Kraków po latach pomocy uchodźcom – od otwartych domów do systemowego wsparcia

Podczas rocznicy 24 lutego krakowskie wspomnienia splatają się z liczbami i konkretnymi działaniami. Miasto nie ograniczyło się do krótkotrwałej reakcji – pomoc przybrała formę programu, który obejmował schronienie, wyżywienie, opiekę psychologiczną i wsparcie prawne. W tle widać partnerstwa i audyty potwierdzające przebieg tej pracy. To opowieść o praktycznej solidarności, która zmierzyła się z falą uchodźców.

• Kraków zareagował natychmiast – od interwencji do długofalowych rozwiązań
• Centrum Edukacyjno-Terapeutyczne i Słoneczne Przestrzenie Wsparcia w praktyce

Kraków zareagował natychmiast – od interwencji do długofalowych rozwiązań

W pierwszych tygodniach po ataku na Ukrainę władze miasta uruchomiły mechanizmy uchwytnia kryzysu i przekształciły pilną pomoc w uporządkowany system. Miasto przygotowało 5 984 miejsc tymczasowego pobytu, a koszt tych działań wyniósł 7,94 mln zł. System dożywiania objął 7 403 dzieci, a wydatki na ten cel to 5,09 mln zł, częściowo finansowane przez porozumienie zawarte w kwietniu 2022 z UNICEF.

Lista najważniejszych wskaźników realizacji pomocy:

• przygotowane miejsca tymczasowego pobytu – 5 984;
• koszt miejsc tymczasowych – 7,94 mln zł;
• wydane pakiety żywnościowe – 2 336 (skorzystało 4 420 osób);
• skierowania do Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa – 1 632 osób;
• objęte systemem dożywiania dzieci – 7 403;
• łączne wpływy finansowe dla miasta w latach 2022–2024 – ponad 41,3 mln zł.

Te liczby mówią o skali i kosztach, ale za nimi stoją też działania praktyczne – od wynajmu mieszkań po finansowanie miejsc opieki dla najmłodszych i wyposażenie szkół.

Centrum Edukacyjno-Terapeutyczne i Słoneczne Przestrzenie Wsparcia w praktyce

Środki, które trafiły do miasta, posłużyły nie tylko do zaspokojenia natychmiastowych potrzeb. Zrealizowano m.in. utworzenie Centrum Edukacyjno-Terapeutycznego dla dzieci z niepełnosprawnościami, prowadzenie Słonecznych Przestrzeni Wsparcia z pomocą psychologiczno-pedagogiczną, bezpłatne konsultacje psychologiczne i psychoterapię oraz dofinansowania wynajmu mieszkań dla rodzin dzieci z niepełnosprawnościami.

Wsparcie pomocowe miało też wymiar doradczy i aktywizacyjny:

• udzielono ponad 1 100 porad dot. legalizacji pobytu, świadczeń socjalnych, zakwaterowania, ochrony zdrowia, edukacji i pracy;
• psychologicznego i adaptacyjnego wsparcia udzielono ponad 680 osobom;
• pomoc prawna dotarła do 932 osób;
• 90 osób otrzymało wsparcie w aktywizacji zawodowej.

Kontrole jakości tych działań zostały przeprowadzone przez UNICEF w 2023 roku, a audyt realizacji – w 2025 roku, co potwierdziło rzetelność miejskich rozwiązań.

Mieszkańcy widzieli w praktyce, że pomoc obejmowała różne potrzeby – od ciepłego posiłku po specjalistyczne wsparcie edukacyjne i terapeutyczne dla dzieci.

Wiele z wprowadzonych rozwiązań pozostaje jako zasób i doświadczenie miasta – elastyczny model interwencji, który okazał się zdolny do szybkiego skalowania i jednoczesnego prowadzenia długofalowych programów.

W perspektywie użytkowej te działania znaczą, że Kraków ma wypracowane kanały pomocy, z którymi zetknęli się już tysiące osób: miejsca pobytu, programy żywieniowe, punkty wsparcia psychologicznego, doradztwo prawne i inicjatywy edukacyjne. Dla mieszkańca przekłada się to na pewność, że system reaguje kompleksowo – od natychmiastowej pomocy po instrumenty sprzyjające integracji i adaptacji. Dla miasta zaś zdobyte doświadczenie i potwierdzone audytami standardy stanowią podstawę do szybszego uruchamiania podobnych działań w przyszłości, jeśli zajdzie taka potrzeba.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.