Kossakówka odzyskuje dawny blask. W willi rodziny Kossaków zaczyna się nowy rozdział

Po latach ciszy Kossakówka znów wraca do obiegu Krakowa. Historyczna willa, związana z jednym z najważniejszych rodów polskiej kultury, przeszła najważniejszy etap rewaloryzacji i już wkrótce ma znów przyciągać mieszkańców oraz turystów. W odnowionych wnętrzach powstanie filia Muzeum Krakowa, a dom, który przez dekady znaczył tak wiele dla artystycznego miasta, dostanie drugie życie.

• Dom, w którym przez lata spotykały się sztuka i literatura
• Ratunek dla zabytku wymagał precyzji i cierpliwości
• Muzeum Krakowa szykuje wnętrza na opowieść o rodzinie Kossaków

Dom, w którym przez lata spotykały się sztuka i literatura

Kossakówka od dawna nie była zwykłym adresem na mapie Krakowa. To tutaj mieszkali i tworzyli Kossakowie – Juliusz, Wojciech i Jerzy – a także Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Magdalena Samozwaniec. Z tym miejscem wiąże się również pamięć o Simonie Kossak, która właśnie w ogrodzie wokół willi budowała swoją uważność na naturę.

Przez lata dom był czymś więcej niż prywatną przestrzenią jednej rodziny. W jego wnętrzach krzyżowały się rozmowy artystów, ludzi pióra i środowisk intelektualnych. Kossakówka zapisała się w miejskiej pamięci jako miejsce, w którym sztuka nie była dodatkiem do codzienności, lecz jej naturalną częścią.

Ratunek dla zabytku wymagał precyzji i cierpliwości

Z czasem budynek zaczął jednak wyraźnie niszczeć, a jego przyszłość długo pozostawała niepewna. Przełom nastąpił w 2019 roku, gdy nieruchomość wraz z otoczeniem kupiło Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK, przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kraków. Miasto przeznaczyło na ten cel 5,5 mln zł w formie dotacji celowej.

Od 2023 roku trwały prace rewaloryzacyjne prowadzone przez MOCAK z udziałem Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa oraz służb konserwatorskich. Zakres robót był szeroki i wymagał dużej precyzji.

Obejmował między innymi:

• wzmocnienie konstrukcji budynku,
• wykonanie nowych instalacji,
• kompleksowe roboty budowlane i konserwatorskie,
• odnowienie historycznych wnętrz,
• renowację elewacji, stolarki, pieców kaflowych i sztukaterii,
• prace przy figurze Matki Boskiej,
• uporządkowanie i odtworzenie historycznego ogrodu.

Najtrudniejsze było zachowanie charakteru miejsca. Nie chodziło o stworzenie nowej scenografii, lecz o możliwie wierne przywrócenie wyglądu znanego z dawnych fotografii i archiwalnych obrazów. Taki wysiłek ma znaczenie większe niż sama estetyka. W Krakowie każda podobna inwestycja jest także walką o pamięć.

Muzeum Krakowa szykuje wnętrza na opowieść o rodzinie Kossaków

Podczas uroczystości 12 maja prezydent Krakowa odsłonił tablicę pamiątkową poświęconą rewaloryzacji Kossakówki i otaczającego ją ogrodu. To był symboliczny sygnał, że najważniejszy etap ratowania zabytku dobiegł końca, a przed willą zaczyna się kolejny rozdział.

Koszt całego przedsięwzięcia przekroczył 15 mln zł. Inwestycję sfinansowano ze środków miasta oraz przy istotnym wsparciu Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. Teraz kolejnym gospodarzem miejsca będzie Muzeum Krakowa, które przygotowuje stałą ekspozycję poświęconą rodzinie Kossaków. Otwarcie wystawy planowane jest na koniec 2027 roku.

Prezydent Aleksander Miszalski podkreślił, że przywrócenie willi ma znaczenie szersze niż sama renowacja. Jak zaznaczył, chodzi o ochronę dziedzictwa i miejsc ważnych dla tożsamości miasta. Dodał też, że po latach zamknięcia Kossakówka ponownie staje się częścią kulturalnej mapy Krakowa i ma pozostać przestrzenią otwartą, inspirującą kolejne pokolenia.

Właśnie w tym tkwi największa wartość całego przedsięwzięcia. Nie tylko w odnowionych ścianach, piecach czy ogrodzie, lecz w odzyskanej ciągłości. Kossakówka ma znów opowiadać o rodzinie, która przez lata współtworzyła artystyczny Kraków – i robić to już nie zza zamkniętych drzwi, lecz w pełnym świetle.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.