Kwantowa ochrona danych - Kraków łączy Urząd Miasta z Cyfronetem i wzmacnia cyberbezpieczeństwo

W centrum Krakowa po raz pierwszy zastosowano połączenie oparte na technologii kwantowej, które ma zapewnić praktycznie niezłomne szyfrowanie między instytucjami miejskimi a centrum obliczeniowym AGH. To nie tylko demonstracja nowoczesności - to element szerszej sieci planowanej w Europie. Mieszkańcy mogą nie odczuć zmiany od razu, ale ich dane i usługi miejskie zyskają zupełnie nową warstwę ochrony.

• Krakowa zyskuje kwantową warstwę ochrony
• Jak działa system QKD w Cyfronecie
• To część szerszego projektu europejskiego i krajowego

Krakowa zyskuje kwantową warstwę ochrony

Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH uruchomiło system kwantowej dystrybucji kluczy szyfrujących, łączący bezpośrednio Urząd Miasta Krakowa z centrum obliczeniowym. To pierwsze w regionie połączenie tego typu, które umożliwia zabezpieczanie transmisji wykorzystywanych do archiwizacji, wymiany baz danych i analiz przez łącze o przepustowości 100 Gbps. Infrastruktura opiera się na zasadach mechaniki kwantowej - klucz powstaje w czasie rzeczywistym i każda próba jego przechwycenia jest wykrywana.

“Dzięki temu możliwe jest bezpieczne przesyłanie danych między instytucjami, m.in. w celu archiwizacji, wymiany baz danych, analizy danych czy wzbogacania treści serwisów informacyjnych Urzędu Miasta Krakowa”

• Karol Krawentek, Zastępca dyrektora ACK Cyfronet AGH ds. Infrastruktury Centrum Danych

Jak działa system QKD w Cyfronecie

System opiera się na parze urządzeń: jedno generuje klucze przy użyciu kwantowego generatora liczb losowych, drugie odbiera je po stronie Urzędu i przekazuje do lokalnego szyfratora. Krótkie, jednorazowe klucze nie są przechowywane w tradycyjny sposób, a ich transmisja jest chroniona przez prawa fizyki - próba podsłuchu niszczy lub zniekształca klucz i zostaje wykryta.

“Technologia kwantowej dystrybucji kluczy szyfrujących bazuje na zabezpieczonej kwantowo komunikacji pary urządzeń.”

• Marek Chorąży, specjalista w zakresie technologii kwantowych w Cyfronecie, główny inżynier wdrożenia systemu QKD

Cyfronet rozszerzył ochronę także między głównym i zapasowym centrum danych, co ma zabezpieczyć wymianę informacji między systemami pamięci masowej i superkomputerami takimi jak Ares, Athena i Helios.

To część szerszego projektu europejskiego i krajowego

Wdrożenie w Krakowie wpisuje się w ogólny plan budowy rozległej sieci kwantowej w Unii Europejskiej. W Polsce prace prowadzone są w ramach projektu PIONIER-Q, a w części europejskiej inicjatywy European Quantum Communication Infrastructure - EuroQCI planowane jest rozwijanie połączeń międzynarodowych w kolejnych latach, ze szczególnym naciskiem na lata 2026–2028. Sieć ma chronić dane w instytucjach o znaczeniu krytycznym oraz umożliwić integrację rozwiązań kwantowych z istniejącą infrastrukturą komunikacyjną.

Merytorycznie metoda nawiązuje do odkryć prof. Artura Eker­ta, który wprowadził koncepcję kryptografii kwantowej już w 1991 roku. Choć QKD nie jest jeszcze powszechne, jego strategirzne znaczenie dla ochrony danych, łączności satelitarnej i infrastruktury krytycznej rośnie.

Kraków i instytucje akademickie pokazują, że inwestycja w tę warstwę bezpieczeństwa to także szansa dla nauki i biznesu - zwiększona ochrona danych ułatwia współdzielenie mocy obliczeniowej i rozwój usług opartych na superkomputerach.

W praktyce mieszkańcy powinni odczuć korzyści w postaci bezpieczniejszych e-usług miejskich, pewniejszej ochrony archiwów oraz mniejszego ryzyka wycieków danych urzędowych. Dla przedsiębiorców i naukowców oznacza to dostęp do lepiej zabezpieczonej infrastruktury, co może przyspieszyć projekty badawcze i rozwój aplikacji wymagających przetwarzania dużych zbiorów informacji.

na podstawie: Urząd Miasta w Krakowie.