Nowy budżet Krakowa na 2026 rok - priorytety transportu, edukacji i zieleni

W Krakowie zapadła decyzja o finansach na rok 2026 — to plan pełen drobnych i większych inwestycji, które mają zmienić osiedla, szkoły i przestrzeń publiczną. Rada Miasta przegłosowała dokument, który przesuwa akcenty budżetowe na codzienną wygodę mieszkańców i większe wykorzystanie funduszy bezzwrotnych. W planie pojawiają się zarówno rozległe projekty tramwajowe, jak i lokalne naprawy chodników czy nasadzenia drzew.

17 grudnia Rada Miasta Krakowa uchwaliła budżet na 2026 rok; za przyjęciem głosowało 24 radnych, przeciw było 18. Plan finansowy zakłada dochody ogółem na poziomie 10 mld 274 mln zł i wydatki w wysokości 11 mld 472 mln zł, a samorząd zdecydował o zwiększeniu puli inwestycji poprzez autopoprawkę prezydenta miasta.

“Stąd autopoprawka, która złożyłem, wprowadzająca do budżetu kilkaset zadań inwestycyjnych na łączną kwotę około 82 mln zł”
— Aleksander Miszalski

• Jak Kraków rozmieścił priorytety wydatkowe
• Program inwestycyjny koncentruje się na transporcie, zieleńcu i szkolnych inwestycjach
• Inwestycje społeczne i sportowe - od żłobków po hale i baseny

Jak Kraków rozmieścił priorytety wydatkowe

W przyjętym planie największą część wydatków bieżących — około 9,7 mld zł — zajmie finansowanie codziennych usług publicznych. Dominującą rolę ma edukacja, na którą przewidziano aż 39 proc. tej puli. W strukturze wydatków bieżących dalej są: transport i łączność (15 proc.), pomoc społeczna i rodzina (11 proc.) oraz gospodarka komunalna i ochrona środowiska (10 proc.). W budżecie rośnie też udział środków zewnętrznych — blisko 20 proc. nakładów inwestycyjnych ma pochodzić z dotacji krajowych i unijnych.

Miasto deklaruje także działania mające ograniczyć zadłużenie i poprawić wskaźniki finansowe — poprzez racjonalizację wydatków, lepsze planowanie inwestycji i aktywniejsze pozyskiwanie środków zewnętrznych. Plan dochodów opiera się w dużej mierze na wpływach z podatków PIT i CIT zaplanowanych na poziomie 6,1 mld zł.

Program inwestycyjny koncentruje się na transporcie, zieleńcu i szkolnych inwestycjach

Na inwestycje ogółem miasto zarezerwowało ponad 1,5 mld zł. Najwięcej trafi do sieci transportowej — ponad 700 mln zł, czyli połowa puli inwestycyjnej. Wśród największych zadań przewidziano kontynuację budowy linii tramwajowej do Mistrzejowic z zapisem 250 mln zł na 2026 rok oraz przebudowy torowisk i nowe węzły przesiadkowe z parkingami P&R (m.in. projekt w Bronowicach). Równolegle zaplanowano programy o lokalnym zasięgu: modernizacja dróg (23 mln zł), budowa chodników (21 mln zł), ścieżki rowerowe (8 mln zł) i doświetlenia przejść dla pieszych (4,2 mln zł).

Ochrona środowiska i zielona infrastruktura to około 138 mln zł. W planie są modernizacje parków (m.in. Planty, bulwary wiślane, park Kolejowy), zakup terenów pod zieleń, projekt „Zielone ulice” oraz działania przeciwpowodziowe - przepompownie, zbiorniki retencyjne i program małej retencji wód opadowych. Rewitalizacja wnętrz kwartałów, modernizacja miejskich toalet i nasadzenia drzew na Rynku Głównym także znalazły się w zestawieniu zadań.

W obszarze edukacji zapisano około 131 mln zł. Środki mają pozwolić m.in. na rozpoczęcie budowy kilku kompleksów szkolno-przedszkolnych (np. przy ul. bp. Albina Małysiaka) oraz kontynuację rozbudów i adaptacji istniejących placówek szkolnych i przedszkolnych.

Inwestycje społeczne i sportowe - od żłobków po hale i baseny

Na pomoc społeczną i integrację miasto przeznaczyło ponad 125 mln zł. W planie jest budowa 11 nowych żłobków rozlokowanych w różnych częściach miasta oraz adaptacje i modernizacje placówek wspierających osoby z niepełnosprawnościami — w tym projekt FEM-Działanie 5.6. Zaplanowano też kontynuację likwidacji barier architektonicznych i modernizacje DPS-ów oraz budynku MOPS.

Na sport i rekreację miasto przewidziało około 133 mln zł — nowe hale, kryte pływalnie, modernizacje boisk i obiektów klubowych, a także dopłaty do modernizacji terenów rekreacyjnych w dzielnicach.

Wzrosły też środki przekazywane bezpośrednio do dzielnic — na 2026 rok to ponad 23 mln zł na inwestycje oraz 99 mln 226 tys. zł na całościowe budżety dzielnic, zgodnie z zaplanowanym mechanizmem corocznego podwyższania puli.

W budżecie miasto zaplanowało większy udział funduszy bezzwrotnych — ok. 197 mln zł ze źródeł zagranicznych i znaczące dotacje krajowe, co zmniejsza konieczność finansowania inwestycji długiem.

Mieszkańcy powinni przygotować się na etapy robót rozłożone w czasie i lokalne utrudnienia transportowe przy realizacji większych inwestycji (linie tramwajowe, węzły przesiadkowe) — jednocześnie budżet przynosi realne szanse na poprawę jakości chodników, oświetlenia i przestrzeni osiedlowych. Programy takie jak Pakt dla krakowskich osiedli zapowiadają stopniowe, praktyczne zmiany w sąsiedztwach - wymianę opraw oświetleniowych, nowe ławki, remonty nakładkowe dróg i doświetlenia przejść dla pieszych. To dobra wiadomość dla tych, którzy oczekują szybkich, widocznych efektów bez oczekiwania na wielkie inwestycje.

(praktyczne informacje dla mieszkańców) Warto śledzić harmonogramy prac przy najbliższych remontach w swojej dzielnicy i informacje o przystankach tymczasowych podczas modernizacji torowisk; tam, gdzie inwestycje są etapowe, zmiany będą uciążliwe krótko, a korzyści — trwałe.

na podstawie: Urząd Miasta Krakowa.