Krakowska opłata za śmieci od 1 września 35 zł na mieszkańca

Od 1 września mieszkańcy Krakowa zapłacą więcej za wywóz śmieci — stawka dla segregujących wzrosła do 35 zł na osobę. Co dokładnie zmienia się w miejskim systemie gospodarowania odpadami i dlaczego rachunki idą w górę?

• Sprawdź, co w Krakowie zmienia się od 1 września — nowe stawki i przyczyny podwyżki
• Dowiedz się, skąd wzięły się dodatkowe koszty i ile trzeba uzupełnić w budżecie

Sprawdź, co w Krakowie zmienia się od 1 września — nowe stawki i przyczyny podwyżki

Radni w lipcu przyjęli podwyżkę opłaty za odbiór odpadów komunalnych; nowe zasady zaczynają obowiązywać od 1 września 2025 r. Dla gospodarstw domowych, które segregują śmieci, stawka została ustalona na 35 zł za mieszkańca miesięcznie.

To pierwsza zmiana wysokości opłaty od 1 lipca 2022 r., kiedy stawka wzrosła z 24 do 27 zł. W praktyce oznacza to podwyżkę o około 30 proc. względem poprzedniej kwoty — mimo to magistrat podkreśla, że proponowana kwota nadal pozostaje poniżej limitu narzuconego przepisami krajowymi.

Urząd miasta wskazuje, że system gospodarowania odpadami powinien być finansowany wyłącznie z opłat wniesionych przez właścicieli nieruchomości, a ich poziom ma pokrywać wszystkie koszty obsługi systemu — odbiór, transport, przetwarzanie odpadów, utrzymanie PSZOK-ów oraz edukację ekologiczną.

Dowiedz się, skąd wzięły się dodatkowe koszty i ile trzeba uzupełnić w budżecie

W latach 2022–2025 koszty działania systemu wzrosły łącznie o ponad 51 proc. Przy jedynie niewielkim wzroście wpływów (około 2,37 proc. w latach 2023–2025) spowodowało to utratę równowagi finansowej i pojawienie się deficytu w 2024 roku. Magistrat prognozuje konieczność zwiększenia dochodów systemu o około 77,9 mln zł w 2025 r. oraz o około 112,5 mln zł w 2026 r., aby zapewnić jego sprawne funkcjonowanie.

Za główne czynniki stojące za rosnącymi kosztami miasto wymienia:

• inflację i wzrost wynagrodzeń — skumulowana inflacja w latach 2022–2025 wyniosła około 40 proc., a minimalne wynagrodzenie wzrosło około 55 proc., co podnosi koszty pracy i usług;
• wzrost ilości odpadów — krakowianie wytwarzają od 3 do 5 proc. więcej śmieci rocznie, co zwiększa koszty odbioru i przetwarzania;
• wymogi środowiskowe i zmiany prawne — nowe obowiązki (np. rozszerzona zbiórka tekstyliów) oraz podwyższone cele recyklingowe wymagają inwestycji i częściej podnoszą koszty operacyjne;
• spadek cen surowców wtórnych — ceny spadły z średnio 441,53 zł/Mg w 2022 r. do 291,49 zł/Mg w 2024 r., a dodatkowo planowany system kaucyjny ma wyprowadzić cenne surowce z miejnego strumienia dochodów;
• brak pełnie wdrożonej Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta — koszty gospodarowania odpadami opakowaniowymi nadal ponoszą w całości mieszkańcy.

Miasto przypomina też, że nawet po podwyżce krakowska stawka odpowiada około 55 proc. maksymalnej kwoty dopuszczonej ustawą za 2025 r. (maksymalna stawka to 2 proc. przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na jedną osobę — w 2025 r. odniesieniem jest dochód za 2024 r. wynoszący 3 167,17 zł, co daje limit 63,34 zł). Dla porównania, obecna stawka 27 zł stanowiła w 2022 r. około 65 proc. maksymalnej dopuszczalnej opłaty wtedy obowiązującej (41,24 zł przy dochodzie 2 061,93 zł za 2021 r.).

– Aleksander Miszalski, prezydent Krakowa, zaproponował bardziej sprawiedliwy podział obciążeń pomiędzy mieszkańców a przedsiębiorców, opierając się na stosunku proponowanej stawki do maksymalnej stawki określonej ustawowo. Opłata dla mieszkańców ma charakter ryczałtowy, niezależny od ilości wytwarzanych odpadów. Przedsiębiorcy mają możliwość dostosowania wielkości pojemników i częstotliwości odbioru do swoich potrzeb, a tym samym ograniczenia skutków podwyżki – zaznaczył podczas sesji 2 lipca Andrzej Łazęcki, dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej i Infrastruktury.

W praktyce oznacza to, że mieszkańcy opłacają ryczałtową stawkę niezależnie od faktycznej ilości odpadów, natomiast podmioty gospodarcze mogą sterować kosztami przez wybór pojemników i częstotliwości wywozu.

Magistrat także podkreśla, że pobrane opłaty będą przeznaczane wyłącznie na pokrycie kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami w Krakowie (odbiór, transport, przetwarzanie, PSZOK-i, edukacja ekologiczna).

W kontekście porównań z okolicznymi gminami Urząd Miasta informuje, że Kraków obecnie ma jedną z niższych stawek wśród gmin tzw. krakowskiego obwarzanka. Żadna z tych gmin nie pobiera opłat mniejszych niż 30 zł, a w czterech gminach opłata wynosi 40 zł lub więcej (dane z kwietnia 2025 r.).

Przypomnijmy także podstawę prawną: maksymalna stawka opłat została określona w § 6k ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U z 2024 r. poz. 399 ze zm.). W przypadku metody obliczania opłaty od liczby mieszkańców limit stanowi 2 proc. przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na jedną osobę.

Nowe opłaty zaczynają obowiązywać od 1 września 2025 r. Jeśli masz pytania dotyczące sposobu naliczania, wyjątków lub chcesz dowiedzieć się, jak ograniczyć swój rachunek (np. przez zmniejszenie ilości odpadów czy zgłoszenie zmian dotyczących liczby mieszkańców nieruchomości), skontaktuj się z Wydziałem Gospodarki Komunalnej i Infrastruktury Urzędu Miasta Krakowa.

Na podst. Urząd Miasta Krakowa