Gotyk Gemeru i UNESCO w praktyce - V4 Heritage Academy rusza na Słowacji

Rożniawa na Słowacji na kilka dni stanie się miejscem, gdzie o zabytkach nie tylko się mówi, ale też pracuje nad nimi na żywo. Od 29 czerwca do 4 lipca 2026 roku odbędzie się tam 15. edycja V4 Heritage Academy, a tegoroczny program mocno skręci w stronę gemerskiego dziedzictwa, gotyku i szlaków kulturowych. 🏰📚

• V4 Heritage Academy w Rożniawie stawia na praktykę zamiast akademickiej teorii
• Szlak Gotycki w Gemerze pokaże zabytki z bliska, a nie zza slajdu
• To spotkanie od 15 lat buduje sieć ludzi od zabytków w całej Europie Środkowej

V4 Heritage Academy w Rożniawie stawia na praktykę zamiast akademickiej teorii

V4 Heritage Academy, czyli Management of UNESCO World Heritage Cultural Sites in Visegrad Countries, od lat łączy ludzi, którzy na co dzień zajmują się ochroną dziedzictwa: pracowników instytucji, naukowców, studentów i osoby związane z konserwacją zabytków z Czech, Polski, Słowacji i Węgier.

W tej edycji na pierwszym planie będzie to, co dziś w ochronie dziedzictwa najważniejsze - konkret. Uczestnicy przyjrzą się temu, jak zarządzać miejscami światowego dziedzictwa, jak przygotowuje się kandydatury do wpisu na Listę UNESCO i co dzieje się już po samym wpisie. W programie pojawią się m.in. tematy związane z aktualnymi wyzwaniami dla nowych obiektów, krajowymi listami informacyjnymi, porównaniem zasad Konwencji Światowego Dziedzictwa UNESCO i Europejskiego Znaku Dziedzictwa, planami zarządzania, ochroną krajobrazu kulturowego oraz dziedzictwa sakralnego.

Szlak Gotycki w Gemerze pokaże zabytki z bliska, a nie zza slajdu

Najciekawiej zapowiada się część terenowa, bo to właśnie ona zwykle najlepiej zostaje w pamięci. Cztery moduły warsztatowe poprowadzą uczestników po Szlaku Gotyckim w regionie Gemer, gdzie na trasie znajdą się m.in. gotyckie kościoły w Ochtinej, Koceľovcach, Štítniku, Plešivcu, Rákošu i Henckovcach, romańska rotunda w Šiveticach, ruiny klasztoru w Gombasku oraz pałace w Jelšavie i Betliarze.

Do tego dochodzą także ślady dawnego górnictwa i hutnictwa, czyli ten rodzaj dziedzictwa, który często znika z miejskiej wyobraźni, choć mocno współtworzył historię regionu. Podczas wizyt studyjnych eksperci pokażą przykłady prac konserwatorskich, dokumentowania zabytków i zarządzania dziedzictwem w praktyce 🗺️

To spotkanie od 15 lat buduje sieć ludzi od zabytków w całej Europie Środkowej

V4 Heritage Academy ma już piętnaście edycji za sobą, a to przekłada się na coś więcej niż sam program zajęć. To przestrzeń, w której spotykają się przedstawiciele instytucji ochrony zabytków, administracji publicznej, uczelni i organizacji pozarządowych, a wymiana doświadczeń często przeradza się w dłuższą współpracę.

Tegoroczna szkoła zakończy się prezentacją efektów warsztatów - uczestnicy pokażą własne propozycje działań dotyczących ochrony, interpretacji i promocji dziedzictwa regionu Gemer. Organizatorami są Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie oraz Rada ds. Zabytków Republiki Słowackiej, we współpracy z Gotická cesta. Partnerami wydarzenia są Ministerstwo Kultury Republiki Czeskiej i Ministerstwo Budownictwa i Transportu Węgier.

na podstawie: MCK Kraków.