Świdnicki Kościół Pokoju świętuje 25 lat na liście UNESCO

W Kościele Pokoju w Świdnicy historia europejskiego dziedzictwa spotyka się z muzyką, debatą i pamięcią o ludziach, którzy przez stulecia bronili swojej wiary oraz wspólnoty. 17 i 18 września odbywają się obchody 25. rocznicy wpisania świątyni na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, a wśród uczestników są przedstawiciele krakowskiego Międzynarodowego Centrum Kultury.

• 25-lecie Kościoła Pokoju łączy konferencję z koncertem
• Drewniana świątynia przetrwała ograniczenia i stała się arcydziełem
• Od miejsca modlitwy do symbolu polsko-niemieckiego pojednania

25-lecie Kościoła Pokoju łączy konferencję z koncertem

Dwudniowy jubileusz obejmuje konferencję oraz koncert. Jednym z najważniejszych punktów spotkania jest wystąpienie prof. dr. hab. Jacka Purchli, wiceprezydenta Europa Nostra i pełnomocnika dyrektorki MCK ds. naukowych. W referacie „Kościół Pokoju jako fenomen europejskiego dziedzictwa kulturowego - 25 lat na liście światowego dziedzictwa UNESCO” pokazuje on świdnicką świątynię jako zjawisko wykraczające poza lokalną historię.

O roli programu FEnIKS w nowoczesnej ochronie zabytków mówi dr Monika Smoleń-Bromska, dyrektorka Departamentu Funduszy i Spraw Europejskich w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W jubileuszu uczestniczy także Agata Wąsowska-Pawlik, dyrektorka MCK. Oboje, wraz z prof. Purchlą, zostali w 2025 roku powołani do zespołu zajmującego się członkostwem Polski w Komitecie Światowego Dziedzictwa UNESCO na kadencję 2025-2029. Prof. Purchla pełni w nim funkcję eksperta narodowego. 🏛️

Drewniana świątynia przetrwała ograniczenia i stała się arcydziełem

Kościół Pokoju powstał po pokoju westfalskim z 1648 roku, w wyjątkowo trudnych warunkach narzuconych luteranom przez katolickich Habsburgów. Świątynię można było wznieść wyłącznie poza miejskimi murami, bez wieży i dzwonnicy, z drewna, piasku, słomy oraz gliny. Budowa nie mogła trwać dłużej niż rok, a sam obiekt nie powinien przypominać tradycyjnego kościoła.

Z tych ograniczeń powstała konstrukcja, która do dziś robi wrażenie skalą i rozmachem. Kościół Pokoju w Świdnicy jest największą drewnianą świątynią w Europie, ma status Pomnika Historii i znalazł się wśród siedmiu nowych cudów Polski. Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO jednogłośnie wpisał go na listę 13 grudnia 2001 roku.

Decyzję uzasadniono wyjątkowym połączeniem tradycji budownictwa szkieletowego, sztuki barokowej i teologii luterańskiej. W świdnickim kościele architektura, wiara i historia tworzą jedną całość - właśnie dlatego jego znaczenie wykracza daleko poza region. ✨

Od miejsca modlitwy do symbolu polsko-niemieckiego pojednania

Z trzech Kościołów Pokoju zbudowanych na Dolnym Śląsku przetrwały tylko świątynie w Świdnicy i Jaworze. Świdnicki kościół nadal jest częścią parafii Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, ale stał się też ważnym punktem na mapie europejskiego dziedzictwa i turystyki.

Po 1989 roku modlili się tu o pokój Tadeusz Mazowiecki i Helmut Kohl. To spotkanie umocniło symboliczne znaczenie świątyni jako miejsca polsko-niemieckiego pojednania. UNESCO podkreślało zresztą, że Kościoły Pokoju są świadectwem przemian politycznych i duchowych w Europie, a także dowodem niezwykłej pomysłowości budowniczych oraz lokalnych społeczności. 🕊️

Związki MCK ze Świdnicą mają dłuższą historię. W Kościele Pokoju odbyła się 9. edycja V4 Heritage Academy - szkoły letniej dla młodych specjalistów zajmujących się dziedzictwem kulturowym w krajach Grupy Wyszehradzkiej. Instytucję łączyły również bliskie relacje z ks. bp. Waldemarem Pytlem, wieloletnim proboszczem świdnickiej parafii ewangelicko-augsburskiej. W 2019 roku prof. Jacek Purchla wygłosił laudację na jego cześć podczas wręczenia Nagrody im. prof. Aleksandra Gieysztora.

na podstawie: MCK Kraków.