Metro i kolej z udziałem państwa. Samorządy przedstawiły plan

Metro, kolej aglomeracyjna i autobusy nie mogą być planowane jako trzy osobne światy – taki wniosek płynął z rozmów w Urzędzie Miasta Krakowa. Samorządowcy przedstawili parlamentarzystom pomysł wspólnego finansowania transportu oraz większego udziału państwa w inwestycjach. Najwięcej uwagi poświęcono przygotowaniom do budowy metra i nowemu modelowi współpracy przy kolei aglomeracyjnej.

• Metro ma powstać jako część większego systemu
• Kolej aglomeracyjna ma dostać więcej połączeń
• Samorządy oczekują stałego udziału państwa

Metro ma powstać jako część większego systemu

Podczas wyjazdowego posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Transportu Publicznego Aglomeracji Krakowskiej przedstawiciele samorządów przekonywali, że rozwój komunikacji wymaga skoordynowanych decyzji. Wśród najważniejszych tematów znalazły się metro, kolej aglomeracyjna oraz zasady finansowania transportu publicznego przez samorządy, państwo i fundusze europejskie.

Przygotowania do krakowskiego metra już trwają. Miasto prowadzi postępowania dotyczące badań geologicznych i dokumentacji przedprojektowej. Jednocześnie samorząd Krakowa zabiega o uproszczenie procedur związanych z inwestycją. Chodzi między innymi o sprawniejsze postępowania dotyczące:

• decyzji środowiskowych,
• badań geologicznych,
• ochrony zabytków,
• pozyskiwania nieruchomości.

Samorządowcy postulują także utworzenie specjalnego mechanizmu finansowania metra. Miałby on łączyć pieniądze miejskie, środki państwowe oraz fundusze europejskie. Bez takiego montażu finansowego inwestycja byłaby zależna głównie od możliwości jednego samorządu.

Ważna ma być również koordynacja metra z inwestycjami kolejowymi realizowanymi na poziomie krajowym, w tym z przedsięwzięciami związanymi z budową Portu Polska, wcześniej określanego jako Centralny Port Komunikacyjny.

– Metro ma sens, kiedy staje się kręgosłupem systemu komunikacyjnego, dlatego musi być inwestycją skorelowaną z innymi inwestycjami na terenie całego kraju – podkreśliła Maria Wojtacha, dyrektor Departamentu Komunalnego w Urzędzie Miasta Krakowa.

Takie podejście oznacza, że planowanie metra powinno uwzględniać nie tylko jego trasę, ale również połączenia z koleją i pozostałymi środkami transportu. Dla pasażerów przełoży się to przede wszystkim na znaczenie przesiadek, rozkładów jazdy i wspólnej organizacji przewozów.

Kolej aglomeracyjna ma dostać więcej połączeń

Drugim filarem planu pozostaje kolej aglomeracyjna. Według danych przedstawionych podczas posiedzenia w 2025 roku odpowiadała ona za około 8 proc. podróży transportem publicznym w Krakowie. Na ten wynik składały się:

• 4,5 proc. podróży realizowanych przez Szybką Kolej Aglomeracyjną,
• 2,2 proc. przypadające na połączenia Polregio,
• 1,3 proc. związane z pociągami dalekobieżnymi.

Samorząd Krakowa ocenia, że kolej ma jeszcze większy potencjał. Wymaga to zwiększenia przepustowości torów, modernizacji istniejących linii i rozbudowy sieci. Potrzebne są także częstsze kursy oraz większa liczba połączeń.

Nad zmianami pracują Kraków, Województwo Małopolskie i inne samorządy. Jednym z proponowanych rozwiązań jest Pakt Kolejowy. Porozumienie miałoby objąć zarówno infrastrukturę, jak i organizację przewozów.

W jego ramach przewidziano:

• rozwój infrastruktury kolejowej,
• ustalenie oferty przewozowej,
• wspólne finansowanie,
• koordynację rozkładów jazdy.

Dzięki temu połączenia kolejowe mogłyby być planowane razem z komunikacją miejską i transportem aglomeracyjnym, a nie niezależnie od nich. Szczególne znaczenie miałoby dopasowanie godzin odjazdów, ponieważ właśnie od tego zależy wygoda przesiadek między pociągami, autobusami i tramwajami.

Samorządy oczekują stałego udziału państwa

W trakcie rozmów powrócił postulat odejścia od podziału transportu na trzy oddzielne obszary: miejski, aglomeracyjny i kolejowy. Samorządowcy wskazywali, że mieszkańcy korzystają z nich jako z jednego systemu, dlatego również planowanie i finansowanie powinno być prowadzone w sposób skoordynowany.

Do realizacji takiego modelu potrzebna jest trwała współpraca samorządów. Według uczestników posiedzenia nie wystarczą jednak pojedyncze inwestycje ani jednorazowe decyzje finansowe. Potrzebne jest także większe i przewidywalne zaangażowanie państwa.

W spotkaniu uczestniczył między innymi pełniący funkcję Prezydenta Miasta Krakowa Stanisław Kracik. Rozmowy w Urzędzie Miasta Krakowa dotyczyły więc nie tylko samej budowy metra, lecz także zasad, według których w kolejnych latach miałby działać transport w całej aglomeracji.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.