Kraków rozbudowuje politykę senioralną – więcej usług, centrów i wsparcia codziennego

Kraków stawia na rozbudowaną sieć usług dla osób 60+, zamieniając deklaracje w konkretne miejsca i programy. W mieście widać rosnące budżety, nowe centra aktywności i pakiet usług pomagających w codziennym funkcjonowaniu. To próba uczynienia z długiego życia elementu miejskiej dynamiki, a nie obciążenia.

• Kraków rozwija sieć Centrów Aktywności Seniorów
• Program PASIOS jako oś miejskiej polityki senioralnej
• Wsparcie codzienne – od Asystenta po czujniki dymu

Kraków rozwija sieć Centrów Aktywności Seniorów

Sieć Centrów Aktywności Seniorów działa dziś w większości dzielnic – z 55 placówek na koniec 2023 roku wzrosła do 62. Każde miejsce oferuje zajęcia ruchowe, warsztaty, kursy językowe i komputerowe, wykłady obywatelskie oraz wyjścia kulturalne; najmniejsze skupiają co najmniej 75 uczestników, największe ponad 250. Na prowadzenie CAS miasto przeznaczyło 10 mln 140 tys. zł w 2025 roku, a w budżecie na 2026 zaplanowano 12 mln 650 tys. zł.

“Polityka senioralna nie jest dodatkiem do strategii rozwoju Krakowa – jest jej integralną częścią.”
– Aleksander Miszalski

Słowa prezydenta odzwierciedlają zmianę tonu: działania dla seniorów nie są jednorazową kampanią, lecz elementem planowania miejskiego. Centra prowadzone są przez organizacje pozarządowe wyłonione w otwartych konkursach ofert, co ma zapewniać różnorodność oferty i lokalne dopasowanie zajęć.

Program PASIOS jako oś miejskiej polityki senioralnej

Polityka senioralna Krakowa opiera się na Programie Aktywności Społecznej i Integracji Osób Starszych (PASIOS). Budżet programu wzrasta – w 2025 roku wyniósł około 13 mln zł, a plan na 2026 zakłada blisko 16 mln zł. Miasto realizuje też standardy międzynarodowe jako członek sieci WHO Global Network for Age‑friendly Cities and Communities, co oznacza zobowiązanie do działań w obszarach transportu, dostępności przestrzeni publicznej, integracji i partycypacji.

Rada Krakowskich Seniorów, ciało doradcze złożone z 25 osób, weszła w swoją piątą kadencję – inauguracja odbyła się 9 lutego. Na działalność Rady przewidziano 100 tys. zł w 2025 roku i 115 tys. zł w 2026.

Wsparcie codzienne – od Asystenta po czujniki dymu

Kraków rozszerza ofertę usług wspierających codzienne życie osób starszych i z niepełnosprawnościami. Najważniejsze rozwiązania i zasady ich działania:

• Usługa Asystenta Seniora dla osób 85+ oraz osób z niepełnosprawnościami 70+ działa codziennie w godzinach 7.00–22.00; limit to 25 godzin wizyt kwartalnie. Wydatki: 1 mln 750 tys. zł w 2025 i 2 mln zł w 2026.
• Program Czysty Dom umożliwia bezpłatne sprzątanie mieszkań dla osób 80+ oraz osób z niepełnosprawnościami od 70. roku życia; finansowanie: 353 tys. zł w 2025, plan 530 tys. zł w 2026.
• Bezpłatne usługi podologiczne dla osób 85+ i z niepełnosprawnościami 75+ – diagnostyka i podstawowe zabiegi; w 2025 rok przeznaczono 150 tys. zł, w 2026 niemal 250 tys. zł.
• Program “Złota Rączka” zapewnia drobne naprawy w miejscu zamieszkania, realizowany przez Klub Integracji Społecznej w ramach MOPS.
• Usługa transportowa Meleks do komunalnych cmentarzy (m.in. Rakowicki, Prądnik Czerwony, Grębałów) jest dostępna od marca w dni powszednie w godzinach 10.00–14.00; koszt w 2025 wyniósł 60 tys. zł, w 2026 plan to 80 tys. zł.
• Akcja bezpłatnego przekazywania czujników dymu i czadu obejmuje blisko 800 urządzeń kierowanych w pierwszej kolejności do seniorów i osób z niepełnosprawnościami; planowany dalszy zakup to 50 tys. czujek.

Informacje i wsparcie można uzyskać w Miejskim Centrum Informacji dla Seniorów przy ul. Daszyńskiego 19 – placówka działa od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00–14.00. Telefon zaufania Ośrodka Interwencji Kryzysowej działa codziennie, także w święta, w godzinach 16.00–21.00.

Seniorzy mają też dostęp do nieodpłatnej pomocy prawnej, mediacji w 23 lokalizacjach oraz oferty kulturalnej i sportowej – od koncertów w ICE po Mistrzostwa Sportowe Seniorów o Puchar Prezydenta.

Miasto pokazuje, że inwestycje w politykę senioralną obejmują zarówno aktywizację, jak i realne ułatwienia dnia codziennego. Dla osób starszych i ich opiekunów najważniejsze są terminy i zasady świadczeń – warto zapamiętać najistotniejsze dane praktyczne:

• Godziny działania usług:
  • Asystent Seniora: 7.00–22.00 (siedem dni w tygodniu)
  • Meleks: 10.00–14.00 (poniedziałek–piątek)
  • Miejskie Centrum Informacji dla Seniorów: 9.00–14.00 (poniedziałek–piątek)
  • Telefon zaufania OIK: 16.00–21.00 (codziennie, także święta)
• Limity i liczby:
  • Limit wizyt Asystenta: 25 godzin kwartalnie
  • Liczba CAS: 62 (stan obecny)
  • Dostępne czujniki w pierwszym etapie: ok. 800; plan zakupu: 50 tys.

Na poziomie praktycznym oferta oznacza, że seniorzy mogą liczyć nie tylko na zajęcia i integrację, lecz na usługi umożliwiające pozostanie w domu i bezpieczne funkcjonowanie. To podejście łączy programowe standardy z konkretnymi kwotami i godzinami działania – informacje, które decydują o tym, czy wsparcie rzeczywiście trafia tam, gdzie jest potrzebne.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.