Zmarł Bogdan Wyporek — urbanista, który przekuwał doświadczenie Warszawy na plany dla świata

Międzynarodowa scena urbanistyki straciła jednego z czołowych polskich ekspertów. Współpraca Bogdana Wyporka z Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie przypomina, że jego myślenie o mieście wykraczało poza granice kraju 🙂.

• Przez dekady pracował nad kształtem Warszawy i uczył się na jej odbudowie
• Na wystawie “Skopje. Miasto, architektura i sztuka solidarności” pokazywał, jak doświadczenie Warszawy pomaga przy odbudowie
• Praca dla ONZ i projekty od Skopje po Chimbote i Libię pokazały zasięg jego myśli

Przez dekady pracował nad kształtem Warszawy i uczył się na jej odbudowie

Architekt i urbanista Bogdan Wyporek zmarł 29 października 2025 w wieku 97 lat. Był absolwentem Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej i przez około cztery dekady aktywnie uczestniczył w planowaniu rozwoju stolicy. Jego zawodowa droga łączyła praktykę z funkcjami w organizacjach branżowych — był prezesem Towarzystwa Urbanistów Polskich, wiceprezesem International Society of City and Regional Planners oraz European Council of Town Planners, a także członkiem honorowym Królewskiego Instytutu Urbanistyki w Wielkiej Brytanii. Wyróżniano go w konkursach i przyznawano nagrody; między innymi otrzymał brązową odznakę SARP w 1966 roku.

Na wystawie “Skopje. Miasto, architektura i sztuka solidarności” pokazywał, jak doświadczenie Warszawy pomaga przy odbudowie

Współpraca Wyporka z Międzynarodowym Centrum Kultury znalazła odzwierciedlenie w publikacji towarzyszącej wystawie “Skopje. Miasto, architektura i sztuka solidarności” (Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 2019, s. 50). Tam przypominał, że lekcje wyniesione z powojennej odbudowy Warszawy miały praktyczne zastosowanie w koncepcjach dla innych miast po kataklizmach — w tym po doświadczeniach związanych z bombardowaniem Warszawy w 1944 roku.

„Nasza współpraca nie zakończyła się na Skopju. Pięć lat później doszło do trzęsienia ziemi w Peru, w miejscowości Chimbote. Peruwiański rząd poprosił ONZ o pomoc przy odbudowie. ONZ zabrała się najpierw do poszukiwania specjalistów, ale Peruwiańczycy od razu powiedzieli: ‘Nie, my już mamy nasz zespół! Wspólnie udało im się stworzyć plan odbudowy Skopja, więc niech teraz pomogą odbudować Chimbote’. I tak ONZ poprosiła nas o stworzenie grupy projektowej do odbudowy Chimbote.”

— Bogdan Wyporek

Praca dla ONZ i projekty od Skopje po Chimbote i Libię pokazały zasięg jego myśli

Wyporek pełnił przez wiele lat funkcję eksperta ONZ ds. urbanistyki; jego wiedza była poszukiwana przy odbudowie i planowaniu miast dotkniętych katastrofami. Doświadczenia z Warszawy wykorzystywał przy planach dla wschodniej dzielnicy przemysłowej Skopje po trzęsieniu ziemi, a następnie pracował przy projekcie dla Chimbote w Peru oraz przy planowaniu przestrzennym dla wybranych obszarów w Libii. W dorobku pozostawił liczne artykuły i ekspertyzy, które wciąż stanowią punkt odniesienia dla urbanistów.

Bogdan Wyporek zostawia po sobie ślad w książkach, wystawach i w miejskich planach, które przez lata kształtowały polskie i międzynarodowe podejście do odbudowy i rozwoju miast.

na podstawie: MCK Kraków.