Ponad miliard złotych dla Małopolski. Ruszyły nabory na projekty bezpieczeństwa

Drogi, ujęcia wody, schronienia, cyberochrona szpitali i technologie kosmiczne – na takie przedsięwzięcia mają trafić Fundusze Europejskie. W Małopolsce rozpoczęły się pierwsze nabory, a do końca roku zaplanowano 20 konkursów o łącznej wartości przekraczającej 1 mld zł. Część inwestycji będzie służyć mieszkańcom na co dzień, ale w razie kryzysu ma pomóc w ochronie ludności i utrzymaniu działania najważniejszych usług.

Pierwsze nabory obejmują wodę, cyberochronę i kompetencje

Projekt „Silna Małopolska. Inwestujemy w bezpieczeństwo” powstał po zmianach w programie Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027. Znaczna część pieniędzy została skierowana na zwiększanie odporności regionu, między innymi przez rozwój technologii podwójnego zastosowania, poprawę dostępu do wody, modernizację infrastruktury oraz szkolenia związane z ochroną ludności.

– Fundusze Europejskie odgrywają dziś ważną rolę w budowaniu odporności naszego regionu – zarówno poprzez inwestycje infrastrukturalne, jak i rozwój technologii wzmacniających bezpieczeństwo mieszkańców – podkreśla Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego.

Technologie podwójnego zastosowania mają działać w dwóch obszarach. W zwykłych warunkach mogą wspierać gospodarkę i codzienne usługi, a podczas zagrożenia pomagać w ochronie ludności, utrzymaniu transportu czy ciągłości pracy instytucji publicznych.

Jednym z przykładów jest projekt Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie realizowany w Centrum Technologii Kosmicznych. „Rozwój sektora kosmicznego w Małopolsce” obejmuje wyposażenie laboratoriów, stanowisk badawczych oraz zaplecza do testowania nowych rozwiązań. Infrastruktura ma stać się częścią krajowej i europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej, z możliwością wykorzystania także w sektorze bezpieczeństwa i obronności.

W krakowskim Kobierzynie, na terenie inwestycji Folwark Kompetencji, powstaje natomiast regionalna serwerownia i centrum współpracy specjalistów IT. To zaplecze dla Małopolskiego Centrum Cyberbezpieczeństwa, które ma monitorować środowiska informatyczne szpitali, analizować incydenty oraz pomagać placówkom w usuwaniu skutków cyberataków.

„Małopolskie Centrum Cyberbezpieczeństwa ma działać nieprzerwanie, zapewniając stałe wsparcie. To inwestycja w bezpieczeństwo danych, ciągłość działania szpitali i nowoczesną ochronę zdrowia dla mieszkańców Małopolski” – mówi Łukasz Smółka.

Dla pacjentów oznacza to przede wszystkim zabezpieczenie systemów, od których zależy praca placówek medycznych. Awaria lub atak na szpitalną infrastrukturę cyfrową może utrudnić obsługę danych, komunikację i działanie części usług, dlatego projekt obejmuje nie tylko sprzęt, lecz także stałe wsparcie specjalistyczne.

Drogi, parkingi i kolej mają znaczenie także podczas kryzysu

Na strategiczne inwestycje transportowe samorząd województwa przeznaczył 400 mln zł. Pieniądze mają wesprzeć między innymi drogi, parkingi i zakup nowych pociągów. Te same obiekty, które ułatwiają codzienne przemieszczanie się, mogą w sytuacji zagrożenia służyć do ewakuacji, dostaw oraz organizowania pomocy.

„Drogi i kolej stanowić będą kanały ewakuacji i dostaw, a węzły komunikacyjne mogą pełnić rolę punktów koncentracji i wsparcia ludności” – wskazuje marszałek województwa.

Przykładem takiej infrastruktury jest parking pod budynkiem Małopolskiego Centrum Psychiatrii w Krakowie. W razie potrzeby obiekt może zostać wykorzystany jako miejsce schronienia dla pacjentów i personelu, udzielania pomocy oraz zapewnienia ciągłości leczenia. Podobną funkcję mają w przyszłości pełnić wybrane obiekty lokalne i parkingi typu „parkuj i jedź”.

Planowane jest również Centrum Szkoleniowo-Treningowe dla Małopolskiego Garnizonu Policji. Kompleks ma otrzymać między innymi:

• infrastrukturę do symulacji taktycznych,
• strzelnice,
• plac manewrowy,
• sale wykładowe.

Z obiektu mają korzystać funkcjonariusze oraz służby ratownicze. Szkolenia będą dotyczyć reagowania na współczesne zagrożenia i przygotowania do działań wymagających współpracy różnych formacji.

Osobny kierunek stanowią inwestycje wodne. Fundusze mogą zostać przeznaczone na budowę i modernizację ujęć wody, stacji uzdatniania oraz sieci wodociągowych. W planach uwzględniono też alternatywne źródła wody pitnej i rozwiązania zwiększające odporność infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na sytuacje nadzwyczajne. Dla mieszkańców oznacza to, że bezpieczeństwo dostaw ma być wzmacniane nie tylko przez nowe obiekty, lecz także przez dodatkowe zabezpieczenia na wypadek awarii lub kryzysu.

Samorządy i instytucje podzielą między siebie 400 mln zł

Blisko 400 mln zł trafi do projektów wybieranych w naborach konkursowych. O wsparcie będą mogły ubiegać się małopolskie samorządy, instytucje, firmy i organizacje społeczne. Środki obejmą zarówno inwestycje infrastrukturalne, jak i projekty szkoleniowe.

Największe pule zaplanowano na:

• 160 mln zł na projekty wodno-kanalizacyjne,
• 85 mln zł na podnoszenie kompetencji w ochronie ludności i cyberbezpieczeństwie,
• 26 mln zł na przedsięwzięcia realizowane w szkołach i placówkach oświatowych.

Pozostała część środków ma wesprzeć inne działania związane z infrastrukturą, technologiami podwójnego zastosowania i przygotowaniem do reagowania kryzysowego. Harmonogram kolejnych konkursów oraz informacje o planowanych szkoleniach będą publikowane w ramach programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027.

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego.