Więcej światła na Kraków i Małopolskę! 27. Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego

Każdego roku motyw przewodni MDDK jest okazją do nieoczywistego spojrzenia na szereg miejsc i zabytków, ale także osobowości i historii związanych z Małopolską. W tym roku podczas 27. edycji Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowegow dwa majowe weekendy: 17 i 18 maja oraz 24 i 25 majaszereg spacerów, oprowadzań, wystaw, opowieści, spotkań, gier terenowych i licznych wydarzeń towarzyszących czeka na Was w Krakowie, ale także w Limanowej i w Zakrzowie k. Niepołomic.

Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego, organizowane przez Małopolski Instytut Kultury w Krakowie, to jedno z największych cyklicznych wydarzeń ukazujących i promujących bogactwo kulturowe Małopolski. W jego ramach można odkryć zabytki i poznać inspirujące historie pałaców, klasztorów, fabryk i domostw w całej Małopolsce miejsc, do których przechodzień zwykle nie ma wstępu. Tegoroczna edycja będzie kolejną okazją do poznawania bogactwa kulturowego naszego regionu, w tym szczególnego przyjrzenia się miejsc na co dzień odwiedzanych, a jednak nie do końca przez nas znanych. W tym roku opowiemy o fenomenie światła i pierwszoplanowej roli, jaką odgrywa w naszym życiu. Przyjrzymy się jego znaczeniu dla malarstwa, fotografii i architektury, a także temu, jak ludzkość radziła sobie z ciemnością, rozświetlając ją nowymi wynalazkami.

Rozświetlona Limanowa

Pierwsze dni będą okazją do rzucenia światła na Limanową. 17 i 18 maja otworzy się ona dla nas w całości, w szczególności zapraszając do dwóch miejsc do Dworu Marsów oraz do rafinerii ropy naftowej. We Dworze będziemy mieli okazję posłuchać nie tylko niezwykłych historii przewodniczek i przewodników, ale także zobaczyć wystawę fotograficzną, zagrać w grę terenową czy… odpocząć podczas pikniku. W parku przy Dworze na limanowskich piknikowiczów czekać będą leżaki, kawiarenka i czytelnia plenerowa. W programie również rodzinne warsztaty i pokaz latarni magicznych oraz prezentacja mody retro.

Nie lada gratką dla miłośniczek i miłośników tras technologicznych, miejsc nieoczywistych oraz pasjonatek i pasjonatów lokalnych historii będzie wizyta w rafinerii ropy naftowej w Limanowej. Odbędziemy spacery historyczne śladami niegdysiejszych pracowników, zobaczymy plenerową wystawę fotograficzną, a na Limanową spojrzymy z wieży rafineryjnej strażnicy. Ale to nie wszystko!

W sobotę wieczorem rozświetlimy Sowliny! Podczas historycznego pikniku przeniesiemy się do pierwszej i drugiej dekady XX wieku za sprawą pokazu latarni magicznych i spektaklu pantomimy Piknik w ramie czasu. Wieczór zakończy projekcja diaporamy o historii rafinerii w Sowlinach na ścianie jednej z hal, wzbogacona oprawą muzyczną na żywo.

Kraków znany nieznany

Nie mniej emocji w pierwszy weekend będzie można zaznać w Krakowie. Tu otworzą się dla nas dwa miejsca, które być może już widzieliście ale nigdy w takiej odsłonie. Od 1992 roku w willi przy ul. Józefitów 16 przez długie lata funkcjonowało Muzeum Historii Fotografii. Dziś działa tu oddział popularnego i mającego główną siedzibę pod innym adresem Muzeum Fotografii w Krakowie. Dlaczego Muzeum znalazło się przy Józefitów? W tym budynku w 1945 roku odnaleziono trzysta filmów pełnometrażowych i przynajmniej sto krótkometrażowych, a przy tym taśmy, kamery, lampy. Były podstawy, by powołać tu główny ośrodek sztuki filmowej w Polsce… Choć tak się nie stało, a dzisiejszym centrum kinematograficznym jest Łódź, o tym miejscu zwykło się mówić Prafilmówka Krakowska”. O niej, jej zapleczu i przestrzeniach samej willi posłuchamy podczas licznych oprowadzań. Zajrzymy do pracowni konserwatorskiej, magazynów studyjnych, ciemni fotograficznej…

Z kolei istniejący od XIII wieku klasztor Dominikanów zna każdy krakus i każda krakuska. Czyżby? Podczas pierwszego weekendu dni opowiemy wiele nieoczywistych historii z życia zakonników, skupiając się na symbolice światła, która dla Domini canes (łac. psów pańskich), jak zwykło się mawiać o braciach, jest niezwykle ważna. Zgodnie z tradycją matce św. Dominika, Joannie, przed powiciem syna miało się przyśnić, że urodziła psa, który trzyma w pysku zapaloną pochodnię… 17 i 18 maja zwiedzimy klasztor, kościół i Muzeum Oo. Dominikanów , poznając te fascynujące historie.

Świet(l)ni ludzie z Małopolski

W kolejny weekend będziemy kontynuować tradycję pokazywania znanych miejsc z nieoczywistej strony. Biblioteka Jagiellońska w Krakowie to najstarsza biblioteka uniwersytecka w Polsce. Jej początki sięgają XIV wieku, kiedy to przy poszczególnych wydziałach, kolegiach i bursach studenckich gromadzono tomy ofiarowane przez profesorów i wychowanków dla młodszych, spragnionych wiedzy studentów. Dla pęczniejących zbiorów wybudowano nowy gmach przy al. Mickiewicza. Z pewnością kojarzycie go z uporządkowanymi zbiorami, przestronną czytelnią (czy wręcz czytelniami), ale czy wiedzieliście, że działa tu także m.in. introligatornia, klinika papieru czy sekcja konserwacji? Oprowadzania po nich, jak i po magazynach czy całym gmachu Biblioteki będą odbywały się przez cały drugi weekend Dni.
Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego to nie tylko opowieść o miejscach, ale także o ludziach. Człowiek, który oświetlił Amerykę, polski Nobel, wreszcie samotnik z Prokocimia. Tak mówiono o Erazmie Jerzmanowskim jeszcze za jego życia. Niemal nie zachowały się po nim zdjęcia, przedmioty, nie ma zbyt wielu wspomnień. Najlepszym świadkiem życia Erazma Jerzmanowskiego i jego żony Anny jest zatem zakupiony z końcem XIX wieku Pałac i Park im. Anny i Erazma Jerzmanowskich w niegdysiejszej podkrakowskiej wsi Prokocim. Przed nami oprowadzania, spacery, warsztaty, wykłady.

Kolejną fascynującą osobowością, którą poznamy za pośrednictwem miejsca, będzie Józef Sperling, kreatywny przedsiębiorca z Rzeszowa, zajmujący się wyrobem mebli i urządzaniem wnętrz. W 1912 kupił pnącą się ku niebu aż na trzy piętra kamienicę przy Sławkowskiej 12, zwaną po prostu Kamienicą Sperlinga. Przez jakiś czas Sperling prowadził tu swoje Atelier kompletnych urządzeń meblowych i dekoracyi wewnętrznych. Dzisiaj znajduje się tu galeria obrazów należąca do wnuka pierwotnego nabywcy, architekta i fotografa, Christiana Lepretteʾa.

W końcu nie było Zagrody Apolonii w Zakrzowie, koło Niepołomic , gdyby nie Elżbieta Graboś uśmiechnięta i kipiąca energią konserwatorka zabytków. Wychowała się w drewnianym domu babki, stojącym w miejscu zwanym Studzieńcem, i dom ten na zawsze pozostał jej bliski. Już wtedy wiedziała, kim chce być w przyszłości. Rozrastająca się zagroda, w której przybywało kolejnych uratowanych cudeniek z drewna, stała się dla niej miejscem, w którym wciąż eksperymentuje z materiałami, technologiami oraz rozwiązaniami aranżacyjnymi. 24 i 25 maja będziemy mieli okazję zajrzeć do jej zagrody, zasmakować przysmaków z kiermaszów czy wziąć udział w warsztatach.

We wszystkich wspomnianych miejscach, zarówno małopolskich, jak i krakowskich, będą znajdowały się punkty informacyjne Małopolskiego Instytutu Kultury. Tu też będzie można sięgnąć po bezpłatną książkę Radka Raka pt. Wszystko jasne” , w której autor opowiada historie związane z zabytkami pokazywanymi podczas tej odsłony Dni Dziedzictwa, wplatając pomiędzy fakty wątki fantastyczne.

Cały program Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego 17 i 18 oraz 24 i 25 maja znajdziecie na stronie internetowej: www.dnidziedzictwa.pl .

Wstęp do wszystkich zabytków oraz miejsc i udział we wszystkich aktywnościach podczas Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego jest bezpłatny. Na poszczególne wydarzenia obowiązują darmowe wejściówki. Ich rezerwacja będzie możliwa za pośrednictwem strony.