Turystyka zostawiła w Krakowie 9,5 mld zł. Zyskują setki branż

Rachunek za hotel, kolację albo koncert nie kończy się przy kasie. Pieniądze odwiedzających trafiają także do dostawców, pralni, kierowców, firm technicznych i wielu innych przedsiębiorstw. W 2025 roku wydatki związane z turystyką sięgnęły w Krakowie 15,4 mld zł, a około 9,5 mld zł pozostało w gospodarce miasta. Za tymi liczbami kryją się miejsca pracy, inwestycje i usługi, z których korzystają również mieszkańcy.

• 15,4 mld zł wydatków i coraz większa wartość jednego pobytu
• Hotele, kongresy i wydarzenia tworzą rynek dla wielu zawodów
• Zagraniczni goście nadal mają duże znaczenie dla gospodarki
• Lotnisko, sale koncertowe i uczelnie korzystają z ruchu przyjezdnych

15,4 mld zł wydatków i coraz większa wartość jednego pobytu

Wstępne wyniki badania wpływu ekonomicznego turystyki wskazują, że sektor odpowiadał w 2025 roku za około 8,16 proc. gospodarki Krakowa. Każda złotówka wydana przez turystów i pozostająca w mieście generowała średnio około 1,53 zł łącznych efektów gospodarczych. W tej kwocie uwzględniono nie tylko bezpośrednie płatności za noclegi, jedzenie czy bilety, lecz także zamówienia składane u dostawców i dalszy obieg pieniędzy.

Skala zmiany jest wyraźna. W 2016 roku odwiedzający wydali w Krakowie niespełna 5,5 mld zł. Dziewięć lat później było to już 15,4 mld zł. Liczba odwiedzających wzrosła w tym czasie o 33,7 proc., czyli znacznie wolniej niż wartość wydatków. Po uwzględnieniu zmian cen przeciętne wydatki jednej osoby były wyższe o około jedną trzecią.

Na rosnącej wartości turystyki korzystają nie tylko hotele i restauracje. Pieniądze trafiają również do sektora kultury, rozrywki, rekreacji, handlu oraz usług przewodnickich. Z punktu widzenia mieszkańców oznacza to, że większe znaczenie ma nie sama liczba przyjazdów, lecz także długość pobytu i wybór usług dostępnych w mieście. Rozwijanie oferty zachęcającej do dłuższego pobytu może przynosić większe korzyści bez konieczności stałego zwiększania liczby gości w najbardziej obciążonych miejscach.

Pełne opracowanie badania ma zostać przedstawione pod koniec 2026 roku. Obecne szacunki przygotował zespół Fundacji Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, korzystając między innymi z danych statystycznych, ankiet i analiz wydatków.

Hotele, kongresy i wydarzenia tworzą rynek dla wielu zawodów

Turystyka daje zatrudnienie recepcjonistom, kucharzom, kelnerom i osobom odpowiedzialnym za sprzątanie. Zaplecze branży jest jednak znacznie szersze. Obiekty noclegowe i gastronomiczne potrzebują księgowych, informatyków, techników, kierowców, dostawców oraz lokalnych producentów i rzemieślników.

Przy kongresach i dużych wydarzeniach pojawiają się zlecenia dla tłumaczy, grafików, firm cateringowych, operatorów nagłośnienia, ekip transmisyjnych i specjalistów obsługujących systemy rejestracji. Później także pracownicy i podwykonawcy wydają zarobione pieniądze na kolejne towary i usługi. W ten sposób wpływ turystyki rozchodzi się poza miejsca, w których odwiedzający płaci rachunek.

Ważną grupę na tym rynku stanowią studenci. Według Głównego Urzędu Statystycznego w roku akademickim 2025/2026 w krakowskich uczelniach kształciło się 136,3 tys. osób. Praca w hotelach, gastronomii, przy obsłudze klienta i wydarzeniach pozwala zdobywać dochód, ćwiczyć języki obce oraz rozwijać umiejętności organizacyjne i techniczne. Takie doświadczenie może później przydać się także poza sektorem turystycznym.

Dane z wcześniejszego badania pokazują skalę zatrudnienia powiązanego z branżą. W 2016 roku, po uwzględnieniu wpływu turystyki na inne sektory, było to około 40,6 tys. osób. Nowe badanie ma uzupełnić ten punkt odniesienia.

Szczególne miejsce zajmuje branża spotkań. W 2025 roku odnotowano w Krakowie 5341 wydarzeń biznesowych z udziałem ponad 50 osób – o niemal 15 proc. więcej niż rok wcześniej. Kraków Convention Bureau szacuje, na podstawie badań krakowskich i ogólnopolskich, że delegat wydaje w mieście około 3 tys. zł. Przy wydarzeniu dla tysiąca osób daje to około 3 mln zł wydatków na noclegi, gastronomię, transport, obsługę wydarzenia, zakupy i czas wolny.

Kongresy odbywają się przez cały rok, także poza głównym sezonem urlopowym. Dzięki temu firmy mogą wcześniej planować zlecenia, a część miejsc pracy jest mniej zależna od wakacyjnych wahań.

Po zakończeniu wydarzenia zostają także efekty określane jako legacy – wiedza, kontakty, nowe kompetencje i inicjatywy dla mieszkańców. Przy kongresach medycznych organizowane są między innymi otwarte wykłady, warsztaty i działania profilaktyczne. Rozwój takich projektów wspiera Bank Projektów Legacy prowadzony przez Kraków Convention Bureau.

Zagraniczni goście nadal mają duże znaczenie dla gospodarki

W 2025 roku w krakowskich obiektach noclegowych zatrzymało się 8,79 mln turystów, w tym 1,69 mln osób z zagranicy. Dla porównania, w 2019 roku zagranicznych turystów korzystających z noclegu było 3,05 mln. Ogólna liczba gości jest więc wysoka, ale odbudowa zagranicznej części ruchu pozostaje jednym z ważnych wyzwań.

Goście spoza Polski przeciętnie wydają więcej i częściej korzystają z płatnych atrakcji, zorganizowanego zwiedzania oraz usług związanych z pobytem. W niektórych kategoriach ich wydatki są kilkukrotnie wyższe niż wydatki turystów krajowych. Z tego powodu promocja jest kierowana do konkretnych rynków i grup odbiorców, a oferta jest dopasowywana do zainteresowań odwiedzających.

W 2025 roku zorganizowano 60 wizyt studyjnych dla dziennikarzy i influencerów z 17 państw. Materiały o Krakowie pojawiły się między innymi w „National Geographic”, „Traveller” i magazynie pokładowym PLL LOT „Kaleidoscope”. Pokazywano dziedzictwo UNESCO, rzemiosło, kuchnię, miejskie trasy oraz miejsca położone poza najczęściej odwiedzanymi szlakami. W przekazie uwzględniano także zasady Respect Kraków.

Badanie oparto na kilku źródłach. Od lipca do grudnia przeprowadzono ankiety wśród 3218 respondentów, a ich wyniki zestawiono z danymi GUS oraz analizami big data wykorzystującymi dane geolokalizacyjne i płatnicze. Uwzględniono zarówno osoby nocujące, jak i odwiedzających jednodniowych. Ponad 20 lat ciągłości badań pozwala porównywać zmiany w strukturze ruchu i wydatkach.

Z przytoczonych danych za 2026 rok wynika, że Kraków odwiedziło łącznie 16,25 mln osób, w tym 13,7 mln gości krajowych i 2,55 mln zagranicznych. Wśród odwiedzających dominują osoby w wieku od 20 do 44 lat, a najliczniejszą grupę stanowią osoby między 20. a 29. rokiem życia. Część z nich szuka nie tylko zabytków, lecz także wydarzeń kulturalnych, gastronomii i mniej oczywistych miejsc.

Lotnisko, sale koncertowe i uczelnie korzystają z ruchu przyjezdnych

Turystyka zwiększa zapotrzebowanie na hotele, sale konferencyjne oraz zaplecze techniczne. ICE Kraków, EXPO Kraków i TAURON Arena obsługują wydarzenia o międzynarodowej skali, ale z tych obiektów korzystają również mieszkańcy. W ICE odbywają się koncerty, w Arenie widowiska i zawody sportowe, a Mała Hala służy zajęciom oraz treningom.

Podobny efekt widać w transporcie. W 2025 roku krakowskie lotnisko obsłużyło ponad 13,2 mln pasażerów. Popyt turystyczny jest jednym z czynników wpływających na rozwój połączeń, z których korzystają także przedsiębiorcy, naukowcy i osoby podróżujące prywatnie. Odwiedzający kupują ponadto bilety kolejowe oraz przejazdy komunikacją miejską, zwiększając przychody przewoźników.

Uczelnie w 2025 roku gościły 854 wydarzenia, podczas gdy rok wcześniej było ich 365. Konferencje ułatwiają prezentowanie badań, nawiązywanie kontaktów z zagranicznymi partnerami i przygotowywanie wspólnych projektów. Spotkania biznesowe pozwalają natomiast inwestorom poznać krakowskie firmy, kadry oraz zaplecze naukowe.

Pobyt turystyczny może być również pierwszym kontaktem z miastem dla przyszłego studenta, pracownika albo mieszkańca. Dostępność transportu, oferta kulturalna, gastronomia i możliwości spędzania wolnego czasu wpływają na ocenę miejsca, w którym ktoś rozważa naukę lub pracę.

Przyjezdni zwiększają też publiczność muzeów, festiwali i koncertów. Przychody z biletów mogą wspierać program kulturalny dostępny dla mieszkańców, a zainteresowanie turystów pomaga utrzymywać przy życiu lokalne rzemiosło, tradycje kulinarne i zabytki. Z miejskich działań, takich jak Dni Twierdzy Kraków, spacery czy akcja „Zdobywamy Odznakę Przyjaciela Krakowa”, korzystają także osoby mieszkające na miejscu.

Rosnąca wartość turystyki wymaga jednocześnie pilnowania jej kosztów. „Polityka zrównoważonej turystyki Krakowa na lata 2021–2028” zakłada uwzględnianie potrzeb mieszkańców, odwiedzających i przedsiębiorców oraz ochronę środowiska. Wśród działań znajdują się rozpraszanie ruchu poza najbardziej obciążone obszary, monitorowanie najmu krótkoterminowego i ograniczanie nocnych uciążliwości.

Temu kierunkowi służą między innymi Respect Kraków, City Helpers, Forum Turystyki, Kraków Network 2.0 oraz „Otwarta Bracka”. Organizatorzy wydarzeń promują korzystanie z komunikacji miejskiej dzięki biletom konferencyjnym, a hotele i restauracje ograniczają marnowanie żywności. Dane o wydatkach, zatrudnieniu i przepływie gości pozwalają lepiej oceniać, gdzie turystyka przynosi korzyści, a gdzie potrzebne są dodatkowe ograniczenia.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.