Sąd ograniczył zapisy w sprawie Strefy Czystego Transportu - kto zyska?

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjrzał się skargom na uchwałę o Strefie Czystego Transportu w Krakowie i w części je uwzględnił. Wyrok zmienia niektóre kryteria zwolnień, ale nie podważa samej idei strefy ani granic jej działania. Dla mieszkańców oznacza to korekty w praktycznych zasadach wjazdu, nie likwidację regulacji.

• Trzy skargi zostały odrzucone, jedna - częściowo uwzględniona.
• Zmiana dotyczy m.in. kryteriów dotyczących meldunku i opieki zdrowotnej.
• Samo istnienie i granice SCT pozostały bez zastrzeżeń sądu.

• Co dokładnie uchylił sąd wobec Strefy Czystego Transportu
• Skąd wzięła się konieczność wprowadzenia strefy i jakie są efekty dotychczasowych działań Krakowa

Co dokładnie uchylił sąd wobec Strefy Czystego Transportu

W orzeczeniu sąd skupił się na zapisach dotyczących kryteriów przyznawania zwolnień z wymogów Strefy Czystego Transportu - SCT. Uznał, że różnicowanie uprawnień na podstawie meldunku nie ma charakteru miarodajnego i nie powinno decydować o dostępie do ulg. Wyrok dotyczy także ograniczenia zwolnień związanych z korzystaniem z opieki zdrowotnej - wcześniejszy zapis, który dopuszczał zwolnienie jedynie w przypadku placówek finansowanych ze środków publicznych, został uchylony i katalog świadczeniodawców zostanie poszerzony o placówki prywatne.

“Strefa Czystego Transportu to kwestia zdrowia i życia Krakowian i osób przyjeżdżających do Krakowa.”
— prezydent Krakowa Aleksander Miszalski

Miasto podkreśnia, że sąd nie zakwestionował zasad funkcjonowania SCT ani granic tej strefy. Rada Miasta działała w granicach upoważnienia ustawowego i proporcjonalnie do celu ochrony zdrowia mieszkańców. Wyrok nie jest prawomocny.

Skąd wzięła się konieczność wprowadzenia strefy i jakie są efekty dotychczasowych działań Krakowa

Ustanowienie SCT było skutkiem informacji Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska o przekroczeniu poziomu dwutlenku azotu (NO2). Zgodnie z ustawą o elektromobilności i paliwach alternatywnych, w takich sytuacjach w miastach powyżej 100 000 mieszkańców rada gminy ma obowiązek ustanowić strefę czystego transportu. Przypomnijmy najważniejsze daty i fakty:

• Rada Miasta Krakowa przyjęła uchwałę w sprawie SCT w dniu 12 czerwca 2025 r.
• Przepisy weszły w życie 26 czerwca 2025 r., a strefa zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2026 r.

Władze miasta podkreślają też długofalowe działania prośrodowiskowe: zlikwidowano ponad 45 tys. palenisk na paliwa stałe, na co przeznaczono ok. 350 mln zł. Dzięki temu większość budynków korzysta już z proekologicznych systemów ogrzewania, a poziomy niektórych zanieczyszczeń spadają - na przykład stężenie benzo(a)pirenu zmniejszyło się prawie siedmiokrotnie, co zauważył Polski Alarm Smogowy.

Mimo częściowych korekt wynikających z wyroku, podstawowy cel - poprawa jakości powietrza i ochrona zdrowia mieszkańców - pozostaje priorytetem miasta.

Perspektywa praktyczna - co to oznacza dla osób poruszających się po mieście

Dla kierowców i korzystających z opieki zdrowotnej najważniejsze są konkretne zmiany: kryterium meldunku nie będzie jedynym wyznacznikiem przyznawania uprawnień, a możliwość zwolnienia w związku z leczeniem będzie obejmować także placówki prywatne. To ważna informacja dla osób, które mają związek z Krakowem nie przez stały meldunek, a przez pracę, naukę czy opiekę nad bliskimi — ich sytuacja powinna być oceniana szerzej niż tylko przez pryzmat wpisu w rejestrze meldunkowym. Jednocześnie mieszkańcy powinni pamiętać, że granice i zasady działania SCT pozostają w mocy, dlatego warto śledzić komunikaty miasta i dokumenty wykonawcze dotyczące wyjątków i procedur przyznawania zwolnień.

W sprawie skarg sądowych trzy z nich zostały odrzucone, a częściowo uwzględniona została skarga wojewody małopolskiego. Miasto informuje, że będzie dalej realizować działania na rzecz poprawy jakości powietrza, bazując na dotychczasowych doświadczeniach i danych pomiarowych.

na podstawie: Urząd Miasta w Krakowie.