Bezpłatna tomografia płuc w Małopolsce. Kto może skorzystać z programu?

Rak płuca potrafi długo nie dawać wyraźnych sygnałów, a diagnoza często przychodzi dopiero wtedy, gdy choroba jest już zaawansowana. W Małopolsce ruszył program, który ma pomóc wykrywać zmiany wcześniej — za pomocą niskodawkowej tomografii komputerowej. Badanie jest bezpłatne, ale udział zależy od wieku, historii palenia i dodatkowych czynników ryzyka.

Skala zachorowań sprawia, że liczy się wczesne wykrycie

Według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2022 roku zdiagnozowano w Polsce około 20,7 tys. nowych przypadków raka płuca. Choroba powoduje około 26 tys. zgonów rocznie — to ponad 20 proc. wszystkich zgonów związanych z nowotworami.

Jak podkreśla Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Krakowie, z powodu raka płuca w regionie leczonych jest rocznie około 6 tys. osób.

„Rak płuca jest jednym z największych wyzwań zdrowotnych w Polsce. W Małopolsce z jego powodu jest leczonych rocznie ok. 6 tysięcy chorych”.

Program ma umożliwić wykrycie zmian na wcześniejszym etapie, kiedy można szybciej rozpocząć leczenie. NFZ zaznacza, że udział nie wymaga skierowania i jest całkowicie bezpłatny. Zgłosić się można bezpośrednio do jednej z placówek realizujących badania:

• VOXEL SA — Kraków, ul. Królewska 51, oraz Wadowice, ul. dr. Putka 7;
• Szpital Uniwersytecki w Krakowie — ul. Macieja Jakubowskiego 2.

Więcej lokalnych informacji z Krakowa jest na faktykrakowa.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na faktykrakowa.pl/wydarzenie.

Program NFZ zaczyna się od rozmowy, kończy omówieniem wyniku

Z badań mogą skorzystać osoby, które spełniają określone kryteria:

• w wieku 55–74 lat, z historią palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, jeśli nadal palą albo rzuciły palenie nie wcześniej niż 15 lat temu;
• w wieku 50–54 lat, z historią palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, które nadal palą lub przestały palić nie dawniej niż 15 lat temu, jeśli mają też dodatkowy czynnik ryzyka.

Do dodatkowych czynników należą m.in. przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), przebyta choroba nowotworowa — chłoniak lub rak głowy i szyi, pęcherza moczowego, nerki albo przełyku — oraz narażenie na szkodliwe substancje, takie jak krzemionka, beryl, nikiel, chrom, kadm czy azbest.

Paczkolata określają łączną historię palenia: 1 paczka dziennie przez 20 lat albo 2 paczki dziennie przez 10 lat to w obu przypadkach 20 paczkolat. To ważne przy sprawdzaniu, czy dana osoba spełnia kryterium programu.

Udział obejmuje trzy kroki: najpierw odbywa się wizyta kwalifikacyjna i wywiad medyczny, następnie niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej, a na końcu spotkanie z lekarzem, który omawia wynik i dalsze zalecenia. Przy prawidłowym wyniku kolejne badanie zalecane jest po 12 miesiącach. Jeśli potrzebna będzie obserwacja, lekarz może zlecić kontrolną tomografię po 3 lub 6 miesiącach. W razie konieczności dalszej diagnostyki pacjent otrzymuje skierowanie na dodatkowe badania lub leczenie, a w uzasadnionych przypadkach także kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO).

Warto więc sprawdzić nie tylko wiek, lecz także łączną liczbę paczkolat i czas, jaki upłynął od rzucenia palenia. Szczegółowe informacje o programie można uzyskać w placówkach realizujących badania.

Źródło:

• Małopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie.