Kraków inwestuje w retencję i bezpieczeństwo przeciwpowodziowe - nowe zbiorniki, ogrody deszczowe i pompy

W mieście ruszyła seria inwestycji i prac utrzymaniowych, które mają zmniejszyć ryzyko podtopień i ochłodzić zatłoczone osiedla. Zarząd Infrastruktury Wodnej prowadzi budowy zbiorników podziemnych, rozbudowuje kolektory, stawia ogrody deszczowe i wzmacnia magazyn przeciwpowodziowy — wszystko z myślą o adaptacji Krakowa do coraz intensywniejszych opadów. To codzienna praca inżynierów, planistów i ekip serwisowych, których efekty będą odczuwalne w konkretnych miejscach miasta.

• Jak Kraków wzmacnia system odwodnienia i chroni osiedla przed zalaniem
• Zarząd Infrastruktury Wodnej - utrzymanie, cyfryzacja i nowe usługi miejskie
• Przyroda w służbie miasta - ogrody deszczowe, fontanny i dostępne toalety

Jak Kraków wzmacnia system odwodnienia i chroni osiedla przed zalaniem

W ostatnich miesiącach ZIW zrealizował kilka inwestycji o bezpośrednim wpływie na bezpieczeństwo hydrologiczne. Przy ul. Burzowej i Łazowej powstały dwa zbiorniki retencyjne o łącznej pojemności blisko 3 000 m sześc., zaprojektowane z użyciem modelowania przepływów i rozwiązań hydrotechnicznych. Prace objęły też przebudowę ponad 400 m koryta rowu Burzowa, rozbudowę kanału retencyjnego i poprawę infrastruktury drogowej wraz z nowym chodnikiem - koszt inwestycji to 6 320 498 zł.

W rejonie ul. Prokocimskiej zakończono budowę kolejnego systemu kanalizacji opadowej wartą 4,4 mln zł, który ma odciążyć osiedle Kabel — teraz wody opadowe mogą spływać bezpośrednio do Rowu Prokocimskiego, zamiast tworzyć zatory w istniejących kolektorach. To efekt wcześniejszego modelowania hydrodynamicznego, które wskazało miejsca spiętrzeń i przepływów zwrotnych.

W 2025 r. do utrzymania ZIW przekazano zbiornik przy ul. Kuźnicy Kołłątajowskiej o pojemności 770 m sześc. - siódmy taki zbiornik w rejonie Górki Narodowej. Koszt tej inwestycji to 2 398 317,96 zł, sfinansowany przez firmę Megapolis w ramach porozumienia z miastem. Elementem ochrony jest regulator przepływu, który spowalnia odpływ do kanalizacji przy al. 29 Listopada.

Zarząd Infrastruktury Wodnej - utrzymanie, cyfryzacja i nowe usługi miejskie

ZIW rozszerzył zakres utrzymania infrastruktury miejskiej i wdraża cyfrowe narzędzia zarządzania wodami opadowymi. W mijającym roku instytucja wydała 1 650 warunków technicznych i uzgodnień dotyczących odwodnienia, co wpływa na zgodność projektów drogowych i deweloperskich z normami środowiskowymi. Zdigitalizowano dokumentację odbiorową kanalizacji deszczowej na odcinku około 30 km, a w systemie GIS zinwentaryzowano sieć kanalizacji o długości 463 km i rowy o długości 160 km. Przyjęto też 21 koncepcji modelowanych hydrologiczno-hydraulicznych.

W zakresie utrzymania przeprowadzono intensywne prace: oczyszczono i przekamerowano ponad 42 km kanałów, a z osadników usunięto 768 m sześc. osadów. Laboratorium ZIW przebadało 296 próbek wody opadowej z wylotów do cieków i rowów. Remonty i interwencje obejmowały m.in. renowacje studni, zakładanie pakerów i wymiany odcinków rur - zgłoszeń awaryjnych usunięto 38.

Do Miejskiego Magazynu Przeciwpowodziowego zakupiono sześć nowych agregatów pompowych w ramach dotacji z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej - wartość wsparcia to 2 110 065 zł. Pięć agregatów ma wydajność min. 0,12 m sześc./s (czyli 432 m sześc./godz. każdy), a jeden - 0,17 m sześc./s (612 m sześc./godz.). Łączna wydajność to 2 592 m sześc./godz. - co daje obraz możliwości szybkiego osuszania zalanych przestrzeni.

Przyroda w służbie miasta - ogrody deszczowe, fontanny i dostępne toalety

W ramach projektu LIFE PACT ZIW zrealizował pięć ogrodów deszczowych przy ul. Chełmońskiego, Monte Cassino, Witosa, Strzelców i Kuźnicy Kołłątajowskiej. Inwestycja kosztowała 663 tys. euro, z czego 85% dofinansowało KE i NFOŚiGW. Ogrody wykorzystują rośliny hydrofitowe do retencjonowania i oczyszczania wód opadowych, co odciąża kanalizację, poprawia mikroklimat i wspiera bioróżnorodność.

W czerwcu do utrzymania ZIW przekazano też nową fontannę na Plantach Bieńczyckich - obecnie miasto zarządza 21 fontannami, które poprawiają komfort w upalne dni. ZIW przejął ponadto opiekę nad pięcioma dodatkowymi bezobsługowymi toaletami miejskimi w parkach i na bulwarach, a łączna liczba bezobsługowych pawilonów wynosi teraz 45, do których dochodzi 25 obiektów obsługowych. Pawilony są dostosowane do osób z niepełnosprawnościami - szerokie drzwi, uchwyty i przestrzeń manewrowa o średnicy 150 cm.

W kolejnych latach planowane są dalsze punkty sanitarne m.in. w rejonie fortu Batowice, parku Reduta, Kopca Piłsudskiego czy ul. Monte Cassino - do czasu realizacji w wybranych miejscach funkcjonują toalety przenośne pod opieką ZIW.

Wrażenie z placu pracy i praktyczne skutki

Mieszkaniec zauważy przede wszystkim mniejsze spiętrzenia w newralgicznych punktach — tam, gdzie wcześniej studzienki i niskie ulice były narażone na cofki, teraz odpływ jest lepiej rozdzielony, a dodatkowa retencja ogranicza wezbrania. Większa dostępność toalet i fontann poprawi komfort spacerów i krótkich przerw w upalne dni. Gotowość pomp i szybsze reakcje serwisowe oznaczają realne skrócenie czasu napraw po ulewach. Warto śledzić komunikaty miasta o pracach utrzymaniowych i tymczasowych utrudnieniach na konkretnych ulicach - to pozwoli planować codzienne trasy i uniknąć miejsc robót.

na podstawie: Urząd Miasta w Krakowie.