UM Kraków: Miasto wspiera nauczycieli w wielokulturowych klasach

W ostatnich kilku latach liczba dzieci cudzoziemskich w krakowskich szkołach znacząco wzrosła: w 2013 r. takich uczniów było 215, w tym roku szkolnym jest ich już ponad 2,3 tysiąca. Praca z uczniem obcokrajowcem to duże wyzwanie dydaktyczne i wychowawcze. Miasto na różne sposoby wspiera nauczycieli pracujących z klasami, do których chodzą dzieci narodowości innych niż polska finansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli, opracowywanie przewodników metodycznych, a ostatnio powołanie doradcy metodycznego ds. wielokulturowości to niektóre z tych działań.

Władze Krakowa, wychodząc naprzeciw potrzebom lokalnym, powołały stanowisko doradcy metodycznego ds. wielokulturowości. Objęła je Urszula Majcher-Legawiec, która od października 2017 r. jest zatrudniona w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 18. Nowa doradczyni jest nauczycielem mianowanym, ma doświadczenie w nauczaniu języka polskiego jako obcego, jak również w prowadzeniu zajęć integrujących uczniów cudzoziemskich i pomagających im przejść przez trudny etap adaptacji społeczno-kulturowej. Od 2017 r. wchodzi w skład powołanego przez prezydenta Krakowa Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Współpracy na rzecz Realizacji Programu Otwarty Kraków”. Współpracuje m.in. z Ośrodkiem Rozwoju Kompetencji Edukacyjnych, z Centrum Badań nad Edukacją i Integracją Migrantów Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Prowadzi szkolenia dla rad pedagogicznych z zakresu wielokulturowości, indywidualizacji procesu dydaktycznego, metod pracy na lekcji w klasie wielojęzycznej. Posługuje się kilkoma językami obcymi, w tym rosyjskim. Od 1 lutego tego roku z jej wiedzy i doświadczenia korzystać mogą krakowscy nauczyciele pracujący w klasach mieszanych narodowościowo. Swoje zadania jako doradca metodyczny Urszula Majcher-Legawiec realizuje w Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Dzieci z Niepowodzeniami Edukacyjnymi w Krakowie.

Miasto podejmuje też inne działania, by wesprzeć rozwój kompetencji nauczycieli w zakresie wielokulturowości. Od września 2017 r., zgodnie ze zmienionym zarządzeniem prezydenta Krakowa w sprawie dofinansowania niektórych form doskonalenia zawodowego nauczycieli, za priorytetowy kierunek doskonalenia uznano również kształcenie w zakresie edukacji wielokulturowej i międzykulturowej. Ta forma doskonalenia jest szczególnie rekomendowana wychowawcom oraz pedagogom szkolnym. Refundacja kosztów dla nauczycieli uzyskujących kwalifikacje w zakresie edukacji wielokulturowej i międzykulturowej wynosi 80%.

Działania dotyczące edukacji dzieci cudzoziemskich wpisano także do Programu Otwarty Kraków”. Jest tam mowa m.in. o wspieraniu organizacji zajęć szkolnych i projektów edukacyjnych, które poświęcone są wielokulturowemu dziedzictwu miasta, o konkursie skierowanym do dzieci przedstawicieli mniejszości narodowych i etnicznych z zakresu wiedzy o historii Krakowa, przeprowadzenie konkursu wśród uczniów krakowskich szkół z zakresu wiedzy o innych narodowościach zamieszkujących Kraków, obejmowaniu patronatem oraz udzielaniu innych form wsparcia dla projektów, inicjatyw artystycznych, kulturalnych, naukowych i edukacyjnych poświęconych wielokulturowemu dziedzictwu miasta.

W ramach realizacji tych zapisów opracowano m.in. przewodnik metodyczny, pokazujący, jak prowadzić prawidłowo zajęcia szkolne dla gimnazjalistów oraz uczniów liceum w zakresie wielokulturowości, tolerancji i przeciwdziałania dyskryminacji rasowej, etnicznej, religijnej czy związanej ze statusem społecznym, a także jak wprowadzić elementy dotyczące zagadnień różnorodności kulturowej w ramach zajęć lekcyjnych. Przewodnik zawiera omówienie zagadnień z zakresu dyskryminacji i jej przeciwdziałania oraz zrozumienia zagadnień tolerancji i otwartości na różnorodność kulturową. Zawiera też scenariusze ćwiczeń poświęcone danym mniejszościom oraz ich wpływowi na kształtowanie kultury polskiej. Przewodnik jest dostępny na stronach BIP i został przekazany dyrektorom krakowskich szkół.

Od kwietnia 2015 r. nauczyciele uzyskujący kwalifikacje do nauczania języka polskiego jako obcego otrzymywali z Urzędu Miasta Krakowa refundację poniesionych kosztów kształcenia w wysokości 80 proc., natomiast od września 2016 r. refundacja wzrosła do 95 proc. W latach 20152017 dofinansowanie do studiów w zakresie nauczania języka polskiego jako obcego otrzymało 93 nauczycieli na łączną kwotę 220 598 zł (w 2015 r. 5 osób, 2016 36, 2017 52).

Według danych Systemu Informacji Oświatowej w krakowskich ogólnodostępnych i specjalnych przedszkolach i szkołach dla dzieci, młodzieży i dorosłych w 2013 r. uczyło się 215 uczniów/wychowanków/słuchaczy niebędących obywatelami polskimi (w tym 191 dzieci i młodzieży). W 2017 r. liczby te były wielokrotnie wyższe naukę w krakowskich szkołach pobierało we wrześniu zeszłego roku 2343 cudzoziemców (w tym 1741 dzieci i młodzieży). Działania podejmowane przez miasto Kraków wynikają zatem nie tylko z kierunków polityki oświatowej państwa, ale także z potrzeb lokalnych.