Liberator nad Zabłociem. Wieczorny spacer przypomni losy załogi

Na Zabłociu do dziś można wskazać miejsca związane z katastrofą alianckiego bombowca. Podczas spaceru uczestnicy przejdą trasą, która prowadzi od muralu przy ul. Hetmańskiej do Bulwaru Lotników Alianckich. Po drodze pojawią się opowieści o misji dla walczącej Warszawy, zestrzeleniu samolotu i losach jego załogi. Wydarzenie organizowane jest już po raz dwudziesty.

• Trasa prowadzi od muralu do miejsca pamięci
• Ostatnia misja Liberatora KG-933
• Trzech poległych i jeden ocalały

Trasa prowadzi od muralu do miejsca pamięci

Spacer odbędzie się 16 sierpnia o godz. 19.00. Zbiórka została wyznaczona przy ul. Hetmańskiej 4, obok muralu poświęconego Liberatorowi KG-933. Za prowadzenie wydarzenia ponownie odpowie dr inż. Krzysztof Wielgus – architekt i znawca historii lotnictwa.

Pierwszym przystankiem będzie mural, którego pierwotna wersja powstała w 2018 roku przy ul. Dąbrowskiego 14. W związku z inwestycją w 2025 roku został zasłonięty. Dzięki staraniom Stowarzyszenia PODGORZE.PL odtworzono go w pobliskiej lokalizacji. Rekonstrukcja jest pracą Dagmary Matuszak i Artura Wabika.

Dalsza część trasy poprowadzi pod tablicę pamiątkową przy ul. Lipowej 4. Około godz. 19.30 zapłoną tam znicze. Spacer zakończy się przy głazie na Bulwarze Lotników Alianckich. Kolejność przystanków pozwala prześledzić zarówno historię katastrofy, jak i współczesne miejsca upamiętnienia lotników.

Ostatnia misja Liberatora KG-933

W nocy z 16 na 17 sierpnia 1944 roku Liberator KG-933 „P” wracał znad rejonu walczącej Warszawy. Samolot należał do 178 Dywizjonu Bombowego RAF, a dowodził nim kapitan William D. Wright.

Według ustaleń przywoływanych w opisie wydarzenia bombowiec został najpierw prawdopodobnie zaatakowany przez niemiecki myśliwiec, a później ostrzelany przez artylerię przeciwlotniczą. Maszyna zaczęła rozpadać się nad Grzegórzkami.

Wieża ogonowa, w której znajdował się martwy strzelec, spadła na składy węglowe dawnej rzeźni miejskiej w rejonie dzisiejszej Galerii Kazimierz. Następne fragmenty samolotu, a być może również ciała kolejnych lotników, wpadły do Wisły. Najwięcej szczątków znaleziono na Zabłociu, między dzisiejszymi ulicami Lipową i Dekerta.

O poranku po katastrofie na miejscu był Wojciech Chwaja. Po latach tak opisywał to, co zobaczył:

„Obudziło mnie palące się niebo i potężny huk. Skoro świt byłem na miejscu, gdzie paliły się silniki i części leżące w składzie węgla na Zabłociu. Widziałem zwłoki jednego z pilotów”.

Trzech poległych i jeden ocalały

W katastrofie zginęli Australijczyk F/Lt John P. Liversidge oraz dwaj Brytyjczycy – F/Lt William D. Wright, pilot i dowódca samolotu, a także F/Sgt John D. Clarke, strzelec pokładowy.

Prawdopodobnie trzech członków załogi opuściło rozpadającą się maszynę na spadochronach. Sierżanci Blount i Helme zaginęli. Z ośmiu lotników przeżył tylko Australijczyk kpt. Allan Hammet. Po ucieczce trafił do Armii Krajowej i uczestniczył w akcjach zbrojnych. Po zakończeniu wojny przez Odessę wrócił do swojej jednostki, a później do Australii.

Los pozostałych członków załogi nadal nie został wyjaśniony. Właśnie tę niepełną, naznaczoną wojenną przemocą historię przypominają mural, tablica i głaz, przy których zatrzymają się uczestnicy spaceru. Dodatkowe informacje organizatorzy zamieścili w wydarzeniu na Facebooku.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.