Raport ostrzega przed słabymi ogniwami NGO. Wnioski dotyczą także Krakowa

Organizacje pozarządowe często reagują tam, gdzie potrzebna jest szybka pomoc i zaufanie mieszkańców. Najnowszy raport pokazuje jednak, że ich gotowość do działania może osłabiać brak stabilnych relacji z instytucjami publicznymi i biznesem. Wnioski Fundacji im. Stefana Batorego są ważnym sygnałem również dla Krakowa, gdzie NGO realizują zadania istotne dla mieszkańców.

Fundacja im. Stefana Batorego opublikowała raport „Indeks odporności organizacji społeczeństwa obywatelskiego w Polsce”. Opracowanie przygotował Filip Pazderski, a pierwsza edycja badania dotyczy 2024 roku. Autorzy sprawdzili, w jakiej kondycji znajduje się trzeci sektor i co może pomóc organizacjom lepiej radzić sobie z nieprzewidzianymi sytuacjami.

• Pięć obszarów pokazuje kondycję organizacji społecznych
• Relacje z biznesem i urzędami pozostają najsłabszym punktem
• Krakowskie organizacje potrzebują nie tylko pieniędzy

Pięć obszarów pokazuje kondycję organizacji społecznych

Indeks obejmuje pięć obszarów związanych z funkcjonowaniem organizacji pozarządowych. Ocenie podlegały między innymi:

• sposób finansowania działalności,
• współpraca z otoczeniem,
• społeczne uznanie dla organizacji,
• warunki prowadzenia działalności.

Raport wskazuje, że NGO pełnią ważną rolę zarówno podczas kryzysów, jak i przy realizacji zadań publicznych. Ich odporność pozostaje jednak niewystarczająca. Oznacza to, że samo zaangażowanie osób działających w organizacjach nie zawsze wystarcza, jeśli brakuje stabilnego zaplecza finansowego, dobrych partnerów i przejrzystych zasad współpracy.

Dla samorządów jest to także informacja o tym, że wsparcie organizacji nie powinno ograniczać się wyłącznie do przekazywania pieniędzy. Równie istotne są jasne procedury, dostęp do rozmów o lokalnych problemach i możliwość planowania działań z odpowiednim wyprzedzeniem.

Relacje z biznesem i urzędami pozostają najsłabszym punktem

Najniżej oceniono kontakty organizacji z partnerami zewnętrznymi – przedsiębiorstwami i instytucjami publicznymi. To właśnie te relacje mogą decydować o tym, czy NGO zdołają szybko zwiększyć skalę działania, gdy pojawi się kryzys albo nagła potrzeba społeczna.

Autorzy raportu rekomendują bardziej elastyczne finansowanie zadań publicznych. Wskazują też na potrzebę szerszego udziału organizacji w tworzeniu prawa, rozwijania partnerstw międzysektorowych oraz poprawy przejrzystości i kompetencji zarządczych.

Takie działania mają znaczenie również na poziomie miejskim. Organizacja, która zna zasady współpracy z urzędem, ma stabilniejsze źródła finansowania i może liczyć na partnerów spoza sektora społecznego, łatwiej utrzyma ciągłość pracy. Dla mieszkańców oznacza to większą przewidywalność projektów, usług i pomocy świadczonej przez NGO.

Krakowskie organizacje potrzebują nie tylko pieniędzy

Do raportu odniósł się Artur Buszek, Pełnomocnik Prezydenta Krakowa ds. Organizacji Pozarządowych. Podkreślił, że w ostatnich kilkunastu miesiącach spotykał osoby zaangażowane w projekty ważne dla mieszkańców, mimo ograniczonych zasobów organizacji.

Jego zdaniem samorząd powinien wspierać NGO finansowo i organizacyjnie, ale także promować ich działalność oraz wzmacniać zaufanie społeczne do ich pracy. W tym ujęciu odporność sektora zależy nie tylko od budżetów poszczególnych stowarzyszeń i fundacji. Budują ją również przejrzyste zasady, sprawne zarządzanie i trwałe kontakty z instytucjami oraz innymi partnerami.

„Silne i doceniane organizacje pozarządowe oznaczają silniejszą, bardziej solidarną i lepiej przygotowaną na kryzysy wspólnotę miejską” – podkreśla Artur Buszek.

Wnioski z Indeksu tworzą więc mapę problemów, z którymi mierzy się cały trzeci sektor. Dla Krakowa oznaczają potrzebę dalszego rozwijania współpracy z organizacjami – tak, aby mogły nie tylko realizować pojedyncze projekty, lecz także skutecznie działać wtedy, gdy mieszkańcy najbardziej potrzebują wsparcia.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.