Orka z nowymi śmigłami - krakowskie muzeum pokazuje, jak 3D ratuje zabytki

W Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie można dziś zobaczyć przykład, jak nowoczesna technologia potrafi dyskretnie naprawiać historię. EM-11 „Orka” wróciła na ekspozycję w pełniejszej formie, a jej śmigła odzyskały wygląd dzięki przemysłowemu drukowi 3D. 🛩️

• „Z wiatrem i pod wiatr - lotnictwo cywilne” ma teraz eksponat, który łatwo przeoczyć, a trudno zapomnieć
• EM-11 „Orka” miała wyglądać nowocześnie i tak właśnie do dziś przyciąga wzrok
• Druk 3D w muzeum zadziałał tu jak precyzyjny ratunek dla detalu

„Z wiatrem i pod wiatr - lotnictwo cywilne” ma teraz eksponat, który łatwo przeoczyć, a trudno zapomnieć

Na wystawie stałej „Z wiatrem i pod wiatr - lotnictwo cywilne” „Orka” stoi od sierpnia 2025 roku już jako kompletna maszyna. I właśnie w tym tkwi cały urok tej historii - z zewnątrz wygląda jak doprowadzony do porządku muzealny okaz, ale dopiero tablica objaśnia, że podwójne śmigła z tyłu skrzydeł nie są klasyczną rekonstrukcją z warsztatu, tylko efektem wydruku 3D. 🔧

To rozwiązanie przyciąga uwagę nie tylko fanów lotnictwa. Pokazuje też, że konserwacja technicznego dziedzictwa coraz częściej korzysta z narzędzi, które jeszcze kilka lat temu kojarzyły się raczej z przemysłem niż z muzealną gablotą.

EM-11 „Orka” miała wyglądać nowocześnie i tak właśnie do dziś przyciąga wzrok

„Orka” to polski samolot dyspozycyjny zaprojektowany przez Edwarda Margańskiego w zakładach Margański & Mysłowski. Była czteromiejscową konstrukcją, która łączyła lotniczą funkcjonalność z wygodą kojarzoną bardziej z autem niż z kabiną samolotu - między innymi dzięki wejściu przypominającemu rozwiązania samochodowe.

Maszyna wyróżniała się także układem dwóch silników ze śmigłami pchającymi, które zostały umieszczone tak, by poprawić bezpieczeństwo i komfort użytkowania. Projekt miał szerokie ambicje - od samolotu dla wymagających użytkowników po wersję patrolową - a do tego od początku zwracał uwagę kompozytową konstrukcją i opływową sylwetką. Pierwszy lot odbył się w 2003 roku, a wyjątkowy design został później doceniony w konkursie Dobry Wzór 2006, gdzie konstrukcja zdobyła dwie nagrody.

Druk 3D w muzeum zadziałał tu jak precyzyjny ratunek dla detalu

Gdy prototyp EM-11 „Orka” trafił do zbiorów muzeum w 2022 roku, był zachowany w dobrym stanie, ale niekompletny. Brakowało silników i śmigieł, a właśnie od nich zależało pełne odczytanie sylwetki samolotu. Tradycyjne odtworzenie tych elementów okazało się zbyt skomplikowane i kosztowne, więc muzeum postawiło na współpracę z firmą Fibometry z grupy New Era Materials.

Inżynierowie wykorzystali materiały ikonograficzne, cyfrowe pomiary oraz dokumentację pozyskaną przez muzealny Dział Konserwacji Muzealiów od działu technicznego producenta MT-Propeller. Na tej podstawie przygotowali modele 3D, a potem wydrukowali repliki śmigieł ze wzmocnionego kompozytu polimerowego. Efekt jest bardzo konkretny: detal wygląda wiernie, a cała rekonstrukcja uchodzi za jedno z pierwszych w Polsce tak szerokich zastosowań druku 3D przy renowacji zabytku lotniczego.

Dla zwiedzających to nie tylko ciekawostka technologiczna. To także dobry powód, by zatrzymać się przy „Orce” na dłużej i spojrzeć na nią jak na zabytek, który opowiada nie tylko o lotnictwie, ale też o tym, jak współczesne narzędzia potrafią przywracać pamięć o polskich konstrukcjach.

na podstawie: Muzeum Lotnictwa Polskiego Kraków.