Fackelmann — opowieść o architekcie, który formował Banat z betonu

W Krakowie film o jednym z najciekawszych awangardowych architektów Rumunii wchodzi na ekran, by przypomnieć budynki, które wciąż mówią językiem funkcjonalizmu i brutalizmu. Miejskie Centrum Kultury prezentuje dokument, a potem widzowie będą mogli posłuchać autora filmu o procesie tworzenia tej opowieści.

• MCK pokaże film i rozmowę z reżyserem o Hansie Fackelmannie
• Film „Fackelmann” pokazuje architekturę jako gest odwagi i sprzeciwu
• Poznać autora i kontekst — kto opowie o filmie

MCK pokaże film i rozmowę z reżyserem o Hansie Fackelmannie

MCK zaprasza na pokaz dokumentu o Hansie Fackelmannie i rozmowę z reżyserem Grațianem Gâldău. Spotkanie odbędzie się w 29 października 2025, godz. 18.00 w Sali „Pod Kruki”; w sali dostępna będzie pętla indukcyjna, a pokaz ma tłumaczenie symultaniczne polsko‑rumuńskie. 🎬

Program wieczoru (orientacyjny):

• 18:00 — pokaz filmu “Fackelmann” (77 min)
• po seansie — rozmowa z reżyserem Grațianem Gâldău prowadzona przez dr Michała Wiśniewskiego

Film „Fackelmann” pokazuje architekturę jako gest odwagi i sprzeciwu

Dokument przedstawia sylwetkę projektanta z Banatu, który w powojennym Rumunii przekuwał beton w jasne, użytkowe przestrzenie — uczelnie, szkoły i świątynie, które do dziś pełnią swoje funkcje. W filmie przewijają się realizacje, o których warto pamiętać: budynki Uniwersytetu w Timișoarze, Liceum Muzyczne im. Iona Vidu słynące kiedyś z doskonałej akustyki, a także surowe, brutalistyczne kościoły w Orșovej i Dumbrăvice. Reżyser pokazuje też podróż autora do Paryża, która odsłania jego estetyczne inspiracje i prywatne refleksje.

Poza prezentacją dzieł dokument pokazuje też konflikt twórcy z polityką — starcie z ówczesnymi władzami, w tym z Nicolae Ceaușescu, dotyczące m.in. wyburzeń kościołów, staje się jednym z kluczowych wątków filmu. To portret architekta, którego podejście do betonu traktowano jako etyczny i artystyczny wybór, a nie tylko techniczne rozwiązanie.

Poznać autora i kontekst — kto opowie o filmie

Po projekcji z publicznością porozmawia autor filmu, Grațian Gâldău — twórca związany z eksperymentalnym i dokumentalnym kinem, absolwent kierunków artystycznych w Timișoarze i Bukareszcie, pracujący w duchu objet trouvé i readymade. Rozmowę poprowadzi dr Michał Wiśniewski z Ośrodka Edukacji – Akademii Dziedzictwa MCK, historyk architektury i kurator wystaw, którego doświadczenie pozwoli osadzić twórczość Fackelmanna w szerszym kontekście architektonicznym i historycznym. 😊

Film w oryginale jest po rumuńsku, z polskimi napisami; czas trwania to 77 minut. Spotkanie organizowane jest we współpracy z Instytutem Rumuńskim.

na podstawie: MCK Kraków.