających bezpośredni kontakt z pacjentami lub podopiecznymi takich placówek.

Szczepionkę przeciw COVID-19 można podać podczas tej samej wizyty co szczepionkę przeciw grypie. Można ją również przyjąć przed innymi szczepieniami albo po nich, w tym po szczepionkach żywych i inaktywowanych oraz preparatach zalecanych kobietom w ciąży.

Szczepionka kupiona w aptece też może zostać rozliczona

Jeżeli producent udostępni szczepionkę przeciw COVID-19 do sprzedaży aptecznej, pacjent będzie mógł kupić ją samodzielnie. W przypadku osoby uprawnionej do świadczeń publicznych samo wykonanie szczepienia nadal może zostać rozliczone z NFZ.

Zasady zależą od miejsca podania:

• w aptece usługa jest rozliczana na takich samych zasadach jak szczepienie preparatem zapewnionym przez Ministra Zdrowia;
• w POZ szczepienie jest rozliczane w ramach stawki kapitacyjnej w przychodni, w której pacjent złożył deklarację.

Osoby bez prawa do świadczeń finansowanych publicznie nie mogą skorzystać z bezpłatnej szczepionki zapewnionej przez państwo ani z finansowania przez NFZ kwalifikacji i podania preparatu. Jeśli szczepionka będzie dostępna w sprzedaży, mogą zaszczepić się odpłatnie, o ile wybrany punkt wykonuje taką usługę. Wtedy ponoszą koszt preparatu, kwalifikacji i podania.

Punkty szczepień odbierają preparaty przez system RARS

Za przechowywanie zamrożonych szczepionek odpowiada Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych. Po rozmrożeniu preparaty trafiają do dystrybucji w tzw. zimnym łańcuchu – przez Centralną Bazę Rezerw Sanitarno-Epidemiologicznych w Porębach koło Zduńskiej Woli, wojewódzkie stacje sanitarno-epidemiologiczne oraz powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne.

Po rozmrożeniu szczepionka zachowuje ważność przez 30 dni, ale preparat odebrany przez punkt z powiatowej stacji może mieć krótszy termin przydatności. Z tego powodu termin rozpoczęcia szczepień zależy od chwili dostarczenia dawek do konkretnej placówki.

Punkty szczepień zamawiają preparaty zgodnie z bieżącym zapotrzebowaniem za pośrednictwem systemu PUE RARS. Tygodniowa lista zamówień jest zamykana w czwartek o godzinie 12.00. Szczepionki muszą być transportowane i przechowywane w temperaturze od 2 do 8 stopni Celsjusza. Punkty zapewniają także igły, strzykawki, gaziki i plastry.

Szpitale, zakłady opiekuńczo-lecznicze, zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze, hospicja, zakłady karne i jednostki Ministerstwa Obrony Narodowej mogą zamawiać szczepionki dla własnych pracowników, pacjentów oraz osób osadzonych. Wykonane tam szczepienia trzeba raportować w elektronicznej Karcie Szczepień, ale nie są one rozliczane z NFZ.

na podstawie: Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie.