Szable na czołgi? W Krakowie pokażą prawdę o polskiej armii z 1939 roku

Przez lata wrześniowe walki przedstawiano jako starcie kawalerii z czołgami, szabel z nowoczesną bronią i koni z niemiecką motoryzacją. W Muzeum Armii Krajowej w Krakowie uczestnicy spotkania przyjrzą się temu obrazowi bez historycznych uproszczeń. Wykład połączy analizę wyposażenia Wojska Polskiego z prezentacją autentycznych pamiątek z wojny obronnej 1939 roku.

• Polska armia między końmi a nowoczesnymi konstrukcjami
• Pamiątki z kampanii wrześniowej pokażą historię z bliska

Polska armia między końmi a nowoczesnymi konstrukcjami

W przededniu 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej odbędzie się prelekcja „Czy polska armia we wrześniu 1939 r. była nowoczesna?”. Spotkanie poprowadzi Przemysław Kosek z Małopolskiego Stowarzyszenia Strzelców i Kolekcjonerów Militariów, współpracujący z Muzeum Armii Krajowej.

Punktem wyjścia będzie popularny mit o polskich kawalerzystach ruszających z szablami na niemieckie czołgi. Taki obraz przez dekady utrwalał przekonanie, że Wojsko Polskie było całkowicie przestarzałe. Dane dotyczące wyposażenia pokazują jednak bardziej złożoną sytuację.

Polska miała 11 brygad tradycyjnej kawalerii i tylko jedną brygadę zmotoryzowaną, a transport konny nadal odgrywał dużą rolę. Jednocześnie dysproporcja sprzętowa wobec Niemiec była wyraźna:

• około 300 polskich czołgów wobec około 2700 niemieckich,
• około 500 polskich samolotów wobec blisko 2 tysięcy maszyn przeciwnika.

Nie oznaczało to jednak braku własnych, zaawansowanych rozwiązań. Wśród konstrukcji używanych przez polską armię znajdowały się:

• czołg 7TP,
• samolot PZL.37 „Łoś”,
• samolot PZL.23 „Karaś”,
• karabin przeciwpancerny wz. 35 UR,
• armata przeciwlotnicza wz. 36 Bofors.

Wykład ma pomóc odpowiedzieć na pytanie, czy o przegranej przesądziło technologiczne zacofanie, czy też znaczenie miały również przewaga liczebna przeciwnika i organizacja działań wojennych.

Powiązany artykuł

Czy polska armia we wrześniu 1939 r. była nowoczesna?

Pamiątki z kampanii wrześniowej pokażą historię z bliska

Część spotkania poświęcona będzie militariów z kampanii wrześniowej 1939 roku przechowywanym w zbiorach Muzeum AK. Wśród prezentowanych przedmiotów znajdą się:

• lanca należąca do żołnierza 3. Pułku Ułanów Śląskich,
• hełm z 40. Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich, znaleziony na warszawskim pobojowisku,
• srebrna papierośnica porucznika Eugeniusza Grochowskiego, przestrzelona niemieckim pociskiem podczas bitwy nad Bzurą.

Dzięki tym eksponatom opowieść nie zatrzyma się na tabelach i porównaniach uzbrojenia. Uczestnicy zobaczą przedmioty związane z konkretnymi jednostkami i żołnierzami, co pozwoli spojrzeć na wojnę obronną także przez pryzmat osobistych pamiątek.

Spotkanie odbędzie się w poniedziałek, 31 sierpnia 2026 roku, o godz. 17.00 w Muzeum Armii Krajowej przy ul. Wita Stwosza 12 w Krakowie. Wstęp jest wolny. Według informacji na plakacie wydarzenie organizuje Muzeum Armii Krajowej – instytucja kultury Miasta Krakowa i Województwa Małopolskiego.

na podstawie: Rada i Zarząd Dzielnicy I.