Kraków stawia metro na pierwszym planie i liczy na wsparcie z Warszawy

W Krakowie o komunikacji nie rozmawia się już tylko przy okazji nowych torów czy kolejnych autobusów. Tym razem do miasta przyjechała sejmowa Komisja Infrastruktury, a w centrum rozmów znalazły się metro, kolej i pieniądze, bez których te plany nie ruszą z miejsca. Stawką jest coś więcej niż jeden projekt – chodzi o sposób poruszania się po metropolii, która rośnie szybciej, niż nadąża za nią sieć ulic i torów.

• Komisja przyjechała tam, gdzie korki od dawna wyznaczają rytm miasta
• Metro ma być kręgosłupem metropolii, ale bez pieniędzy nie ruszy z miejsca
• Na torach i w przepisach Kraków szuka oddechu na kolejne lata

Komisja przyjechała tam, gdzie korki od dawna wyznaczają rytm miasta

Wyjazdowe posiedzenie komisji w Krakowie ma dla miasta mocny wymiar polityczny, ale przede wszystkim praktyczny. Magistrat chce wykorzystać spotkanie, by przekonać posłów, że sprawy transportu nie da się już zamknąć w granicach jednego samorządu. Chodzi o układ, który obejmuje Kraków i okoliczne gminy, a więc przestrzeń, w której codziennie mieszka, pracuje i przesiada się ponad milion osób.

Prezydent Aleksander Miszalski podkreśla, że obrady w Krakowie są sygnałem, iż temat metra i kolei urósł do rangi ogólnokrajowej.

„Kwestie metra, kolei i rozwoju transportu publicznego są dziś traktowane jako temat o znaczeniu nie tylko lokalnym, ale również ogólnokrajowym” – mówi Aleksander Miszalski.

Władze miasta przypominają też, że Kraków jest dziś największym miastem w Unii Europejskiej bez systemu metra, a jego tramwajowa sieć pracuje pod coraz większym obciążeniem. W tym ujęciu metro nie jest już wizją na daleką przyszłość, lecz odpowiedzią na realny zator komunikacyjny, który mieszkańcy odczuwają każdego dnia.

Metro ma być kręgosłupem metropolii, ale bez pieniędzy nie ruszy z miejsca

Najmocniej wybrzmiał właśnie temat metra. Miasto mówi o nim nie jak o dodatku do transportu, ale jak o osi całego układu, ściśle powiązanej z koleją. Zastępca prezydenta Stanisław Mazur podkreśla, że podziemna kolej ma stać się „niezawodnym kręgosłupem komunikacyjnym” dla Metropolii Krakowskiej.

„Budowa metra to inwestycja przemyślana i absolutnie niezbędna” – zaznacza Stanisław Mazur.

Według magistratu metro ma odciążyć zatłoczone linie, połączyć szybko rozwijające się dzielnice z centrum i wzmocnić potencjał całego miasta. W tle jest też Nowa Huta i obszar kombinatu, który w miejskich planach ma zyskać nowe otwarcie dzięki lepszej dostępności transportowej.

Kraków wyraźnie sygnalizuje też, że bez wsparcia centralnego taki projekt nie ma szans na start. Władze miasta chcą, by posłowie usłyszeli argument o równowadze między regionami. Przypominają, że ogromne środki trafiają już do innych części kraju – mowa o inwestycjach na Pomorzu, projektach Kolei Dużych Prędkości w Poznaniu , Łodzi i Wrocławiu oraz o wsparciu dla warszawskiego metra. Stolica Małopolski liczy więc na podobny poziom zaangażowania państwa i funduszy europejskich.

Ważnym tropem są także zapowiedzi Ministerstwa Infrastruktury o 10 miliardach euro z funduszy europejskich, które w kraju mają zostać przeznaczone właśnie na systemy metra. Kraków chce być gotowy projektowo, gdy te pieniądze będą dostępne.

Na torach i w przepisach Kraków szuka oddechu na kolejne lata

Drugi duży temat obrad to kolej. W samym Krakowie i w gminach dookoła rośnie popyt na połączenia aglomeracyjne i regionalne, ale infrastruktura przestaje to wytrzymywać. Problemem nie jest brak zainteresowania pasażerów, tylko ograniczona przepustowość węzła kolejowego.

Miasto przygotowało listę zadań, które chciałoby zobaczyć w realizacji do 2030 roku przez PKP Polskie Linie Kolejowe. Na tej liście znalazły się między innymi:

• dodatkowa para torów aglomeracyjnych na linii kolejowej nr 8 w stronę Warszawy,
• bezkolizyjne łącznice na Żabińcu,
• rozbudowa stacji Kraków Piastów,
• rozbudowa stacji Kraków Bronowice,
• przystosowanie obu stacji do obsługi pociągów Intercity.

Taki układ miałby odsunąć od Krakowa Głównego część ruchu dalekobieżnego i lokalnego, a jednocześnie otworzyć kolej dla mieszkańców dzielnic oddalonych od centrum oraz dla osób dojeżdżających z gmin ościennych. W praktyce oznaczałoby to mniej ścisku w najbardziej obciążonym punkcie sieci i większą szansę na regularne kursy tam, gdzie dziś każdy dodatkowy pociąg jest wyzwaniem.

Rozmowy w Krakowie nie kończą się jednak na torach i tunelach. Władze miasta chcą także zmian legislacyjnych, które ułatwiłyby organizację transportu publicznego, mikromobilności oraz budowę bezpiecznej infrastruktury pieszo-rowerowej. Łukasz Sęk zwraca uwagę, że ważnym narzędziem mogłaby być ustawa o zrównoważonym rozwoju miast.

„Jej przyjęcie mogłoby ułatwić współpracę Krakowa z gminami ościennymi” – mówi Łukasz Sęk.

W miejskiej ocenie takie przepisy mogłyby przynieść Metropolii Krakowskiej nawet kilkaset milionów złotych i pomóc w stabilnym współfinansowaniu codziennych połączeń kolejowych. To ważne, bo samorząd już teraz ponosi duży ciężar utrzymania komunikacji, a wpływy z biletów pokrywają tylko część kosztów.

Kraków przypomina przy tym, że nie czeka z założonymi rękami. W ostatnich latach do miasta trafiły setki niskoemisyjnych autobusów i nowe tramwaje, uruchomiono linię na Górkę Narodową, a budowa Krakowskiego Szybkiego Tramwaju do Mistrzejowic ma zakończyć się w 2026 roku. Właśnie dlatego władze miasta mówią dziś o kolejnych krokach już nie jako o planach, lecz o koniecznym ciągu dalszym.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.