90 lat Polskiego Słownika Biograficznego — konferencja i wystawa w centrum Krakowa

W przestrzeni MCK zabrzmiały głosy historyków i archiwistów, którzy odmieniali biogramy przez wszystkie przypadki historii. Na wydarzeniu poświęconym jubileuszowi Polskiego Słownika Biograficznego gospodarze i badacze spojrzeli na dorobek projektu z perspektywy regionalnej i archiwalnej. 19 listopada w MCK odbyła się konferencja, która przypomniała, jak ważne są drobiazgowe biografie dla opowiadania dziejów Polski.

• Tak wyglądała konferencja Nie wysławia ani zniesławia. 90 lat Polskiego Słownika Biograficznego 1935-2025, którą prowadziły ośrodki naukowe
• Dlaczego Polski Słownik Biograficzny wciąż jest potrzebny i co pokazują liczby

Tak wyglądała konferencja Nie wysławia ani zniesławia. 90 lat Polskiego Słownika Biograficznego 1935-2025, którą prowadziły ośrodki naukowe

Organizatorami spotkania byli Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk w Warszawie oraz Polska Akademia Umiejętności. W imieniu gospodarzy powitała uczestników dr Beata Nykiel, kierowniczka Instytutu Dziedzictwa Europejskiego — i to ona nadała ton dyskusjom o tym, jak słownik łączy badania naukowe z dokumentowaniem pamięci lokalnej. 😊

Referaty krążyły wokół kilku wątków: życiorysów wojskowych XX wieku, roli autorów pochodzących z mniejszości religijno-etnicznych, spojrzeń regionalnych na wpisy PSB oraz zasobów archiwalnych PSB przechowywanych w Archiwum Nauki PAU i PAN. Wystąpienia układały się w porządek pokazujący, że słownik to nie tylko tomy na półce, ale sieć badań i źródeł. 📚✨

W kolejności wystąpień zaprezentowali się:

• dr hab., prof. IH PAN Agnieszka Biedrzycka (PSB)
• dr Agata Barzycka-Paździor (PSB)
• mgr Mariusz Ryńca (PSB)
• dr hab., prof. UJ Stefan Gąsiorowski
• dr hab. Daniel Koreś
• dr hab. Aleksander Krzysztof Sitnik OFM
• dr Anna Sobór-Świderska
• dr Michael Morys-Twarowski
• dr Adam Korczyński

Konferencji towarzyszyła okolicznościowa wystawa w Archiwum Nauki PAU i PAN — ekspozycja dostępna była w siedzibie przy ul. Św. Jana 26, co pozwoliło połączyć wykłady z bezpośrednim kontaktem z dokumentami. 🖼️🔎

Dlaczego Polski Słownik Biograficzny wciąż jest potrzebny i co pokazują liczby

W tym roku przypada 90. rocznica pierwszego zeszytu PSB — 10 stycznia 1935–2025 minęło 90 lat od ukazania się pierwszego numeru w Krakowie. Zbiory są imponujące: do tej pory powstało 55 tomów podzielonych na 229 zeszytów i razem liczących 35 824 strony. W biogramach opisano życie 28 706 osób związanych z Polską, sięgających od X do XX wieku; prace dotarły obecnie do litery „T”. 😮

To, co w liczbach wydaje się statystyczne, w praktyce oznacza setki godzin pracy badawczej, korekt i gromadzenia źródeł — od królewskich proklamacji po zapomniane notatki lokalnych kronikarzy. PSB pozostaje jednym z najbardziej cenionych wydawnictw biograficznych na świecie, a konferencja w Krakowie pokazała, że projekt żyje, rozwija się i wciąż prowokuje do nowych badań. 🌍✍️

Czytelnicy zainteresowani wystawą i materiałami archiwalnymi mogą odwiedzić Archiwum Nauki PAU i PAN przy ul. Św. Jana 26 — tam warto szukać oryginalnych dokumentów i dalszych śladów tej ogromnej pracy badawczej.

na podstawie: Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie.