Iskierka wraca na swoje miejsce. Nowy eksponat w krakowskim muzeum

W krakowskim Muzeum Lotnictwa Polskiego przybędzie samolot z historią, która zaczęła się w Mielcu, a prowadziła przez laboratoria konstruktorów, wojskowe plany szkoleniowe i lot przez Atlantyk. PZL M26 Iskierka po restauracji zostanie uroczyście wprowadzona na ekspozycję. ✈️

• PZL M26 Iskierka dołącza do kolekcji Muzeum Lotnictwa Polskiego
• Historia Iskierki pokazuje, jak rodził się polski samolot szkolny
• Wydarzenie połączy opowieść konstruktora, pilota i podróż przez Atlantyk

PZL M26 Iskierka dołącza do kolekcji Muzeum Lotnictwa Polskiego

Uroczystość odbędzie się 28 października 2026 roku o godz. 11:00 w Gmachu Głównym Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny - wstęp wolny.

Samolot powstał z części kupionych od PZL Mielec w latach 2010-2011. Jego odbudową zajęli się specjaliści z Działu Konserwacji Muzealiów. Dzięki ich pracy Iskierka odzyskała formę konstrukcji, która przypomina o ambicjach polskiego przemysłu lotniczego i o czasach, gdy nowe projekty trzeba było rozwijać mimo gospodarczych ograniczeń. 🛠️

To będzie już czwarty statek powietrzny, który w 2026 roku wzbogaci kolekcję krakowskiego muzeum. Wcześniej dołączyły do niej Acro Viper, Kruk oraz szybowiec Jantar.

Więcej aktualności z Krakowa znajdziesz na stronie głównej faktykrakowa.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na faktykrakowa.pl/wydarzenie.

Historia Iskierki pokazuje, jak rodził się polski samolot szkolny

Projekt rozpoczęto w 1981 roku w WSK PZL Mielec. Zespół kierowany przez mgr. inż. Krzysztofa Piwka pracował nad dwumiejscowym samolotem do szkolenia podstawowego, nawigacji dziennej i nocnej oraz lotów akrobacyjnych. Z Iskierki miały korzystać zarówno wojsko, jak i aerokluby.

Konstruktorzy sięgnęli po sprawdzone elementy mieleckiego PZL M20 Mewa, budowanego na licencji amerykańskiego Pipera PA-34 Seneca II. Powstał metalowy dolnopłat z chowanym podwoziem i miejscami dla załogi ustawionymi jedno za drugim. W tym samym czasie podobne zadania realizowały za granicą między innymi francuska Socata TB-30 Epsilon i chilijski ENAER T-35 Pillán.

Prace spowolniły stan wojenny oraz kryzys gospodarczy pierwszej połowy lat 80. Budowę pierwszego prototypu, oznaczonego 1APP01-01 i zarejestrowanego jako SP-PIA, rozpoczęto w 1984 roku. Do pierwszego lotu doszło 18 lipca 1986 roku, a za sterami zasiadł inż. Zygmunt Osak, pilot doświadczalny WSK PZL Mielec.

Pierwsza wersja miała silnik PZL-Franklin o mocy 200 KM. Próby wykazały, że samolot potrzebuje zmian, między innymi w usterzeniu poziomym. Drugi prototyp, oblatany w kwietniu 1987 roku, otrzymał już 300-konny silnik Lycoming AEIO-540-L1B5D. Po tej modyfikacji Iskierka mogła osiągać 340 km/h, a jej zasięg wynosił 1620 km.

Mimo dobrych parametrów konstrukcja nie znalazła szerokiego odbiorcy w Polsce. Aeroklub PRL interesował się samolotem, ale po przemianach gospodarczych zabrakło pieniędzy na większe zamówienia. Lotnictwo wojskowe wybrało PZL-130 Orlik rozwijany w WSK PZL Warszawa-Okęcie.

Iskierka próbowała więc szczęścia za oceanem. W 1994 roku około dwudziestu egzemplarzy trafiło do Stanów Zjednoczonych, gdzie oferowano je jako M26 Airwolf. PZL Mielec utrzymywał samolot w ofercie jeszcze po 2000 roku, jednak kolejnych zamówień nie udało się zdobyć.

Powiązany artykuł

Uroczyste wprowadzenie samolotu PZL M26 Iskierka na ekspozycję

Wydarzenie połączy opowieść konstruktora, pilota i podróż przez Atlantyk

Krakowski eksponat będzie drugą Iskierką znajdującą się obecnie w Polsce. Pierwszą sprowadził ze Stanów Zjednoczonych w 2021 roku Andrzej Sarata. Podczas spotkania 28 października opowie o tej operacji, która wymagała nie tylko determinacji, ale też dużych umiejętności lotniczych.

Przelot trwał osiem dni. Samolot pokonał blisko 9000 kilometrów, lądując po drodze na 13 lotniskach. Za jego sterami leciał pilot Dominik Punda. Wiek maszyny, skromne wyposażenie nawigacyjne i brak części współczesnych udogodnień sprawiły, że podróż przez Atlantyk i Europę była wymagającym przedsięwzięciem. 🌍

Swoją perspektywę dołoży także Wiesław Cena, pilot doświadczalny i działacz Aeroklubu Mieleckiego. Jego doświadczenia pozwolą spojrzeć na Iskierkę nie tylko jak na muzealny obiekt, lecz także jak na maszynę, którą trzeba było poznać w powietrzu, podczas prób i codziennej pracy pilota.

Na uroczystość można przyjść 28 października 2026 roku o godz. 11:00 do Gmachu Głównego Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Wstęp wolny, więc za udział w prezentacji nowego eksponatu nie trzeba kupować biletu.

na podstawie: Muzeum Lotnictwa Polskiego Kraków.