Zakładasz firmę w Krakowie? Biuro rachunkowe Agmer wyjaśnia, jaką formę opodatkowania wybrać w 2026 roku

Rejestracja działalności w CEIDG zajmuje kilkanaście minut. Najtrudniejsza decyzja kryje się w jednym polu formularza: forma opodatkowania. To wybór, który przez cały rok decyduje o tym, ile zostaje Ci z każdej faktury. Zmienić go można dopiero przy kolejnym rozliczeniu, a przy niektórych formach dopiero od nowego roku. Wyjaśniamy, czym różnią się skala, podatek liniowy i ryczałt oraz na co zwrócić uwagę, startując w 2026 roku.

Trzy formy opodatkowania w skrócie

Skala podatkowa to 12 procent podatku do 120 tys. zł dochodu i 32 procent powyżej, przy kwocie wolnej 30 tys. zł. Rozliczasz się od dochodu, czyli od przychodu pomniejszonego o koszty. Zachowujesz prawo do wspólnego rozliczenia z małżonkiem i do ulg prorodzinnych.

Podatek liniowy oznacza stałe 19 procent niezależnie od wysokości dochodu. Nie ma kwoty wolnej ani wspólnego rozliczenia, ale przy wysokich zarobkach bywa wyraźnie tańszy niż drugi próg skali.

Ryczałt liczy się od przychodu, bez odliczania kosztów. Stawki sięgają od 2 do 17 procent w zależności od rodzaju działalności, a limit przychodu na 2026 rok to 8 517 200 zł. To rozwiązanie dla firm o niskich kosztach: usług IT, marketingu, doradztwa, wynajmu.

Uwaga na pułapkę: ryczałtu nie zastosujesz, jeśli świadczysz usługi na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadające czynnościom wykonywanym wcześniej na etacie.

Składka zdrowotna często przesądza wynik

Porównując formy opodatkowania, wielu początkujących przedsiębiorców patrzy wyłącznie na stawkę podatku. To błąd, bo o końcowym rachunku decyduje suma podatku i składki zdrowotnej.

W 2026 roku składka wynosi:

• na skali - 9 procent dochodu, minimum 432,54 zł miesięcznie,
• na podatku liniowym - 4,9 procent dochodu, również z minimum 432,54 zł,
• na ryczałcie - kwota zryczałtowana zależna od przychodu z poprzedniego roku: 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł miesięcznie.

Różnice w sposobie odliczania też mają znaczenie. Na liniowym składkę odliczysz od dochodu, na ryczałcie połowę od przychodu, na skali nie odliczysz jej wcale. Przy dochodzie rzędu kilkunastu tysięcy złotych miesięcznie sama składka potrafi zaważyć na wyborze mocniej niż stawka podatku.

ZUS na starcie - z czego możesz skorzystać

Nowa firma nie płaci pełnych składek od pierwszego dnia. W 2026 roku ścieżka wygląda tak:

• ulga na start - przez pierwsze 6 miesięcy nie płacisz składek społecznych, tylko zdrowotną,
• preferencyjne składki - przez kolejne 24 miesiące składki społeczne liczone od podstawy 1 441,80 zł, czyli około 456 zł miesięcznie,
• Mały ZUS Plus - jeśli przychód za poprzedni rok nie przekroczył 120 tys. zł, składki liczone od połowy średniego miesięcznego dochodu, maksymalnie przez 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy,
• pełne składki - w 2026 roku to 1 926,76 zł miesięcznie za ubezpieczenia społeczne z chorobowym i Funduszem Pracy.

Ulga na start bywa myląca. Niższe koszty na starcie oznaczają też brak ubezpieczenia chorobowego i rentowego, więc przy planowanym zwolnieniu lekarskim albo urlopie rodzicielskim warto policzyć oba warianty.

Kiedy trzeba zdecydować

Formę opodatkowania wskazujesz we wniosku CEIDG albo najpóźniej do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód. Termin jest nieprzekraczalny, a milczenie oznacza domyślnie skalę podatkową.

Dlatego wybór najlepiej przemyśleć przed pierwszą fakturą, a nie po niej. Potrzebujesz realistycznej prognozy trzech liczb: przychodu, kosztów i tego, ile zamierzasz wypłacać na cele prywatne. Bez nich porównanie form opodatkowania jest zgadywaniem.

Warto też pamiętać, że wybór nie jest dożywotni. Formę można zmienić w kolejnym roku podatkowym, a decyzję warto weryfikować co dwanaście miesięcy, bo zmieniają się zarówno przepisy, jak i Twoja firma.

Agmer policzy warianty dla Twojej firmy

Agmer to biuro rachunkowe z Krakowa, które prowadzi księgowość jednoosobowych działalności i spółek. Firmy z Krakowa i okolic obsługujemy również stacjonarnie, a klientów z całej Polski w pełni zdalnie.

Zanim wybierzesz formę opodatkowania, przygotujemy dla Ciebie:

• porównanie skali, liniowego i ryczałtu na Twoich prognozach przychodu i kosztów,
• wyliczenie składki zdrowotnej w każdym z wariantów,
• dobór ulgi ZUS dopasowanej do sytuacji rodzinnej i planów na najbliższe lata.

Od pierwszego dnia współpracy masz jednego dedykowanego księgowego, który odpowiada w ciągu 24 godzin, pilnuje terminów i przekazuje kwoty podatków z wyprzedzeniem. Co miesiąc dostajesz podsumowanie finansowe, więc wiesz, na czym stoisz.

Zakładasz firmę albo dopiero to planujesz? Umów bezpłatną 15-minutową konsultację na https://agmerrachunkowosc.pl - odpowiadamy w ciągu jednego dnia roboczego.