140 mln zł oszczędności i energia z odpadów. Jubileusz miejskiej spółki

W Sali Miedzianej Pałacu Krzysztofory spotkali się twórcy i pracownicy instytucji, która od trzech dekad łączy miejskie spółki i przekłada wspólne rozliczenia na konkretne inwestycje. Krakowski Holding Komunalny świętuje 30-lecie, a zarządzana przez niego Ekospalarnia Kraków – dekadę działania. W tle jubileuszu są nie tylko wyróżnienia, lecz także energia z odpadów, niższe koszty i plany, które mają ograniczyć presję na rachunki mieszkańców.

• Wspólne rozliczenia przyniosły miliony na miejskie inwestycje
• Ekospalarnia zamienia odpady w prąd i ciepło
• Modernizacja zakładu ma ograniczyć koszty odzysku i energii

Wspólne rozliczenia przyniosły miliony na miejskie inwestycje

Krakowski Holding Komunalny SA powstał w 1996 roku. Dziś jest największą spółką komunalną w Polsce i działa jako podatkowa grupa kapitałowa. W jej skład wchodzą Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej SA, Wodociągi Miasta Krakowa SA, Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne SA oraz Arena Kraków SA.

Model wspólnych rozliczeń podatkowych przyniósł w latach 1996–2025 ponad 140 mln zł nominalnych oszczędności. Po uwzględnieniu wartości pieniądza w czasie efekt oszacowano na ponad 300 mln zł. Zaoszczędzone środki trafiały do miejskiej infrastruktury, między innymi na budowę torowisk, zakup autobusów i poprawę jakości wody.

„Historia naszej organizacji nierozerwalnie wiąże się z wizją kolejnych gospodarzy Krakowa” – powiedział Bogusław Kośmider, prezes zarządu KHK SA, cytowany przez Krakowski Holding Komunalny SA.

Podczas gali uhonorowano pomysłodawców i założycieli holdingu. Pamiątkowe wyróżnienia otrzymali także liderzy Podatkowej Grupy Kapitałowej w ramach programu „Siła Synergii”. Dla mieszkańców oznacza to przede wszystkim konkretny efekt modelu organizacyjnego: część pieniędzy pozostaje w miejskim systemie i może finansować usługi oraz inwestycje zamiast zasilać zewnętrzne koszty.

Więcej aktualności z Krakowa znajdziesz na stronie głównej faktykrakowa.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na faktykrakowa.pl/wydarzenie.

Ekospalarnia zamienia odpady w prąd i ciepło

Drugą rocznicą obchodzoną podczas uroczystości było dziesięciolecie eksploatacji Krakowskiej Ekospalarni, czyli Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów. Instalacja uruchomiona w połowie 2016 roku przetwarza odpady, których nie można przeznaczyć do recyklingu. W zamian wytwarza energię elektryczną oraz ciepło.

Skala działania zakładu jest znaczna. W 2025 roku przetworzono tam niemal 219 tys. ton odpadów. Produkcja obejmowała:

• blisko 67,7 tys. MWh energii elektrycznej,
• prawie 1,25 mln GJ ciepła,
• ilość ciepła odpowiadającą około 12 proc. rocznego zapotrzebowania Krakowa.

Podczas gali honorowe odznaki Honoris Gratia otrzymali zasłużeni pracownicy KHK SA. W imieniu nagrodzonych przemówił Wojciech Wróbel, dyrektor Ekospalarni Kraków. Zwrócił uwagę, że sprawne działanie zakładu zależy nie tylko od technologii, lecz także od codziennej pracy całego zespołu.

„Najnowocześniejsze technologie i mury nie znaczyłyby nic bez ludzi” – powiedział Wojciech Wróbel, cytowany przez Krakowski Holding Komunalny SA.

Dane za 2025 rok pokazują, że Ekospalarnia pełni jednocześnie funkcję instalacji odpadowej i źródła energii. Odpady nienadające się do ponownego wykorzystania nie trafiają wyłącznie do unieszkodliwienia, lecz są wykorzystywane do produkcji prądu i ciepła dla miejskiego systemu.

Modernizacja zakładu ma ograniczyć koszty odzysku i energii

Przed KHK SA i Ekospalarnią stoją kolejne inwestycje. Plan obejmuje duży program odtworzeniowy zakładu oraz modernizację węzła waloryzacji żużla. W ciągu 20 lat rozwiązanie to ma umożliwić odzyskanie blisko 60 tys. ton metali i przynieść Krakowowi około 33,5 mln zł oszczędności.

Spółka chce również rozwijać gospodarkę obiegu zamkniętego, rozwiązania cyfrowe i rynek energetyki obywatelskiej. Jednym z najpoważniejszych wyzwań pozostają koszty transformacji energetycznej oraz unijnego systemu EU ETS, które mogą wpływać na ceny ciepła.

KHK SA zabiega na szczeblu ministerialnym o doprecyzowanie w Prawie energetycznym definicji ciepła odpadowego. Według spółki jasne przepisy ułatwiłyby pozyskiwanie wielomilionowych dotacji zewnętrznych. To ważne dla dalszej modernizacji, bo możliwość łączenia własnych oszczędności z dofinansowaniem może ograniczyć obciążenie miejskiego budżetu, a pośrednio także presję na rachunki za ciepło.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.